ما برای زندگی در لحظه ساخته نشده‌ایم | طاقچه
infinite

ویژه مشترکین بی‌نهایت

ما برای زندگی در لحظه ساخته نشده‌ایم

چرا و چطور آینده از پیش در ذهن ما وجود دارد؟

فصلنامه ترجمان علوم انسانی

۱۰ دقیقه مطالعه

sharebookmark
ما برای زندگی در لحظه ساخته نشده‌ایم

ما انسان‌ها خود را «هوشمند» و «خردمند» نامیده‌ایم. اما این نام‌ها، بیش از توصیف، نوعی خودستایی است. چه چیزی ما را خردمند می‌گرداند؟ چه چیزی ما را از سایر حیوانات جدا می‌کند؟ زبان، توانایی ساختن ابزار، فرهنگ یا چیزهای دیگر؟ تاکنون پاسخ‌های گوناگونی مطرح شده است اما با پیشرفت دانش روشن شده است که هیچ‌یک از این‌ها منحصر به انسان نیست. چند استاد روان‌شناسی و فلسفه، نویسندگان کتاب انسان آینده‌نگر، معتقدند بهترین متمایزکنندۀ گونۀ ما توانایی آینده‌نگری است.

نیویورک تایمز — ما نامی بی‌مسما به خود داده‌ایم. خود را هومو ساپینس، یعنی «انسان خردمند»، نامیده‌ایم. اما این نام، بیش از توصیف، متضمن خودستایی است. چه چیزی ما را خردمند می‌گرداند؟ چه چیزی ما را از سایر حیوانات جدا می‌کند؟ پاسخ‌های گوناگونی مطرح شده است -زبان، دست‌افزار، همیاری، فرهنگ، بدمزه‌بودن برای درندگان- اما هیچ‌یک از آن‌ها منحصر به انسان نیست.

بهترین متمایزکنندۀ گونۀ ما توانایی‌ای است که دانشمندان به‌تازگی در حال پی‌بردن به آن هستند: ما دربارۀ آینده تأمل می‌کنیم. آینده‌نگریِ منحصربه‌فردِ ما تمدن را آفرید و جامعه را حفظ می‌کند. آینده‌نگری معمولاً روحیه‌مان را ارتقا می‌بخشد، اما منبع عمدۀ افسردگی و اضطراب نیز هست، خواه در حال ارزیابی زندگی خودمان باشیم خواه نگران مردم مملکت باشیم. سایر حیوانات برای آموزش بچه‌هایشان آداب فصل بهار دارند، ولی فقط ما با سربلندی و افتخار بچه‌ها را آمادۀ سخنرانی‌های جشن فارغ‌التحصیلی می‌کنیم، درحالی‌که آگاهشان می‌کنیم که امروز نخستین روز از باقی زندگی‌شان است.

نام مناسب‌تر برای نوع و گونۀ ما «انسان آینده‌نگر»(۱) است. زیرا با نظرکردن به دورنماهای آینده‌مان شکوفا می‌شویم و پیشرفت می‌کنیم. توانایی …

این نوشته‌ را پسندیدی؟

۱۵like
like

اطلاعات چاپ

این نوشته در شماره ۴ فصلنامه علوم انسانی ترجمان (تابستان ۱۳۹۶) منتشر شده است.