کتاب شرحی بر ژوئیسانس

کتاب شرحی بر ژوئیسانس (سکشوالیتی، رنج و لذت) نوشته داریان لیدر، رابطه‌ی پیچیده‌ی رضایت، درد و تکرار را در روانکاوی بررسی می‌کند. امیر رسولی مقدم ترجمه و شرح این کتاب را بر عهده داشته است؛ حبیب اله خزائی نیز مقدمه‌ای بر این کتاب نوشته است. انتشارات ابن سینا این کتاب را منتشر کرده است. سؤال محوری نویسنده این است: آیا نامیدن تجربه‌های متفاوت با واژه‌ی ژوئیسانس به فهم آن‌ها کمک می‌کند یا تفاوت‌های مهمشان را می‌پوشاند؟ پاسخ او از بازخوانی فروید و لکان می‌گذرد و به جزئیات تجربه‌های بالینی می‌رسد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب شرحی بر ژوئیسانس

کتاب شرحی بر ژوئیسانس نوشته داریان لیدر، بررسی انتقادی یکی از اصطلاحات پرکاربرد روانکاوی لکانی است. نویسنده به‌جای پذیرفتن یک تعریف کلی، کاربردهای گوناگون ژوئیسانس را کنار هم می‌گذارد و درباره‌ی وجه مشترک آن‌ها سؤال می‌کند. موضوع فقط لذتی نیست که از حد می‌گذرد و دردناک می‌شود. رضایت نهفته در نشانه‌های روانی، تجربه‌ی بدنی، رفتار اجباری و مطالبه‌ی دیگری نیز در مرکز بحث قرار دارند. لیدر نشان می‌دهد که استفاده از یک نام مشترک، لزوماً به معنای وجود سازوکاری مشترک نیست. متن از نمونه‌های بالینی آغاز می‌شود و سپس به بازخوانی استدلال‌های نظری می‌رسد. نویسنده میان توصیف یک وضعیت و توضیح‌دادن چگونگی پیدایش آن فاصله می‌گذارد. همین تمایز، جهت اصلی بحث را تعیین می‌کند: اصطلاح تخصصی باید امکان پرسشگری فراهم کند، نه اینکه جای توضیح را بگیرد. نقد او متوجه کاربردهایی است که پیچیدگی تجربه‌ی بیمار را پشت عبارتی ظاهراً روشن پنهان می‌کنند.
کتاب شرحی بر ژوئیسانس در بخش‌های آغازین، دو پیش‌گفتار، سپاس‌نامه‌ی نویسنده و سرآغاز دارد. پیش‌گفتار مترجم درباره‌ی دشواری انتقال مفاهیم لکانی و ضرورت شرح زمینه‌ی نظری آن‌هاست. سرآغاز، مسئله‌ی اصلی بحث را از دل تجربه‌های بالینی بیرون می‌کشد. مسیر بررسی سپس به مفهوم لیبیدو، ناکامی، واپس‌رانی و شکل‌گیری سمپتوم یا نشانه می‌رسد. نویسنده دیدگاه فروید را درباره‌ی رضایتی که به‌صورت رنج تجربه می‌شود بررسی کرده است؛ سپس دیدگاه‌هایی مانند نظر کارین استفن را پیش می‌کشد که در آن‌ها لذت، خشم و ترس از ابتدا پیوندی پیچیده دارند. بدن در این بحث، جدا از رابطه با دیگران در نظر گرفته نمی‌شود. حتی فعالیت‌هایی که ظاهراً کاملاً انفرادی‌اند، ممکن است رد تجربه‌ی حضور، غیاب یا پاسخ‌ندادن دیگری را حفظ کنند. توضیحات مترجم نیز در کنار متن، اصطلاحات و زمینه‌ی بعضی استدلال‌ها را باز می‌کنند. خواندن این بحث نیازمند مکث بر تفاوت مفاهیم است؛ زیرا پرسش اصلی، رسیدن به یک معادل کوتاه برای ژوئیسانس نیست. مسئله، تشخیص تفاوت میان تجربه‌هایی است که زیر عنوانی واحد قرار گرفته‌اند و فهم پیامد این تفاوت‌ها برای کار بالینی.

خلاصه کتاب شرحی بر ژوئیسانس

لیدر بحث را از تجربه‌هایی آغاز می‌کند که فرد از تکرارشان رنج می‌برد، اما نمی‌تواند به‌آسانی متوقفشان کند. اصطلاح ژوئیسانس می‌تواند برای توصیف همه‌ی این وضعیت‌ها به کار رود؛ بااین‌حال، چنین نام‌گذاری‌ای هنوز توضیح نمی‌دهد که هر رفتار چگونه شکل گرفته است. کتاب شرحی بر ژوئیسانس سپس به مدل فرویدی بازمی‌گردد: ناکامی، جست‌وجوی مسیرهای جایگزین رضایت را برمی‌انگیزد و نشانه‌ی روانی از برخورد رضایت واپس‌رانده با نیروهای بازدارنده ساخته می‌شود. نویسنده در ادامه، جدایی روشن میان لیبیدو و پرخاشگری را زیر سؤال می‌برد و نقش رابطه با دیگری را بررسی می‌کند. پیام اصلی این است که درد، رضایت، خشم و مطالبه‌ی دیگری را نباید بدون بررسی تفاوت‌هایشان در مفهومی واحد حل کرد. مفاهیم دقیق‌تر می‌توانند آنچه را یک برچسب کلی پنهان می‌کند، آشکار کنند.

چرا باید کتاب شرحی بر ژوئیسانس را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب شرحی بر ژوئیسانس را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• تفاوت میان نام‌گذاری یک تجربه و توضیح سازوکار روانی آن را روشن می‌کند.
• مفهوم رضایت در نشانه‌های رنج‌آور را از مسیر بازخوانی فروید بررسی می‌کند.
• نقش رابطه با دیگری را در تجربه‌های ظاهراً انفرادی بدن نشان می‌دهد.
• زمینه‌ای برای سنجیدن کاربرد اصطلاحات لکانی در بحث‌های نظری و بالینی فراهم می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب شرحی بر ژوئیسانس به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• روان‌درمانگرانی که درباره‌ی تکرار رفتارهای رنج‌آور مطالعه می‌کنند.
• دانشجویان روان‌شناسی و روان‌پزشکی علاقه‌مند به نظریه‌ی روانکاوی.
• خوانندگان آشنا با مفاهیم فروید و لکان که به نقد کاربرد اصطلاحات تخصصی علاقه دارند.
• علاقه‌مندان به رابطه‌ی بدن، میل و دیگری.