کتاب ارسباران

کتاب ارسباران نوشته یلدا عظیم زاده، رمانی درباره‌ی خانه‌ای است که خبر بازگشت پدر، به‌جای شادی، ترس و نگرانی به همراه می‌آورد. پوران، دختر نوجوان این خانه، میان دلبستگی مادر به همسرش و خشم برادرانش زندگی می‌کند. خاطرات کودکی، صدای سنتور پسری آشنا و آرزوی داشتن پناهی امن، بخشی از دنیای او را می‌سازند. نشر سنجاق این کتاب را منتشر کرده است. داستان، فاصله‌ی میان دوست‌داشتن و آسیب‌دیدن را در روابط نزدیک دنبال می‌کند و نشان می‌دهد اعضای یک خانه چگونه از حضور یک نفر احساس‌هایی متفاوت دارند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب ارسباران

کتاب ارسباران نوشته یلدا عظیم زاده، سرگذشت شخصیت‌هایش را از دو فضای متفاوت آغاز می‌کند: دشت و زندگی ایلیاتی در دامنه‌ی سبلان و اتاقک سرد اسارت مردی که خاطره‌ی خانه را مرور می‌کند. دفتر نخست، آی پارا را نشان می‌دهد؛ مادری داغ‌دیده که برای زنده‌ماندن فرزندش نگران است. حضور پزشکی پناه‌آورده از جنگ، باور مردم ایل به نفرین و بدیمنی را در برابر شناخت بیماری قرار می‌دهد. دفتر دوم، سالار را معرفی می‌کند؛ مردی که در اسارت به همسر جوان و فرزندش می‌اندیشد. این آغازها، گذشته‌ی آدم‌ها را پیش از ورود به زندگی پوران پیش چشم می‌گذارند. رمان سپس به خانه‌ای می‌رسد که اعضایش زیر یک سقف زندگی می‌کنند، اما درباره‌ی محبت، وفاداری و مسئولیت برداشت‌های یکسانی ندارند. موضوع اصلی، فقط اختلاف میان والدین و فرزندان نیست؛ داستان نشان می‌دهد تصمیم‌های بزرگ‌ترها چگونه امنیت، تحصیل و روابط اجتماعی فرزندان را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد.
کتاب ارسباران در بخش مربوط به پوران، روایت اول‌شخص را به کار می‌گیرد. نگاه او میان اتفاق‌های روزمره و خاطرات کودکی رفت‌وبرگشت دارد. اشیای خانه، از ظرف‌های نشان‌خورده‌ی مادر تا عکس‌های روی طاقچه، زمینه‌ی یادآوری آدم‌ها و روزهای گذشته می‌شوند. توصیف خانه‌ی فرسوده، حیاط، دکان‌های محله و مدرسه، زندگی شخصیت‌ها را به محیط اطراف پیوند می‌دهد. پوران رفتار خشن پرویز را نقد می‌کند، اما به‌تدریج نگرانی پنهان در رفتار برادرش را هم می‌بیند. یزدان برای او تکیه‌گاهی عاطفی است و پروین، مادر خانواده، میان وفاداری به جمشید و رنج فرزندانش گرفتار مانده است. داستان، برداشت فرزندان از این وفاداری را کنار توضیح خود مادر قرار می‌دهد؛ همان رفتاری که برای پروین نشانه‌ی رهانکردن همسرش است، برای فرزندان ادامه‌ی وضعیتی آسیب‌زا به‌شمار می‌آید. خاطره‌ی ایرج و نوازندگی او نیز در برابر فضای پرتنش خانه، جایی برای مهر و خیال باز می‌کند. خواننده از خلال این تقابل‌ها با تجربه‌ی دختری آشنا می‌شود که هم به خانواده‌اش وابسته است و هم از بخشی از زندگی در کنار آنان می‌ترسد.

خلاصه داستان ارسباران

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!
پوران همراه مادرش پروین و برادرش پرویز در خانه‌ای قدیمی زندگی می‌کند. پدرش جمشید به‌دلیل خلافکاری در زندان است، اما غیبت او آثار رفتارش را از زندگی خانواده پاک نکرده است. پوران در مدرسه نیز بابت کارهای پدرش تحقیر می‌شود و دوستی ماهرخ برایش پناهی در برابر این طردشدن است. خبر آزادی جمشید، نگرانی تازه‌ای به خانه می‌آورد. پروین مشتاق دیدار همسرش است، اما فرزندان از بازگشت ناامنی می‌ترسند. آمدن یزدان، برادر بزرگ‌تر پوران، فرصتی برای گفت‌وگو درباره‌ی گذشته فراهم می‌کند. پوران میان این نگرانی‌ها به خاطره‌ی ایرج، دوست نوازنده‌ی یزدان، برمی‌گردد؛ کسی که یادش با لحظه‌های مهر و آرامش کودکی گره خورده است.

چرا باید کتاب ارسباران را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب ارسباران را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• روایت پوران، اثر انگ اجتماعی ناشی از رفتار والدین را بر زندگی و روابط فرزندان نشان می‌دهد.
• اختلاف مادر و فرزندان، زمینه‌ای برای فکرکردن به مرز وفاداری و پذیرفتن آسیب فراهم می‌کند.
• جزئیات خانه و محله، تجربه‌ی زندگی روزمره‌ی شخصیت‌ها را در کنار کشمکش‌های عاطفی آنان قرار می‌دهد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

• علاقه‌مندان به رمان‌های اجتماعی با محور تنش‌های خانه و روابط والدین و فرزندان.
• خوانندگانی که به تجربه‌ی نوجوانان در مواجهه با طردشدن و قضاوت دیگران توجه دارند.
• علاقه‌مندان به داستان‌هایی درباره‌ی دلبستگی، ترس از جدایی و جست‌وجوی امنیت عاطفی.