متاورس به اندازۀ دنیایی که می‌شناسیم واقعی است

پراسپکت — در این دورۀ تماس‌های تصویری، «من را می‌بینی؟» یکی از سؤال‌های رایج است، ولی اگر آن را از فیلسوف استرالیایی، دیوید چالمرز، بپرسید معنای عمیق‌تری پیدا می‌کند. چالمرز با اشاره به نسخۀ پایۀ واقعیت مجازی (VR)، که در آن گفت‌وگویمان را انجام می‌دادیم، گفت «برخی از فیلسوفان محافظه‌کار [در پاسخ به این سؤال] خواهند گفت نه، من فقط تعدادی پیکسل روی صفحه می‌بینم و شما را پشت آن نمی‌بینم». اما دیدگاه خود او متفاوت است: «بله، شما را درست می‌بینم»؛ و هردو معنای «درست» را مد نظر دارد، هم کامل و هم صحیح. این ادعای به‌ظاهر سادۀ او نه‌تنها برای امکان‌های پیش روی واقعیت مجازی بلکه برای چیستی واقعیت واقعی نیز پیامدهایی دارد.

چالمرز یکی از معروف‌ترین فیلسوفان قرن بیست‌ویکم است. هرچند آخرین کتاب او، واقعیت +، اولین کتابی است که مشخصاً برای مخاطبان عام نوشته است، اما قبلاً نیز تجربۀ عبور از مرزهای دانشگاهی را داشته است، مثل وقتی که مقالۀ «ماتریکس به‌مثابۀ متافیزیک» [۱] را در سال ۲۰۰۳ برای وب‌سایت رسمی این فیلم نوشت. همچنین او الهام‌بخش نمایشنامۀ تام استاپارد دربارۀ آگاهی با نام مسئلۀ سخت [۲] بوده است. برخورد خودمانی چالمرز، لباس‌های ژولیده و موهای بلند و نامرتبش که سال‌هاست به آن‌ها رسیدگی نکرده باعث شده که به‌طرز معقولی به او لقب «فیلسوف راک‌استار» بدهند.

شهرت او بیش از آنکه به‌سبب نظریه‌های خودش باشد، برخاسته از روش مختصر و مفیدش برای بیان بزرگ‌ترین مسئلۀ فلسفۀ امروز است. چالمرز بین مسئله‌های «آسان» و «سختِ» آگاهی تمایز می‌گذارد. مسئلۀ «آسان» این است که مشخص کنیم کدام فرایندهای مغزی باعث ایجاد کدام حالت‌های ذهنی می‌شوند. این مسئله «آسان» است، صرفاً از این حیث که هیچ پرسش مفهومی عمیقی ایجاد …