کتاب پژواک موشک ها

کتاب پژواک موشک ها، نوشته سیده مدیا جدبابا، مجموعه‌ای از جستارهای کوتاه درباره‌ی ورود جنگ به زندگی روزمره و ماندگاری اثر آن بر حافظه است. نویسنده از کلاس درس، خانه، بیمارستان، محل کار و طبیعت به‌سراغ لحظه‌هایی می‌رود که امنیت در آن‌ها ناگهان از میان می‌رود. مسئله‌ی اصلی فقط ویرانی ساختمان‌ها نیست؛ انتظار، سوگ و آینده‌های ناتمام در مرکز روایت‌ها قرار دارند. نشر سنجاق این کتاب را به‌صورت الکترونیکی منتشر کرده است. شخصیت‌ها و موقعیت‌های حاضر بنا بر یادداشت نویسنده، از واقعیت و خاطره و تخیل شکل گرفته‌اند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب پژواک موشک ها

کتاب پژواک موشک ها، به قلم سیده مدیا جدبابا، جنگ را از فاصله‌ی نزدیک به تجربه‌ی آدم‌ها نشان می‌دهد؛ جایی که صدای انفجار، معنای خانه، مدرسه و انتظار را تغییر می‌دهد. هدف نویسنده بازسازی مستند رویدادها نیست، بلکه ثبت اثری است که جنگ بر احساس و حافظه می‌گذارد. بعضی نام‌ها و شخصیت‌ها واقعی‌اند، بعضی ساخته‌ی تخیلند و برخی نام‌ها در این مجموعه جستار برای حفظ حریم اشخاص تغییر کرده‌اند.

کتاب پژواک موشک ها از زبان معلم، مادر، سرباز، پرستار، همکار و دیگر شاهدان روایت شده است. گاهی یک شیء نیز جای راوی را می‌گیرد؛ مانند دفتر نقاشی. جمله‌های کوتاه، مکث‌ها و تکرار بعضی واژه‌ها احساس گسست و ناباوری را منتقل می‌کند. جزئیاتی مانند لباس، برگه، عکس و وسایل نیز حضور زندگی پیش از حادثه را یادآوری می‌کنند. سیده مدیا جدبابا، در هر روایت، پیش از رسیدن به لحظه‌ی بحران، عادت یا خواسته‌ای کوچک را آشکار می‌کند تا فاصله‌ی زندگی عادی و فاجعه محسوس شود.

کتاب پژواک موشک ها شامل شش فصل و ۲۶ جستار است. فصل نخست بر تجربه‌ی کودکان، خانواده‌ها و کسانی متمرکز است که با فضای مدرسه پیوند دارند. فصل دوم انتظار و جای خالی عزیزان را دنبال می‌کند. فصلی دیگر خسارت به نخلستان، بندر، فرودگاه و تأسیسات را روایت می‌کند. دو فصل پایانی نیز بر حیات‌وحش و میراث تاریخی تمرکز کرده‌اند. این جستارها به‌جای توضیح مفصل درباره‌ی عملیات نظامی، بر معنای انسانیِ ازدست‌رفتن امنیت تمرکز کرده‌اند.

خلاصه کتاب پژواک موشک ها

این مجموعه جستار از روزهایی آغاز می‌شود که انتظار بهار و تدارک عید، شهر را پر کرده است. معلمی موضوع انشای نوروز را روی تخته می‌نویسد، مادری فرزندش را راهی مدرسه می‌کند و کودکان سرگرم درس و بازی‌اند. آغاز ناگهانی جنگ، مسیر این روز معمولی را عوض می‌کند. نویسنده به‌سراغ خانه‌هایی می‌رود که چشم‌انتظار تماس یا بازگشت کسی هستند. سربازی روزهای باقی‌مانده‌ی خدمتش را می‌شمارد، دانشجویی در آستانه‌ی دفاع است و کارگری برای آینده‌ی خانواده‌اش بیشتر کار می‌کند. پرستاری تازه‌کار نیز در نخستین شیفت خود با رنجی مواجه می‌شود که فراتر از آموخته‌های دانشگاهی اوست. جستارهای دیگر آسیب به محیط‌های کار، جانوران و بناهای تاریخی را دنبال کرده‌اند.

چرا باید کتاب پژواک موشک ها را بخوانیم؟

دلایل خواندن مجموعه جستار پژواک موشک ها را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• تغییر راوی‌ها تجربه‌ی جنگ را از منظر شاهدان و آسیب‌دیدگان گوناگون نشان می‌دهد.
• تمرکز بر انتظار، تفاوت سوگ و بی‌خبری را ملموس می‌کند.
• جانوران و بناهای تاریخی دامنه‌ی آسیب را فراتر از زندگی انسان‌ها می‌برد.
• توجه به اشیای زندگی روزانه، نقش یادگاری‌ها در حفظ خاطره‌ی عزیزان را آشکار می‌کند.

خواندن کتاب پژواک موشک ها را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب پژواک موشک ها به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به ناداستان و قالب جستار درباره‌ی جنگ و زندگی مردم.
• خوانندگانی که به مضمون سوگ، انتظار و حافظه علاقه دارند.
• مخاطبانی که بازتاب آسیب‌های جنگ بر طبیعت و میراث فرهنگی را در ادبیات دنبال می‌کنند.

بخشی از کتاب پژواک موشک ها

«دو روز مانده

ایست بازرسی چیز بزرگی نبود. چند بلوک سیمانی، یک کانکس فلزی و میله‌ای که شب‌ها آرام روی جاده پایین می‌آمد. سربازها شیفت‌هایشان را با رفت‌وآمد ماشین‌ها و روزهایی که روی تقویم خط می‌خورد، می‌شمردند.

ماشین‌ها از دور چراغ می‌زدند، سرعت کم می‌کردند، شیشه پایین می‌آمد، چند سؤال کوتاه و دوباره جاده.

بعضی شب‌ها همه‌چیز آن‌قدر آرام بود که فقط باد می‌وزید و صدای پارچهٔ پرچمی که آرام تکان می‌خورد.

آن شب...

اول نور آمد.

نه از جاده.

از آسمان.

بعد صدایی آمد که آن جاده تا آن روز نشنیده بود.

چند ثانیه بعد...

دیگر ایست بازرسی‌ای نبود.

صبح، وقتی آفتاب بالا آمد، جاده هنوز همان جاده بود؛ اما آن‌جا دیگر شبیه قبل نبود.

بلوک‌های سیمانی پخش شده بودند. کانکس، نیمه‌سوخته و بی‌دیواره بود.»