کتاب از من تا متن

کتاب از من تا متن (نوشتن خلاق به زبان فارسی را چگونه آغاز کنیم؟) نوشته مصطفا پورنجاتی، نقطه‌ی شروع نویسندگی را نه انتخاب قالب ادبی بلکه کشف تجربه‌ها و دریافت‌های شخصی می‌داند. نویسنده میان میل به نوشتن و توانایی آغازکردن فاصله‌ای می‌بیند که صرفاً با آموختن اصطلاحات ادبی پر نمی‌شود. تمرین‌های این کتاب برای نزدیک‌شدن به خاطره‌ها، شناخت موانع نوشتن و پیداکردن کلمات طراحی شده‌اند. انتشارات خانه نویسندگی خلاق این کتاب را منتشر کرده است. بحث درباره‌ی تفاوت لذت شخصی نوشتن و ورود به بازار ادبیات نیز بخشی از محتوای این کتاب است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب از من تا متن

کتاب از من تا متن نوشته مصطفا پورنجاتی، آموزش نویسندگی را از موقعیت کسی آغاز می‌کند که نوشتن را دوست دارد اما هنوز نمی‌داند چه بنویسد. نویسنده، باتکیه‌بر تجربه‌ی تدریس خود، میان دانستن درباره‌ی ادبیات و توانایی نوشتن تفاوت می‌گذارد. او توضیح داده است که انتقال مجموعه‌ای از اصول و تکنیک‌ها ممکن است جزوه‌هایی پربار به‌جا بگذارد اما لزوماً دست کسی را به نوشتن عادت ندهد. مسئله‌ی اصلی، پیداکردن راهی برای تبدیل دریافت‌های شخصی به متن است. تعریف نویسنده از نوشتن خلاق، ابراز و انتقال «من» به کمک زیبایی‌های زبان است؛ تعریفی که خاطرات، احساسات و شیوه‌ی درک زندگی را در مرکز یادگیری قرار می‌دهد. تمرین‌ها برای مطالعه‌ی مستقل و بدون حضور مدرس در نظر گرفته شده‌اند. نویسنده همچنین میان نوشتن برای رضایت شخصی و نوشتن برای خلق اثری قابل‌عرضه تمایز می‌گذارد. این تمایز اجازه می‌دهد ارزش نوشتن فقط به پذیرش ناشر، نظر منتقد یا میزان استقبال مخاطبان وابسته نباشد.
کتاب از من تا متن در بخش «انواع نوشتن» چهار قلمرو را معرفی می‌کند: نوشتن در مرزهای دانش، نوشتن برای روان خود، نوشتن برای برندها و نوشتن خلاق. تمرکز آموزش‌ها بر قلمرو چهارم است اما نویسنده میان مهارت‌های این قلمروها ارتباط می‌بیند. بخش‌های متعدد و کوتاه کتاب، موضوع‌هایی مانند «فکرکردن به نوشتن»، «از ذهن به دست»، «آغاز نوشتن»، «بازنگری: بخشی از نویسندگی» و «مراقبت از ذائقه‌ی خواندن» را در بر می‌گیرند. مسیر آموزش از شناخت میل به نویسندگی به گردآوری تجربه‌های مهم زندگی، استفاده از محرک‌های تصویری و تمرین تداعی می‌رسد. عنوان‌های مربوط به وصف، فرم‌های ادبی، دریافت بازخورد و خوانش عمیق‌تر نیز نشان می‌دهند که بحث به تولید نسخه‌ی نخست محدود نمی‌ماند. مثال‌ها و تشبیه‌هایی مانند قهوه‌ساز، سفر و باستان‌شناسی، توضیح فرایند نوشتن را همراهی می‌کنند. نویسنده از تجربه‌ی تغییر روش تدریس خود پس از آشنایی با تمرین‌های گابریله ریکو نیز گفته است. نتیجه‌ی موردنظر، تقلید از نویسندگان محبوب نیست؛ تمرین‌ها زمینه‌ای فراهم می‌کنند تا هر نویسنده‌ی تازه‌کار مواد اولیه‌ی نوشته‌هایش را در زندگی و ذهن خودش جست‌وجو کند.

خلاصه کتاب از من تا متن

کتاب از من تا متن، پاسخ به سؤال «از چه بنویسم؟» را مقدم بر انتخاب شکل نوشته می‌داند. نویسنده پیشنهاد می‌کند نام آدم‌ها، مکان‌ها، اتفاق‌ها و احساسات اثرگذار در فهرستی شخصی ثبت شود؛ فهرستی که می‌تواند به‌تدریج گسترش پیدا کند. این مواد اولیه، آغاز ارتباط میان تجربه‌ی زیسته و متن هستند. عکس‌ها نیز می‌توانند خاطره یا حسی را بیدار کنند اما نوشته قرار نیست گزارش محتوای عکس باشد. روش دیگر، خوشه‌سازی است: یک کلمه یا عبارت، تداعی‌های بعدی را به‌دنبال می‌آورد و شبکه‌ای از یادها و تصویرها شکل می‌گیرد. نوشتن پیوسته پس از این مرحله آغاز می‌شود. نویسنده توصیه کرده است قالب متن از پیش تحمیل نشود و داوری درباره‌ی کیفیت، مانع شکل‌گیری نوشته نباشد. دغدغه‌ی اصلی، عبور از ترس شروع و پیداکردن نسبت شخصی با کلمات است؛ نسبتی که الزاماً به انتشار اثر وابسته نیست.

چرا باید کتاب از من تا متن را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب از من تا متن را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• تمایز میان چهار نوع نوشتن، به روشن‌شدن هدف یادگیری کمک می‌کند.
• تمرین‌های عکس‌نویسی و خوشه‌سازی، شیوه‌هایی مشخص برای آغاز متن معرفی می‌کنند.
• بحث درباره‌ی مقایسه با نویسندگان محبوب، مانع‌های ذهنی شروع را بررسی می‌کند.
• تفکیک رضایت شخصی از موفقیت ادبی، زمینه‌ی بازاندیشی در انتظار از نوشتن را فراهم می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب از من تا متن به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به نویسندگی که در آغازکردن متن تردید دارند.
• خوانندگان ادبیات که می‌خواهند از تجربه‌های شخصی خود بنویسند.
• نویسندگان تازه‌کار که مقایسه با آثار محبوب، مانع نوشتنشان می‌شود.
• علاقه‌مندان به یادگیری مستقل نوشتن خلاق.