کتاب هر نفر چند نفر است؟

کتاب هر نفر چند نفر است؟، نوشته مرتضی بیات، زندگی در آبادی‌های جنوب را از خلال خاطرات کودکی، مناسبات خویشاوندی و برخوردهای روزمره تصویر می‌کند. راوی از صف نفت، بازی‌های گروهی، کلاس درس و کار کشاورزی به سؤال‌هایی درباره‌ی ترس، قدرت و مسئولیت می‌پردازد. نکته‌ی مشترک این داستان‌های کوتاه، فاصله‌ی میان چیزی است که جمع عادی می‌داند و رنجی که یک نفر تحمل می‌کند. نشر سنجاق این مجموعه را به‌صورت الکترونیکی منتشر کرده است؛ مجموعه‌ای که شوخی و تلخی را در کنار جزئیات محیط بومی قرار داده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب هر نفر چند نفر است؟

کتاب هر نفر چند نفر است؟ (مجموعه داستان)، نوشته‌ی مرتضی بیات، مجموعه‌ای از داستان‌های کوتاه با فضایی بومی است. آبادی، نخلستان، زمین‌های گندم، خانه‌های همسایه و مدرسه محل شکل‌گیری تجربه‌هایی هستند که معنایشان برای راوی به‌تدریج آشکار می‌شود. راوی با زاویه‌دید اول‌شخص اغلب کودکی را از فاصله‌ی بزرگسالی بازمی‌نگرد؛ بنابراین مشاهده‌ی یک اتفاق با پرسش درباره‌ی علت‌ها و پیامدهایش همراه می‌شود. شخصیت‌های داستان‌های حاضر اغلب با نام‌ها و صورت‌های محلی نامشان حضور دارند. گفت‌وگوها نیز واژه‌ها و تعبیرهای بومی را حفظ کرده‌اند.

مجموعه داستان کوتاه هر نفر چند نفر است؟ به موضوع‌های گوناگونی پرداخته است؛ وابستگی معاش به باران، رابطه‌ی کودکان با حیوانات، فشار رسم‌ها، نابرابری و حضور تهدیدآمیز تأسیسات نظامی در همسایگی آبادی. داستان‌هایی مانند نفت، قحط ابری، به درگاهش، پروانکی و سلیمان، فرزند چاه، هریک بخشی از جهان اثر را هویدا کرده‌اند. شوخی‌های موجود در داستان‌ها گاهی از دل فرسودگی، تنگدستی یا ناتوانی در تغییر وضع بیرون می‌آیند. تشبیه‌های فراوان و مکث‌ها در قلم مرتضی بیات، حرکت داستان را از حادثه به داوری درباره‌ی رفتار انسان‌ها می‌برد. راوی نیز خود را بیرون از دایره‌ی نقد نگه نمی‌دارد و خشم، میل به مقابله و تردیدهایش را آشکار می‌کند.

چه چیزی خشونت را پذیرفتنی جلوه می‌دهد؟ رسم‌ها چگونه اختیار آدم‌ها را محدود می‌کنند؟ همدلی در چه لحظه‌ای جای خود را به قضاوت می‌دهد؟

خلاصه کتاب هر نفر چند نفر است؟

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از برخی داستان‌ها را فاش می‌کند!

در داستان نفت، بارندگی شدید زندگی آبادی را مختل کرده است و پسربچه‌ای همراه با مادر و برادرش برای گرفتن سهمیه‌ی سوخت به صف می‌رود. سرما و نگرانی بزرگ‌ترها، کنجکاوی کودک را متوقف نمی‌کند. در داستان هر نفر چند نفر است؟، گروهی از بچه‌ها طبق قواعد بازی منتظر هم‌بازی نجات‌بخش خود می‌مانند؛ انتظاری که اطاعت و اعتمادشان را به پرسش می‌کشد. در داستانی با عنوان به درگاهش، بچه‌ها تصمیم می‌گیرند به رنج کبوتری بیمار پایان دهند، اما اجرای تصمیم، موقعیتی متفاوت پیش رویشان می‌گذارد. داستان‌های دیگر نیز از خشکسالی، تجربه‌ی مدرسه، برخوردهای خویشاوندی و خاطره‌ی آدم‌های آبادی می‌گویند. راوی سهم ترس، عادت و قضاوت جمعی را در رفتار خودش و دیگران جست‌وجو می‌کند.

چرا باید کتاب هر نفر چند نفر است؟ را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب هر نفر چند نفر است؟ را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• جزئیات کشاورزی، خوراک، گویش و روابط همسایگی، تصویری را از زندگی در آبادی‌های جنوب ایران ارائه می‌کند.
• بازنگری خاطرات کودکی، زمینه‌ای برای اندیشیدن به اطاعت، ترس و مسئولیت فراهم می‌کند.
• هم‌نشینی طنز و رنج، واکنش‌های متفاوت آدم‌ها به تنگدستی و فشار جمع را نشان می‌دهد.

خواندن کتاب هر نفر چند نفر است؟ را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب هر نفر چند نفر است؟ به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به داستان کوتاه فارسی در فضای بومی جنوب ایران.
• خوانندگان پیگیر خاطرات کودکی و بازنگری تجربه‌ها در بزرگسالی.
• علاقه‌مندان به داستان‌هایی درباره‌ی فشار جمع، نابرابری و مناسبات قدرت در زندگی روزمره.