کتاب از آغاز تا بالیدن

کتاب از آغاز تا بالیدن (شناخت دنیای رشد کودک و نوجوان) نوشته سیدمحسن محترمی، رشد را فراتر از افزایش قد و وزن بررسی می‌کند؛ فرایندی که فکر، احساس، روابط، اخلاق و توانایی ارتباط را نیز در بر می‌گیرد. نویسنده شناخت تغییرات طبیعی هر سن را مقدمه‌ی تشخیص مشکلات و حمایت متناسب از کودکان و نوجوانان می‌داند. انتشارات شاملو این کتاب را منتشر کرده است. تفاوت میان رفتار متناسب با سن و نشانه‌ای که نیازمند بررسی تخصصی است، یکی از موضوعات محوری این کتاب است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب از آغاز تا بالیدن

کتاب از آغاز تا بالیدن نوشته سیدمحسن محترمی، مجموعه‌ای از مباحث رشد و سلامت کودک و نوجوان را کنار یکدیگر قرار داده است. نویسنده در فصل آغازین، تفاوت رشد و تحول را توضیح می‌دهد: رشد بیشتر به تغییرات کمّی بدن مربوط است و تحول، تغییرات کیفی توانایی‌ها و عملکرد انسان را در بر می‌گیرد. متن سپس تعریف کودکی و نوجوانی، تقسیم‌بندی دوره‌های کودکی و ویژگی‌های این مراحل را بررسی می‌کند. موضوع اصلی، شناخت نیازهای هر مرحله است؛ نیازهایی که نمی‌توان آن‌ها را صرفاً از روی سن تقویمی تعیین کرد. تفاوت‌های فردی، شرایط زندگی و تجربه‌های کودک نیز در ارزیابی اهمیت دارند. نویسنده کودکی را فقط مقدمه‌ی بزرگسالی معرفی نمی‌کند و نوجوانی را نیز به تنش و آسیب‌پذیری محدود نمی‌سازد. هر دو دوره، فرصت‌هایی برای یادگیری، کسب مهارت و شکل‌گیری توانایی‌های تازه دارند. متن از تعریف مفاهیم شروع می‌کند و سپس ارتباط آن‌ها را با مراقبت، آموزش و ارزیابی رشد توضیح می‌دهد.
کتاب از آغاز تا بالیدن در هشت فصل تنظیم شده است و فصل‌هایی مانند آغاز سفر رشد، بالندگی روان و بالندگی زبان و ارتباط دارد. بخش‌های مربوط به رشد شناختی، هیجانی، اجتماعی و اخلاقی، ویژگی‌های طبیعی، عوامل مؤثر، نشانه‌های رشد سالم و مشکلات شایع را بررسی می‌کنند. فصل سلامت روان نیز میان نبود اختلال و برخورداری از توانایی سازگاری، یادگیری و ایجاد روابط سالم تفاوت می‌گذارد. نویسنده برای توضیح مباحث از نظریه‌هایی مانند رشد شناختی پیاژه، رشد اخلاقی کلبرگ و دیدگاه بوم‌شناختی برونفن‌برنر استفاده کرده است. ارجاع‌های پژوهشی در متن، مبنای توضیح مفاهیم و ارتباط میان عوامل زیستی و محیطی هستند. خانواده، مدرسه، همسالان و محیط اجتماعی در این بررسی، نقش‌هایی جدا اما مرتبط دارند. این شیوه‌ی ارائه، رفتار کودک یا نوجوان را در زمینه‌ی زندگی او بررسی می‌کند و از محدودکردن مسئله به یک علت فاصله می‌گیرد. خواننده با مجموعه‌ای از مفاهیم آشنا می‌شود که برای تنظیم انتظارات تربیتی، شناخت تغییرات رشدی و تشخیص ضرورت ارجاع تخصصی به کار می‌آیند.

خلاصه کتاب از آغاز تا بالیدن

نویسنده در کتاب از آغاز تا بالیدن، رشد سالم را حاصل ارتباط میان توانایی‌های جسمانی، شناختی، هیجانی، اجتماعی، اخلاقی و زبانی می‌داند. پیام اصلی این است که ارزیابی یک رفتار بدون شناخت مرحله‌ی رشد و شرایط زندگی کودک یا نوجوان، ممکن است به برداشت نادرست منجر شود. متن نشان می‌دهد وراثت، ظرفیت‌های زیستی را فراهم می‌کند اما کیفیت مراقبت و تجربه‌های محیطی در شکوفایی این ظرفیت‌ها سهم دارند. سلامت روان نیز وضعیتی ثابت یا صرفاً نبود بیماری نیست؛ توانایی مدیریت احساسات، حل مسئله و مشارکت اجتماعی بخشی از این مفهوم است. نویسنده شناخت عوامل خطر و محافظت‌کننده را مبنای پیشگیری و حمایت زودهنگام قرار داده است. همراهی آگاهانه، در این نگاه، به معنای پذیرفتن تفاوت‌های رشدی و فراهم‌کردن شرایط متناسب با نیازهای هر فرد است.

چرا باید کتاب از آغاز تا بالیدن را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب از آغاز تا بالیدن را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• توضیح تفاوت رشد و تحول، برداشت محدود از رشد به‌عنوان تغییر اندازه‌ی بدن را اصلاح می‌کند.
• بررسی نیازهای سنی، مبنایی برای تنظیم انتظارات آموزشی و تربیتی فراهم می‌آورد.
• معرفی عوامل خطر و محافظت‌کننده، شناخت شرایط مؤثر بر سلامت روان را گسترش می‌دهد.
• توجه به نشانه‌های هشداردهنده، اهمیت ارزیابی تخصصی به‌موقع را روشن می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

• والدینی که می‌خواهند نیازها و تغییرات رشدی فرزندان خود را بهتر بشناسند.
• معلمان و مربیانی که به تشخیص رفتارهای متناسب با سن نیاز دارند.
• دانشجویان روان‌شناسی و علوم تربیتی که به مباحث رشد کودک و نوجوان علاقه‌مندند.