کتاب سلسا

کتاب سلسا نوشته نعنا مشایخی، از دریچه‌ی نگاه کودکی به رفتار بزرگ‌ترها نگاه می‌کند که عینکی ضربدری دارد؛ عینکی که قرار است پیش‌فرض‌ها را کنار بزند. راوی درباره‌ی ترس، دوست‌داشته‌شدن، قضاوت و معنای ارزشمندبودن سؤال می‌پرسد و میان گفته‌های آدم‌ها و رفتارشان فاصله می‌بیند. نشر سنجاق این کتاب را با تصویرگری نوشین کلانترهاشمی منتشر کرده است. ماجراهای کوتاه، موقعیت‌های خانه و مدرسه را به فرصتی برای فکرکردن درباره‌ی عادت‌های آموخته‌شده تبدیل می‌کنند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب سلسا

کتاب سلسا نوشته نعنا مشایخی، اثری در ادبیات کودک با موضوع مهارت‌های زندگی است که پرسش‌هایش را از برخوردهای روزمره بیرون می‌کشد. راوی اول‌شخص، جهان پیرامونش را زیر نظر دارد و توضیح‌های پذیرفته‌شده‌ی بزرگ‌ترها را به‌آسانی قبول نمی‌کند. عینک ضربدری او وسیله‌ای خیالی برای کنارگذاشتن دانسته‌های قبلی است؛ راوی می‌خواهد هر موقعیت را در همان لحظه بسنجد، نه براساس پاسخ‌هایی که از پیش آماده شده‌اند. خانه، کلاس درس، باغ‌وحش و گفت‌وگو با دوستان، زمینه‌ی این مشاهده‌ها هستند. متن بیشتر از آنکه بر یک ماجرای پیوسته تکیه کند، از موقعیت‌های کوتاه تشکیل شده است. هر موقعیت از اتفاقی آشنا آغاز می‌شود و به پرسشی درباره‌ی رفتار انسان‌ها می‌رسد. لحن محاوره‌ای راوی نیز فاصله‌ی میان تجربه‌های کودکی و موضوع‌های انتزاعی را کم می‌کند. کودک در اینجا فقط شنونده‌ی توصیه‌های بزرگ‌ترها نیست؛ او رفتارشان را می‌سنجد و گاهی تناقض‌هایشان را پیش رویشان می‌گذارد.
کتاب سلسا رابطه‌ی میان تربیت، ترس و نیاز به تأیید را در مرکز بسیاری از موقعیت‌ها قرار داده است. شخصیت‌ها گاهی برای پذیرفته‌شدن از خواسته‌های خود فاصله می‌گیرند و گاهی حرف‌های دیگران را به معیاری برای سنجیدن ارزش خود تبدیل می‌کنند. نویسنده این دغدغه‌ها را در قالب مشاهده‌ها و نتیجه‌گیری‌های راوی مطرح کرده است؛ بنابراین گزاره‌های کلی متن را باید بخشی از دیدگاه همین شخصیت دانست، نه گزارش یافته‌های پژوهشی. تفاوت میان دیدن یک اتفاق و تفسیرکردن آن نیز موضوع مهمی است. راوی از این می‌پرسد که آدم‌ها چقدر دیگری را می‌بینند و چقدر احساس خودشان را به او نسبت می‌دهند. تمثیل‌هایی مانند دماسنج، تنگ ماهی و درخت مشکلات، به این پرسش‌ها شکل ملموس می‌دهند. حال‌وهوای متن پرسشگر است و مخاطب را در برابر فاصله‌ی میان نیت خوب و پیامد رفتار قرار می‌دهد. تجربه‌ی خواندن این کتاب بیش از دنبال‌کردن حادثه‌ها، همراه‌شدن با ذهنی است که برای عادت‌های آشنا توضیح می‌خواهد.

خلاصه کتاب سلسا

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!
سلسا عینکی ضربدری پیدا کرده است و می‌گوید هنگام استفاده از آن، دنیا را بدون پیش‌فرض می‌بیند. او در برخورد با اطرافیان، درباره‌ی چیزهایی سؤال می‌کند که دیگران بدیهی می‌دانند. یکی از دوستانش از تجربه‌ای تازه می‌ترسد؛ دوستی دیگر آرزو دارد در آینده «کسی» شود. راوی در کلاس نیز شاهد برخورد با کودکی است که برای گفته‌ی معلم دلیل می‌خواهد. این موقعیت‌ها او را به فکرکردن درباره‌ی شهامت، جایگاه اجتماعی و تقلید از جمع می‌رسانند. کتاب سلسا از خلال همین برخوردها، دغدغه‌ی حفظ شناخت از خود را مطرح می‌کند؛ به‌ویژه وقتی ترس از طردشدن یا میل به تشویق، جهت رفتار آدم‌ها را تعیین می‌کند.

چرا باید کتاب سلسا را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب سلسا را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• راوی کودک، فاصله‌ی میان توصیه‌های بزرگ‌ترها و رفتار واقعی آن‌ها را نشان می‌دهد.
• موقعیت‌های کوتاه، زمینه‌ی گفت‌وگو درباره‌ی ترس، شهامت و پذیرش خود را فراهم می‌کنند.
• تمثیل‌های ملموس، موضوع‌هایی مانند پیش‌داوری و وابستگی به تأیید دیگران را برای بحث مطرح می‌کنند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب سلسا به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• کودکانی که از داستان‌های کوتاه و پرسش‌برانگیز لذت می‌برند.
• والدینی که به تأثیر رفتار خود بر فرزندان توجه دارند.
• مربیانی که برای گفت‌وگو درباره‌ی احساسات، قضاوت و شناخت خود به‌دنبال موقعیت‌های داستانی هستند.