کتاب نظام مالی اسلام (رابطه خمس و زکات با مالیات‌های حکومتی)

نظام مالی اسلام (رابطه خمس و زکات با مالیات‌های حکومتی)، مجموعه مقالات استاد احمدعلی یوسفی درباره رابطه خمس و زکات با مالیات‌های حکومتی است. بخش کوتاهی از اثر را می‌خوانید: اگر بخواهیم نظام مالی دولت‌های مسلمان را از ظهور اسلام تا قرن چهارم هجری بررسی کنیم، باید به وضعیت جمع‌آوری خراج پیش از ظهور اسلام ـ یعنی دوران ساسانیان، در رم شرقی و در عصر جاهلیت ـ نیز بنگریم. چگونگی جمع‌آوری مالیات در زمان اسلام، در سه مرحله مورد بررسی قرار می‌گیرد: صدر اسلام تا آغاز دوره اموی، زمان بنی‌امیه و دوران عباسیان. تاریخ نکات دقیقی از موضوع را در هر سه مرحله ضبط کرده است. همین روال پژوهشی درباب مالیات سرانه (جزیه) نیز جریان دارد. قبل از اسلام، مالیات‌های دیگری نیز در ایران و عربستان وجود داشته‌اند. در اسلام نیز مواردی چون عشور و زکات گرفتن از غیر نه چیز مشهور، ثبت تاریخی شده است. امویان اقلام دیگری را نیز از مردم می‌گرفتند. هدایای نوروز و مهرگان، مکوس و عشور، و کسور از آن جمله‌اند.