کتاب فیل ها

کتاب فیل ها نوشته زهرا کاوه حقیقی از شناخت بدن و رفتار این جانوران آغاز می‌شود و به پرسشی درباره‌ی قدرت و خودباوری می‌رسد: چرا جانوری با چنین توان بدنی بالایی ممکن است زیر فرمان انسانی بسیار کوچک‌تر از خودش زندگی کند؟ نویسنده، اطلاعاتی درباره‌ی خرطوم، گوش‌ها، پوست و ارتباط فیل‌ها را کنار برداشت‌های خود درباره‌ی ترس و اعتمادبه‌نفس قرار داده است. انتشارات بهار ایران زمین این کتاب را برای گروه سنی ج منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب فیل ها

کتاب فیل ها نوشته زهرا کاوه حقیقی، آشنایی با یک جانور را به زمینه‌ای برای فکرکردن درباره‌ی توانایی‌ها و باورهای شخصی تبدیل کرده است. نویسنده ابتدا توجه مخاطب را به ویژگی‌های ظاهری فیل جلب می‌کند؛ چهار پا، گوش‌های بزرگ، خرطوم بلند، عاج‌ها و دم باریک. پرسش‌های آغازین، مقایسه‌ی بدن انسان و فیل را پیش می‌کشند و از همین مسیر، موضوع تفاوت میان قدرت جسمی و احساس توانمندی شکل می‌گیرد. متن، توضیح درباره‌ی اندام‌ها را به کاربرد هریک پیوند می‌دهد. گوش‌ها فقط عضوی برای شنیدن نیستند و در خنک‌شدن بدن نقش دارند. خرطوم نیز علاوه‌بر جابه‌جاکردن اشیا، وسیله‌ای برای آب‌پاشی و ارتباط است. نویسنده از تصویر آشنای فیل به‌عنوان جانوری بزرگ فاصله می‌گیرد تا جزئیات کم‌تر دیده‌شده‌ی زندگی این حیوان را مطرح کند. حساسیت پوست، نیاز به حمام گل و دریافت ارتعاشات از راه پاها، بخشی از این توضیحات هستند. متن همچنین رفتارهای ارتباطی، علاقه به آب، کاربرد عاج‌ها و نقش فیل در پراکندگی بذر گیاهان را معرفی می‌کند.
کتاب فیل ها در ادامه، از توصیف ویژگی‌های بدنی و رفتاری به رابطه‌ی انسان با این جانور می‌رسد. موضوع استفاده از فیل‌ها برای کار و شرایط دشوار اسارت، زمینه‌ی طرح سؤال اصلی نویسنده است: توان بدنی زیاد چرا همیشه به آزادی و اختیار منجر نمی‌شود؟ لحن متن در این قسمت پرسشی‌تر می‌شود و مقایسه‌ی جثه‌ی انسان و فیل جای بیشتری می‌گیرد. نویسنده، ترس و نداشتن اعتمادبه‌نفس را در تفسیر خود از این وضعیت برجسته کرده است. این توضیح، برداشت نویسنده برای رسیدن به پیامی انسانی است و باید از اطلاعات مربوط به بدن و زیست فیل‌ها جدا در نظر گرفته شود. مخاطب در مسیر مطالعه، هم با جزئیاتی از زندگی یک جانور آشنا می‌شود و هم با بحثی درباره‌ی شناخت ظرفیت‌های خود روبه‌رو است. بخش پایانی نیز فقط بر افزایش اعتمادبه‌نفس تکیه ندارد؛ نویسنده پیامدهای اعتمادبه‌نفس بیش‌ازاندازه را مطرح کرده و رعایت اعتدال را ضروری دانسته است. بنابراین محور بحث، رابطه‌ی میان توانایی، تصور شخص از خودش و پیامدهای رفتار اوست.

خلاصه کتاب فیل ها

نویسنده در کتاب فیل ها ابتدا نشان می‌دهد که بزرگی جثه، تنها ویژگی مهم این جانور نیست. فیل‌ها اندام‌هایی با کاربردهای گوناگون دارند، از پوست خود مراقبت می‌کنند و برای ارتباط با یکدیگر از صدا و لمس بهره می‌گیرند. متن سپس به استفاده‌ی انسان از قدرت فیل و محدودشدن زندگی این جانور در اسارت می‌رسد. نویسنده از این تضاد، پلی به موضوع خودباوری می‌زند: داشتن توانایی، بدون باور به توانایی، الزاماً به استفاده از ظرفیت‌ها منجر نمی‌شود. او ترس، وابستگی به دیگران و تردید را در برداشت خود از این مسئله دخیل می‌داند. بحث پایانی، سوی دیگر موضوع را نیز نشان می‌دهد؛ اعتمادبه‌نفس افراطی ممکن است شکست و سرخوردگی به‌دنبال داشته باشد. پیام محوری، شناخت داشته‌ها همراه با حفظ تعادل در ارزیابی خویش است.

چرا باید کتاب فیل ها را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب فیل ها را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• توضیح کاربرد گوش، خرطوم و پوست، شناخت دقیق‌تری از بدن فیل فراهم می‌کند.
• معرفی ارتباط از راه لمس و صدا، توجه را به رفتارهای اجتماعی جانوران جلب می‌کند.
• بحث اسارت، فرصتی برای فکرکردن درباره‌ی رابطه‌ی انسان و حیوان است.
• مقایسه‌ی توانایی و خودباوری، زمینه‌ی گفت‌وگو درباره‌ی ترس و اعتمادبه‌نفس را فراهم می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب فیل ها به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• کودکان گروه سنی ج که به شناخت بدن و رفتار جانوران علاقه دارند.
• خوانندگان کم‌سن‌وسالی که به موضوع ترس و خودباوری توجه نشان می‌دهند.
• والدین و مربیانی که به‌دنبال متنی برای گفت‌وگو درباره‌ی توانایی‌ها و اعتمادبه‌نفس هستند.