سرچشمههای تاریخی، زبانی و اسطورهای چندهزارساله و مشترک ایران و هند، این دو اقلیم کهنسال را با هم درآمیخته است. امتزاج فرهنگی و معرفتی ما و هندیان چنان گسترده است که به بیان در نمیآید. گفته شده نام «هند» و واژهٔ «ایندیا» در اصل لفظی ایرانی است. [۱]
از کوچیدن یا کوچانده شدن جمعی از اهالی سرزمین هند باستان به ایران که در ادب فارسی به نامهای گونهگون (لولی، لوری، کولی، کابلی و...) نامبُردار شدهاند و از ورود داستانهای هزارویکشب و بازی شطرنج و سفر بُرزویه به هند و برگردان پنْجهتنْتْره (Panchatantra) یا کلیلهودمنه گرفته تا همین روزگار معاصر همواره بهانهای برای هنددوستی و پرداختن به آفاق و ساحتهای گوناگون هند نزد ایرانیان در دست بوده است. به گفتهٔ محققان، وجود سکّههای زرّین هخامنشیِ داریوش اول و تأثیر حجّاری و معماری و کتیبههای هخامنشی در بناها و سنگنبشتههای عصر موریای هند گواه پیوندهای دیرسالِ اجتماعی، سیاسی و فرهنگی میان ایران و هند است. [۲]
نامدارترین هندشناس دنیای کهن، ابوریحان بیرونی، معاصر غزنویان است که کتاب تحقیق ماللهند او از قدیمیترین اسناد دستِاول هندشناسی در دنیا به شمار میرود. بیرونی در این کتاب به تاریخ، جغرافیا، آداب و عقاید هندیان پرداخته است. امیرخسرو دهلوی، حسن دهلوی و بیدل دهلوی که از شناختهشدهترین شاعران در زبان فارسی هستند، از اهالی شبهقارّه و از بزرگترین پارسیگویان آنجا به شمار میروند. مهمترین …