کتاب قصه های غربت غربی

کتاب قصه های غربت غربی (جریان‌شناسی ادبیات داستانی مهاجرت) نوشته مهدی سعیدی، داستان‌نویسی ایرانیان دور از وطن را از منظر پیوند ادبیات، مهاجرت و زمینه‌های اجتماعی بررسی می‌کند. نویسنده، صرف اقامت در خارج از کشور را برای قراردادن یک اثر در ادبیات مهاجرت کافی نمی‌داند؛ زبان اثر و بازتاب تجربه‌ی مهاجرت نیز در تعریف او نقش دارند. نشر خاموش این کتاب را منتشر کرده است. پژوهش از اختلاف بر سر نام‌گذاری آثار آغاز می‌شود و به شناخت جریان‌های سیاسی، هویت‌اندیش و داستان‌نویسی زنان می‌رسد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب قصه های غربت غربی

کتاب قصه های غربت غربی نوشته مهدی سعیدی، پژوهشی در نقد و تاریخ ادبیات است که داستان‌های نویسندگان ایرانی دور از وطن را بخشی از تاریخ ادبیات فارسی می‌داند. مسئله‌ی اصلی پژوهش، یافتن نسبت میان آثار پراکنده و شناخت گرایش‌های مشترک فکری و هنری نویسندگان است. سعیدی به‌جای محدودکردن بررسی به زندگی نویسندگان یا فهرست آثارشان، زمینه‌های شکل‌گیری جریان‌ها، محافل پشتیبان و چگونگی تداوم یا افول هر جریان را بررسی کرده است. نویسنده در پیشگفتار، موضع خود را شرح و تحلیل آثار معرفی می‌کند، نه تأیید یا رد دیدگاه‌های سیاسی و عقیدتی پدیدآورندگان. همین تفکیک، جهت بحث را روشن می‌سازد: موضوع پژوهش، چگونگی حضور تجربه‌ی دوری از وطن در ادبیات و مناسبات میان متن‌هاست. تمرکز اصلی نیز بر داستان‌نویسی پس از انقلاب اسلامی قرار دارد، هرچند پیشینه‌ی نوشتن بیرون از مرزهای ایران در بحث حضور دارد.
کتاب قصه های غربت غربی چهار فصل دارد و بحث را از مبانی نظری به بررسی تاریخی و سپس شناسایی جریان‌ها می‌رساند. فصل نخست، مفهوم جریان ادبی و تفاوت جریان با موج و سبک را توضیح می‌دهد. فصل دوم با عنوان چیستی ادبیات مهاجرت، اصطلاح‌هایی مانند ادبیات تبعید، دیاسپورا، ادبیات درباره‌ی مهاجرت و متن‌های مهاجر را از یکدیگر جدا می‌کند. فصل سوم به زمینه‌های تاریخی پیدایش ادبیات مهاجرت اختصاص دارد و میان کوچ‌های تاریخی ایرانیان و مهاجرت‌های جدید تمایز می‌گذارد. فصل چهارم، جریان‌شناسی ادبیات داستانی مهاجرت، جریان‌های سیاسی، هویت‌اندیش و داستان‌نویسی زنان را در کانون بررسی قرار داده است. شیوه‌ی بحث بر تعریف مفاهیم، مرور نظرهای منتقدان و سنجیدن نمونه‌ها استوار است. خواننده با پرسش‌هایی روبه‌رو می‌شود که پاسخشان فقط به محل زندگی نویسنده وابسته نیست: مهاجرت چه تغییری در متن ایجاد کرده و پیوند با فرهنگ مبدأ و مقصد چگونه در اثر دیده می‌شود؟

خلاصه کتاب قصه های غربت غربی

کتاب قصه های غربت غربی میان زندگی مهاجرانه‌ی نویسنده و ویژگی‌های ادبی اثر تفاوت می‌گذارد. سعیدی برای تعریف ادبیات مهاجرت فارسی سه معیار را کنار هم قرار می‌دهد: حضور نویسنده‌ی مهاجر در خارج از کشور، فارسی‌بودن متن و بازتاب تجربه‌ی مهاجرت در درون‌مایه و فضای اثر. بنابراین، داستانی درباره‌ی مهاجرت که نویسنده‌ای مقیم ایران نوشته یا متنی که فقط بیرون از کشور منتشر شده است، لزوماً در این تعریف جای نمی‌گیرد. نویسنده سپس نسبت مهاجرت را با تبعید و دیاسپورا روشن می‌کند و اصطلاح مهاجرت را برای دسته‌بندی پژوهش خود برمی‌گزیند. بحث جریان‌شناسی نیز بر این ایده تکیه دارد که شناخت آثار، بدون بررسی زمینه‌ی سیاسی و اجتماعی، محافل حامی و گرایش‌های مشترک نویسندگان محدود می‌ماند.

چرا باید کتاب قصه های غربت غربی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب قصه های غربت غربی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• تفکیک مهاجرت، تبعید و دیاسپورا، معیارهای نام‌گذاری آثار را روشن می‌کند.
• بررسی تفاوت موج، جریان و سبک، مبنای دسته‌بندی ادبی را توضیح می‌دهد.
• توجه به محافل پشتیبان، نقش مناسبات جمعی در داستان‌نویسی را نشان می‌دهد.
• معرفی پژوهش‌ها و نشریات مرتبط، مسیر مطالعه‌ی بیشتر را مشخص می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب قصه های غربت غربی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• پژوهشگران ادبیات فارسی که به داستان‌نویسی مهاجران توجه دارند.
• دانشجویان نقد و تاریخ ادبیات که درگیر مسئله‌ی دسته‌بندی آثار هستند.
• خوانندگان علاقه‌مند به پیوند مهاجرت، هویت و آفرینش ادبی.