کتاب الگوی قرآنی مشارکت سیاسی زنان

کتاب الگوی قرآنی مشارکت سیاسی زنان نوشته محمدرحیم عیوضی، راحله کاردوانی و فریبا پروینیان، مسئله‌ی حضور زنان در جایگاه‌های تصمیم‌گیری و مناصب عالی سیاسی را بررسی می‌کند. نویسندگان میان مشارکت در انتخابات و اثرگذاری در تدوین سیاست‌ها تفاوت می‌گذارند و به‌دنبال طراحی الگویی مبتنی بر منابع اسلامی هستند. نشر میراث ماندگار این کتاب را منتشر کرده است. محور اصلی بحث، استفاده از مفاهیم زوجیت و مودت در آیه‌ی ۲۱ سوره‌ی روم برای صورت‌بندی روابط اجتماعی و سیاسی است؛ الگویی که به‌جای تقابل زنان و مردان، هم‌گرایی آنان را دنبال می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب الگوی قرآنی مشارکت سیاسی زنان

کتاب الگوی قرآنی مشارکت سیاسی زنان پژوهشی درباره‌ی نسبت آموزه‌های قرآنی، موقعیت اجتماعی زنان و سیاست‌گذاری در جمهوری اسلامی ایران است. محمدرحیم عیوضی، راحله کاردوانی و فریبا پروینیان مسئله را از فاصله‌ی میان توانایی‌های زنان و سهم آنان در سطوح عالی تصمیم‌گیری آغاز کرده‌اند. نویسندگان، افزایش تحصیلات و آگاهی سیاسی را برای توضیح وضعیت زنان کافی نمی‌دانند و محدودیت‌های نهادی، باورهای رایج و تصویرهای ذهنی از نقش زن را نیز بررسی می‌کنند. پرسش اصلی پژوهش این است که چه چارچوبی می‌تواند حضور سیاسی زنان را در نسبت با ارزش‌های اسلامی و ویژگی‌های اجتماعی ایران توضیح دهد. نویسندگان، الگوی پیشنهادی خود را هنجاری معرفی کرده‌اند؛ یعنی تصویری از وضع مطلوب ارائه می‌دهند، نه مدلی برای بازنمایی کامل واقعیت یا پیش‌بینی رویدادها. استقلال اراده‌ی زنان، مسئولیت اجتماعی و پرهیز از تبدیل رابطه‌ی زن و مرد به صف‌آرایی خصمانه، از دغدغه‌های اصلی این بحث است.
کتاب الگوی قرآنی مشارکت سیاسی زنان هشت فصل دارد. فصل نخست به تعریف مدل، راهبرد و مشارکت سیاسی اختصاص یافته و فصل دوم روش‌ها و مراحل طراحی مدل را توضیح داده است. فصل سوم وضعیت حضور زنان در مناصب عالی ایران را در چهار لایه‌ی عوامل عینی، ساختارهای اجتماعی، باورها و نمادهای ذهنی بررسی می‌کند. فصل چهارم با عنوان مدل طناب‌کشی، مدل‌های افزایش مشارکت سیاسی زنان را از طریق فراترکیب مرور می‌کند. فصل پنجم به مدل امنیت و جامعه‌ی متعادل شایسته‌محور اختصاص دارد. فصل ششم مدل مودت زوجیت‌محور را مطرح می‌کند و فصل هفتم مبانی معرفتی و ویژگی‌های این مدل را شرح می‌دهد. فصل هشتم نیز جمع‌بندی، مقایسه‌ی یافته‌ها، محدودیت‌ها و پیشنهادها را در بر می‌گیرد. پژوهش از مطالعه‌ی اسناد، تحلیل لایه‌ای علّی و تحلیل مضمون بهره گرفته است. بررسی تفاسیر آیه‌ی ۲۱ سوره‌ی روم و استخراج مفاهیم مرتبط با مودت، بخش مهمی از مسیر تدوین مدل را تشکیل می‌دهد.

خلاصه کتاب الگوی قرآنی مشارکت سیاسی زنان

کتاب الگوی قرآنی مشارکت سیاسی زنان بر این ایده استوار است که حضور گسترده‌ی زنان در فعالیت‌های عمومی، لزوماً به دسترسی آنان به جایگاه‌های مؤثر سیاسی منتهی نمی‌شود. نویسندگان برای توضیح این فاصله، علاوه‌بر امکانات و محدودیت‌های آشکار، نقش سازمان‌ها، نگرش‌های جنسیتی و باورهای تثبیت‌شده را بررسی می‌کنند. پژوهش سپس از شناخت وضعیت موجود به‌سوی تدوین وضعیت مطلوب حرکت می‌کند. مفاهیم زوجیت، مودت و سکون در آیه‌ی ۲۱ سوره‌ی روم، مبنای صورت‌بندی مدل پیشنهادی قرار می‌گیرند. پیام محوری پژوهش، ضرورت فراهم‌کردن بستر نقش‌آفرینی زنان در تصمیم‌سازی است؛ بستری که استقلال انسانی آنان را به رسمیت بشناسد و همکاری اجتماعی زنان و مردان را تقویت کند. نویسندگان همچنین سازگارکردن اهداف و روش‌های سیاست‌گذاری با زمینه‌های فرهنگی و ارزشی جامعه را ضروری می‌دانند.

چرا باید کتاب الگوی قرآنی مشارکت سیاسی زنان را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب الگوی قرآنی مشارکت سیاسی زنان را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• تمایز میان رأی‌دادن و حضور در سطوح تصمیم‌گیری سیاسی را روشن می‌کند.
• موانع مشارکت زنان را فراتر از محدودیت‌های فردی، در ساختارها و باورهای اجتماعی بررسی می‌کند.
• نمونه‌ای از استخراج مؤلفه‌های یک مدل اجتماعی از تفاسیر قرآن ارائه می‌دهد.
• تفاوت مدل هنجاری با توصیف وضعیت موجود را توضیح می‌دهد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب الگوی قرآنی مشارکت سیاسی زنان به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• پژوهشگران مطالعات زنان که مسئله‌ی دسترسی به مناصب سیاسی را بررسی می‌کنند.
• دانشجویان علوم سیاسی و سیاست‌گذاری عمومی علاقه‌مند به مدل‌سازی اجتماعی.
• علاقه‌مندان به مطالعات قرآنی درباره‌ی مسئولیت اجتماعی زنان و مردان.