کتاب کل‌نگری دینی پیشارشته‌ای

طی قرن گذشته، بعد از آنکه علم تجربیِ اثبات‌گرا رونق و اعتباری به هم زده بود، تدریجاً در محافل آکادمیک تبعات نظری و عملی ناشی از تفکیک، «واگرایی» و تفرقه حوزه‌های مختلف علم گوشزد می‌شد. در ادامه، جنبشی از طرف برخی متفکران و دانشمندان ایجاد شد که خواستار «همگرایی» رشته‌ها و دانش‌پژوهان به منظور تلفیق دانایی‌ها و نتیجتاً درک ژرف‌تر از امور بود. خاستگاه اولیهٔ این جریان نظریهٔ مشهور «کل‌گرایی» و اندیشهٔ موسوم به «وحدت علم» بود. اما، کم‌کم سطح توقعات از رویکردهای کل‌گرایانهٔ تلفیق دانش پایین آمد و به بحث دربارهٔ امکان همگرایی علوم بسنده کرد. در واقع، همگان به عناوین کم ادعاتری مانند «روش‌شناسی ترکیبی» و تفکر سیستمی قانع شدند که سازمان‌دهی دانش و اطلاعات در یک چارچوب مرجع مدّ نظر دارد. به طور کلی، محصول تاریخی دو فرایند مترتب بر یکدیگر - یعنی «واگرایی» و سپس «همگرایی» رشته‌های علمی- نهایتاً ظهور کلیدواژه‌هایی از قبیل چندرشتگی، تجمیع، کل‌نگری، تلفیق، سنتز، هم‌افزایی بینش‌های رشته‌ای و میان‌رشتگی است. همهٔ اینها نیز از «مناسبات بین‌رشته‌ای» سخن به میان می‌آورد که حاصل آن درجات مختلف متفاوتی از کل‌نگری و کل‌گرایی است. «کل نگری دینی پیشارشته‌ای» نوشته منصور متین پس از شرح و وصف تاریخچه‌ها و همچنین تمایزگذاری میان انواع و درجات کل‌نگری، کوشیده‌ است تا با انتخاب و بررسی مختصر گزیده‌هایی از متون و آثار جامع‌الاطرافِ بعضی علمای دینی متأخر، موضوع کل‌نگری دینی را به صورت مبسوط برای خواننده توضیح دهد.