کتاب هشت مفهوم نظریه بوئن

کتاب هشت مفهوم نظریه بوئن (روشی جدید برای تفکر درباره فرد و گروه) نوشته روبرتا ام. گیلبرت، روابط انسانی را از دریچه‌ی خانواده به‌عنوان یک واحد عاطفی بررسی می‌کند. پرسش اصلی این کتاب، چگونگی گردش اضطراب میان اعضای خانواده و تأثیر واکنش‌های هر فرد بر دیگران است. نویسنده توضیح می‌دهد که چرا شناخت یک مشکل ارتباطی، به بررسی رفتار یک نفر محدود نمی‌شود. زینب کوشکی و کیارش مختاری اردلی مترجمان این کتاب هستند و نشر بید این کتاب را منتشر کرده است. بحث تمایز خود، یعنی حفظ استقلال در کنار ارتباط عاطفی، یکی از محورهای اصلی این کتاب است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب هشت مفهوم نظریه بوئن

کتاب هشت مفهوم نظریه بوئن نوشته روبرتا ام. گیلبرت، بر تغییری در شیوه‌ی بررسی مشکلات انسانی بنا شده است: حرکت از مشاهده‌ی فرد به مشاهده‌ی شبکه‌ی روابط خانواده. خانواده در این نگاه، مجموعه‌ای از افراد جدا از یکدیگر نیست؛ اعضا بر واکنش‌ها، تصمیم‌ها و میزان اضطراب یکدیگر اثر می‌گذارند. نویسنده، باتکیه‌بر نظریه‌ی موری بوئن، نشان می‌دهد که جست‌وجوی مقصر چگونه می‌تواند توجه را از فرایندهای جاری میان افراد دور کند. مسئله فقط رفتار ناخوشایند یک عضو نیست؛ سهم هریک از اعضا در ادامه‌ی یک الگوی ارتباطی نیز اهمیت دارد. بحث‌ها از مفهوم خانواده به‌عنوان واحد عاطفی آغاز می‌شوند و به مفاهیمی می‌رسند که وابستگی متقابل، استقلال و انتقال الگوها را توضیح می‌دهند. متن میان توضیح مفاهیم، مثال‌های خانوادگی و موقعیت‌های سازمانی رفت‌وبرگشت دارد. نمودارهای روابط نیز به نمایش پیوندها و مسیر حرکت اضطراب کمک می‌کنند. نویسنده از تجربه‌ی سمینارهای رهبری بهره گرفته است؛ به همین دلیل، بعضی مثال‌ها به روحانیون و گروه‌های مرتبط با آن‌ها اختصاص دارند.
کتاب هشت مفهوم نظریه بوئن، پس از مقدمه، هشت فصل دارد: سیستم عاطفی خانواده هسته‌ای، مقیاس‌های تمایز خود، مثلث‌ها، گسلش، فرایند فرافکنی خانواده، فرایند انتقال چندنسلی، موقعیت خواهر و برادر و فرایند عاطفی در جامعه. این ترتیب، ارتباط مفاهیم را با نقطه‌ی آغاز بحث روشن می‌کند. فصل‌های نخست، اضطراب حاد و مزمن، آمیختگی عاطفی و چهار الگوی رابطه را توضیح می‌دهند: مثلث‌سازی، تعارض، فاصله و افزایش یا کاهش کارکرد طرف مقابل. بحث تمایز خود نیز میان استقلال و قطع ارتباط تفاوت می‌گذارد؛ فرد می‌تواند در رابطه بماند اما تصمیم‌هایش را صرفاً به فشار جمع یا نیاز به تأیید وابسته نکند. توضیح «شبه خود» و «خود اساسی» همین تفاوت را از زاویه‌ی باورها و اصول راهنمای زندگی بررسی کرده است. بخش‌های مربوط به مشاوره، والدین و رهبران، دامنه‌ی بحث را از توصیف روابط فراتر می‌برند. حضور آرام، شناخت سهم خود در تنش و پرهیز از برعهده‌گرفتن مسئولیت دیگران، در این موقعیت‌ها اهمیت پیدا می‌کنند. خواننده در مجموع با چارچوبی برای مشاهده‌ی روابط آشنا می‌شود که رفتار فرد را جدا از زمینه‌ی ارتباطی بررسی نمی‌کند.

خلاصه کتاب هشت مفهوم نظریه بوئن

کتاب هشت مفهوم نظریه بوئن، خانواده را نقطه‌ی شروع فهم واکنش‌های عاطفی قرار می‌دهد. اضطراب می‌تواند میان اعضا جابه‌جا شود و در قالب درگیری، کناره‌گیری، درگیرکردن نفر سوم یا نابرابری در مسئولیت‌پذیری بروز کند. این الگوها لزوماً حاصل تصمیم آگاهانه نیستند؛ تکرار خودکار آن‌ها ممکن است به ادامه‌ی تنش کمک کند. نویسنده، در برابر کوشش برای تغییر دیگران، بر مشاهده و مدیریت سهم خود در رابطه تمرکز کرده است. مفهوم تمایز خود نیز به توانایی تفکیک فکر از واکنش عاطفی و حفظ موضع شخصی در ارتباط با دیگران مربوط می‌شود. استقلال در این معنا، مترادف دورشدن از خانواده نیست. فرد می‌تواند ارتباطش را حفظ کند و هم‌زمان مسئول تصمیم‌ها و رفتارهای خودش بماند. بحث‌های مربوط به محیط کار و رهبری نیز نشان می‌دهند که گردش اضطراب و شکل‌گیری الگوهای ارتباطی، به خانه محدود نیست.

چرا باید کتاب هشت مفهوم نظریه بوئن را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب هشت مفهوم نظریه بوئن را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• پیوند میان اضطراب فردی و روابط خانوادگی را توضیح می‌دهد.
• تفاوت حفظ استقلال با فاصله‌گرفتن عاطفی را روشن می‌کند.
• الگوهای تعارض، مثلث‌سازی و نابرابری در مسئولیت‌پذیری را قابل‌شناسایی می‌کند.
• مثال‌های مشاوره و رهبری، امکان بررسی این مفاهیم را در محیط‌های مختلف فراهم می‌کنند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب هشت مفهوم نظریه بوئن به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• مشاوران و دانشجویان علاقه‌مند به نظریه‌های خانواده‌درمانی.
• والدینی که می‌خواهند نقش خود را در تنش‌های خانوادگی بشناسند.
• مدیران علاقه‌مند به فهم روابط عاطفی گروه‌ها.
• خوانندگانی که درباره‌ی استقلال در روابط نزدیک پرسش دارند.