کتاب در حسرت فهم درست

کتاب در حسرت فهم درست نوشته مهدی محسنیان‌راد، روایتی از ۴۲ سال پژوهش ارتباطی در ایران است. 

درباره‌ی کتاب در حسرت فهم درست

دکتر مهدی محسنیان‌راد، در کتاب در حسرت فهم درست، مجموعه‌ای از پژوهش‍‌ها و تحقیقاتش را درباره‌ی چهل و دو سال پژوهش ارتباطی در ایران نوشته است. در این اثر به خوبی می‌توانیم با سیر تحولات دانش ارتباطات در ایران، آشنا شویم. 

کتاب در حسرت فهم درست را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم 

علاقه‌مندان به مطالعات پژوهشی پیرامون موضوع ارتباطات از خواندن کتاب در حسرت فهم درست لذت می‌برند.

بخشی از کتاب در حسرت فهم درست

«...تصور می‌کنم اکثر حضار در این جلسه با من موافق باشند که راز اصلی رشد و توسعه کشورهای پیشرفته و توانمند شدن آنان تا حد ورود به دوره جدید استعمار نو، نه فقط به خاطر دستاوردهای فناوری، بلکه به واسطه آمیخته شدن علوم اجتماعی و پژوهش‌های آن با تصمیم‌گیری‌های خرد و کلان -از جمله در حوزه فناوری- چه در درون کشور و چه در مورد منافع بین المللی آنان است. در واقع سال‌هاست که برای آنان این امر نهادینه شده که برای حرکت در عصر خرد، از قطب‌نمای دانش و پژوهش‌های علوم اجتماعی باید استفاده کرد. فقط تفاوت در این است که اثر دانش و پژوهش‌های فناوری، به صورت دستگاه‌ها، ماشین‌ها و سایر نمودهای عینی، به چشم همگان -از جمله توده‌های تحت ستم- می‌آید اما اثر به کارگیری دانش و پژوهش های علوم اجتماعی به چشم توده ها نمی‌نشیند.

سؤال این است که آیا عالمان و پژوهشگران حوزه های متنوع علوم اجتماعی و انسانی کشورهای تحت ستم، جهان سوم، در حال توسعه، عقب مانده یا هر اسم دیگری که بر آن بنهیم، از این راز بی اطلاعند؟ شواهد نشان می‌دهد اکثر آنان این راز را می‌دانند اما به دو دلیل صدای آنان به گوش دیگران نمی‌رسد: نخست آنکه گوش مجریان و به تبع آن توده‌های مردم آنچنان پر از صداهای دیگر و به ظاهر ضروری‌تر و هیاهوی بسیار، گاهی برای هیچ است که صدای آرام این عالمان در آن محو می‌شود.

علت دوم که شاید در کشورهای در حال توسعه -از جمله کشور ما- نقش بیشتری دارد، آن است که عالمان اجتماعی در میان برخی از طبقات، مدعیان فراوانی دارند. شاید علت این باشد که خصلت علوم اجتماعی چنین است که همگان آماده اند در وادی آن سیر کنند، سخن بگویند و حتی رأی صادر کنند. بنابراین گاهی -آن هم گاهی- گفتمان یا در واقع جدلی نابرابر میان عالمان و مدعیان علوم اجتماعی برقرار می شود که معمولا در هر دو شرایط -چه دیکتاتوری و چه دموکراسی از نوع فحاشی- به سکوت منتهی می‌شود. در دموکراسی از آن نوع، گفتمان میان عالمان و مدعیان علوم اجتماعی به جدلی چنان پر همهمه و با چنان دوگانگی در زبان تبدیل خواهد شد که پژوهشگر و عالم علوم اجتماعی، میدان را به جدل کنندگان واگذار کرده و به کنار قفسه های کتاب، تخته سیاه و جهان فیزیکی کوچک خود پناه می برد. البته در آنجا به بدبینی‌های بی‌حاصل آلوده نمی‌شود که او را به یأس بکشاند بلکه کوشش می‌کند این پرسش را که «من برای کشورم چه کرده‌ام؟» آنقدر ادامه دهد تا روزی به این احساس شادی بخش و هیجان انگیز برسد که شاید سهمی در اعتلای جامعه‌اش داشته است. اما این تأخیرها برای جامعه او، عقب ماندگی در عرصه رقابت‌های جهانی را به بار می‌آورد.

فهرست

• تجربه‌ها
• ارتباطات اجتماعی
• زبان و ارتباط
• مطبوعات، خبر و روزنامه‌نگاری
• پیام‌ها
• منابع
• نمایه‌نامه‌ها