کتاب راهنمای عملی بازرسی و کارشناسی حوادث کار

کتاب راهنمای عملی بازرسی و کارشناسی حوادث کار نوشته ناصر حسین بر، تلاشی هدفمند برای ارائه‌ی یک مدل پنج‌عنصری استاندارد و فرمول‌بندی‌شده در تحلیل رویدادهای کارگاهی و محاسبه‌ی درصد تقصیر طرفین حادثه محسوب می‌شود. نویسنده با مقایسه‌ی ساختارهای بازرسی بین‌المللی و بومی‌سازی آن‌ها برای قوانین کار ایران، بستری مدون و مستند برای ارتقای دقت گزارش‌های فنی فراهم کرده است. این اثر را نشر سنجاق به صورت الکترونیکی منتشر کرده که می‌توانید آن را از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب راهنمای عملی بازرسی و کارشناسی حوادث کار

کتاب راهنمای عملی بازرسی و کارشناسی حوادث کار با تمرکز بر برطرف‌کردن چالش‌های فنی و حقوقی در تحلیل حوادث شغلی تدوین شده است. ناصر حسین بر در این کتاب با تکیه بر تجارب نظام‌های پیشرفته‌ی بازرسی در کشورهایی نظیر آمریکا، انگلستان، آلمان، کانادا و فرانسه، به نقد رویکردهای سلیقه‌ای و سنتی پرداخته است. این کتاب نشان می‌دهد که فقدان دستورالعمل استاندارد و روش‌های غیرهمگن، تا چه اندازه می‌تواند اعتراضات قضایی را افزایش دهد و حقوق افراد درگیر در سوانح صنعتی را مخدوش کند. نویسنده کوشیده تا به‌ جای مقصر دانستن صِرف کارگر، یک تحلیل چندبعدی و مبتنی بر علت ریشه‌ای ارائه دهد که در آن نقض قانون، نقض آیین‌نامه‌ها، قصور مدیریتی، رفتارهای ناایمن و عوامل فنی به‌ شکلی متوازن وزن‌دهی شوند.

کتاب راهنمای عملی بازرسی و کارشناسی حوادث کار در هفت فصل اصلی به‌ همراه پیوست‌های عملی و فرم‌های ارزیابی تنظیم شده است. فصل اول به مبانی، ضرورت و چارچوب استاندارد در گزارش‌نویسی و معرفی پنج عنصر کلیدی تحلیل می‌پردازد. در فصل دوم، روش‌های بررسی حوادث در سازمان‌های شاخصی مانند اوشا و اچ‌اس‌ای و ساختارهای اروپایی تحلیل شده است. فصل سوم، الگوی بومی و استاندارد ایران را برای تعیین درصد تقصیر در پنج گام اجرایی تبیین می‌کند. 

ناصر حسین بر در فصل‌های بعدی از طریق مطالعه‌های موردی واقعی نظیر سقوط از داربست و بریدگی در خط تولید، توصیه‌های پیشگیرانه صنعتی، مقایسه‌های تطبیقی و در نهایت ارائه‌ی بسته‌ی کامل چک‌لیست‌ها و فرم‌های بازرسی، ابزاری جامع در اختیار کارشناسان قرار می‌دهد.

خلاصه کتاب راهنمای عملی بازرسی و کارشناسی حوادث کار

کتاب راهنمای عملی بازرسی و کارشناسی حوادث کار به بررسی سازوکارهای نظام‌مند در کشف حقیقت پس از وقوع رویدادهای کارگاهی اختصاص دارد. ایده‌ی محوری این اثر، رد فرضیه‌های تک‌عاملی و جایگزینی آن با مدل پنج‌عنصری شامل نقض قانون، نقض آیین‌نامه‌ی فنی، قصور مدیریتی، خطای فردی و عوامل محیطی است. 

این کتاب با آموزش پنج مرحله‌ی اجرایی یعنی فهرست‌برداری از تخلفات، ارزیابی شدت، سنجش قابلیت پیشگیری، وزن‌دهی علمی و در نهایت محاسبه‌ی درصدی، تلاش می‌کند فرایند گزارش‌نویسی را از اعمال نظرهای شخصی رها سازد و به یک استاندارد ریاضی و بازتولیدپذیر تبدیل کند تا تصمیم‌گیری‌های قضایی و بیمه‌ای بر پایه‌ای مستند و منصفانه اتخاذ شوند.

چرا باید کتاب راهنمای عملی بازرسی و کارشناسی حوادث کار را بخوانیم؟

• این کتاب چارچوبی استاندارد و فرمول‌بندی‌شده برای وزن‌دهی به عوامل مؤثر بر حوادث و تعیین دقیق درصد تقصیر ارائه می‌دهد.
• خواننده با مطالعه‌ی این اثر می‌تواند علل ریشه‌ای حوادث را به‌ جای اکتفا به خطای ظاهری کارگر، در لایه‌های مدیریتی و نظارتی شناسایی کند.
• این کتاب مجموعه‌ای کامل از چک‌لیست‌ها، فرم‌های ارزیابی صحنه‌ی حادثه و قالب‌های گزارش‌نویسی آماده به کارشناسان ارائه می‌کند.
• این اثر تجربه‌ها و سیستم‌های معتبر بین‌المللی نظیر اوشای آمریکا و اچ‌اس‌ای انگلستان را با چارچوب‌های قانون کار ایران تطبیق داده است.

خواندن کتاب راهنمای عملی بازرسی و کارشناسی حوادث کار را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

• خواندن این کتاب به کارشناسان رسمی دادگستری در رشته‌های حوادث ناشی از کار که به الگوهای دفاع‌پذیر و مستند در مراجع قضایی نیاز دارند، پیشنهاد می‌شود.
• این کتاب برای بازرسان کار و متخصصان بهداشت، ایمنی و محیط‌زیست که وظیفه‌ی تحلیل حوادث و کاهش ریسک را بر عهده دارند، مناسب است.
• خواندن این کتاب به مدیران کارخانه‌ها و سرپرستان کارگاه‌های عمرانی و صنعتی که به‌ دنبال درک مسئولیت‌های حقوقی و کیفری ناشی از قصور مدیریتی هستند، پیشنهاد می‌شود.
• این کتاب برای حقوق‌دانان، وکلا و کارشناسان خسارت شرکت‌های بیمه که پرونده‌های سوانح کارگری را ارزیابی و قضاوت می‌کنند، مناسب است.

بخشی از کتاب راهنمای عملی بازرسی و کارشناسی حوادث کار

«۵. مقایسه با کشورهای غربی ( آمریکا و انگلستان)
- آمریکا و انگلستان با تحلیل علل ریشه‌ای و استانداردهای OSHA و HSE کار می‌کنند.
- ایران از مدل پنج‌مرحله‌ای مشابه استفاده می‌کند، ولی:
- سهم کارگر در ایران نسبتا بالاتر است
- توجه به نقص آیین‌نامه و قصور مدیریتی بیشتر دیده می‌شود
- تحلیل: استفاده از فرم‌ها، چک‌لیست‌ها و تحلیل ریشه‌ای در ایران می‌تواند شفافیت و دفاع‌پذیری گزارش‌ها را به سطح کشورهای غربی برساند.