کتاب هیئت‌های مذهبی و انقلاب اسلامی

کتاب هیئت‌های مذهبی و انقلاب اسلامی نوشته زاهد غفاری هشتجین و هانیه خدادادی است. این کتاب به شکل نوین عزاداری در ایران در سال های اخیر می‌پردازد.

درباره کتاب هیئت‌های مذهبی و انقلاب اسلامی

در طول دورانِ شکلگیری و پیروزی انقلاب اسلامی با توجه به شرایط اجتماعی و سیاسی، هیئت‌های مذهبی علاوه بر حفظ کارکردهای سنتی، کارکردهای جدیدی نیز برعهده داشتند. از میان کارکردهای انقلابیِ هیئت‌های مذهبی می‌توان به فعالیت‌های سیاسی و نظامی، فرهنگی و هنری، اجتماعی و اقتصادی اشاره کرد. براساس چنین کارکردهایی در درونِ هیئت‌های مذهبی هسته‌های انقلابی شکل می‌گرفت؛ انقلابیون آموزش نظامی فراگرفته، شعارها، اعلامیه‌ها، نوارها، تصاویر و عکس‌های انقلابی را تهیه، توزیع و تکثیر می‌کردند. تجلیل از انقلابیون و بزرگداشت یاد شهدا در قالب جلساتِ آموزش قرآن و احکام اسلامی، روضه‌خوانی و مراسم عزاداری، و... نیز در درون این هیئت‌ها انجام می‌شد. این کتاب با نگاهی همه جانبه این نهاد مذهبی مردمی را بررسی کرده است.

خواندن کتاب هیئت‌های مذهبی و انقلاب اسلامی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به تمام علاقه‌مندان به تاریخ دینی مذهبی ایران پیشنهاد می‌کنیم

بخشی از کتاب هیئت‌های مذهبی و انقلاب اسلامی

همبستگی میان رهبران و توده مردم از مهمترین عوامل گستردگی مشارکت توده‌ای بوده و در انقلاب اسلامی ایران مذهب بیشترین نقش را در تهییج و تحریک مردم داشت. بویژه یکسانی زبان القاکنندهٔ پیام‌ها با زبان تودهٔ مردم، سهم بسزایی در این امر داشت. در نظام روحانیت شیعه، به‌واسطهٔ امر تقلید، نوعی رابطهٔ معنوی میان تودهٔ مردم و رهبران مذهبی ایجاد شده به‌صورتی که مردم تحت‌تأثیر دستورات و نظراتِ رهبران مذهبی قرار داشته و نوعی همنوایی میان آنان وجود دارد. روحانیت نیز به‌عنوان شبکهٔ ارتباطی مستمر میان رهبر و مردم، نقش مهمی در بسیج تودهٔ مردم داشت، به‌گونه‌ای که بزرگ‌ترین بسیج تاریخ انقلاب‌ها را سامان داده است.

نکتهٔ دیگر در رابطه با گستردگی جمعیت مشارکت‌کننده در بسیج، ماهیت رژیم پیشین است. چه اغلب نویسندگان قطع نظر از پرداختن به علل و ریشه‌های سیاسی و اقتصادی و اجتماعی انقلاب اسلامی، در این امر اشتراک نظر دارند که در رژیم پیشین، هر چه دیکتاتوری و اختناق حکومت بر مردم فزونی می‌یافت، دستجات و گروه‌های مخالف گسترش بیشتری یافته و در فرصت‌های مناسب نارضایتی خود را متوجه رژیم کرده و پیام رهبران انقلاب را پاسخ مساعدی می‌دادند. از سوی دیگر، شخصیت برجسته و نیرومند امام خمینی (ره) و استفادهٔ صحیح از سقوط ساختاری دستگاه سیاسی رژیم گذشته، از دیگر علل گسترش بسیج در سطح جامعه بوده است.