کتاب مری شپرد

کتاب مری شپرد نوشته آنتونیا لولوردو، اندیشه‌های فیلسوفی را بررسی می‌کند که شناخت جهان بیرونی، ذهن و قوانین طبیعت را به مسئله‌ی علیت پیوند می‌زند. شپرد در برابر هیوم استدلال می‌کند که باور به رابطه‌ی ضروری علت و معلول صرفاً محصول عادت نیست و پشتوانه‌ای عقلانی دارد. لولوردو از همین اختلاف آغاز می‌کند تا نسبت میان شناخت، ماده، آگاهی و باور دینی را در دستگاه فکری شپرد توضیح دهد. فاطمه نوروزی این کتاب را ترجمه کرده و انتشارات جمهوری این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مری شپرد

کتاب مری شپرد بررسی فلسفه‌ی این متفکر اسکاتلندی را بر شرح زندگی او مقدم می‌داند. آنتونیا لولوردو پس از معرفی کوتاه زندگی و نوشته‌های شپرد، توجه را به پرسش‌هایی معطوف می‌کند که اجزای دستگاه فکری او را به یکدیگر پیوند می‌دهند: رابطه‌ی علت و معلول چه ضرورتی دارد؟ انسان چگونه از وجود جهانی مستقل از ادراک خود آگاه می‌شود؟ ذهن چه نسبتی با بدن دارد؟ نویسنده پاسخ‌ها را در گفت‌وگوی انتقادی شپرد با هیوم، توماس رید و دوگلد استوارت بررسی کرده است. مسئله فقط اختلاف بر سر چند نتیجه نیست؛ این فیلسوفان درباره‌ی منشأ اعتبار باورهای انسانی نیز اختلاف دارند. شپرد نقش عقل را برجسته می‌کند و تبیین‌های مبتنی بر عادت، تخیل یا غریزه را به چالش می‌کشد. لولوردو علاوه‌بر توضیح استدلال‌ها، برداشت‌های متفاوت پژوهشگران از نوشته‌های شپرد را مطرح می‌کند. این شیوه فرصت می‌دهد مرز میان ادعاهای خود فیلسوف و تفسیرهای بعدی روشن بماند.
کتاب مری شپرد شش بخش اصلی دارد: پیشگفتار، علیت، جهان بیرونی و چگونگی شناخت ما از آن، زندگی و ذهن، دفاع شپرد از دین و دلالت‌هایش و نتیجه‌گیری. بخش علیت از اصل علّی و مشابهت علت‌ها آغاز می‌شود و به هم‌زمانی علت و معلول و ضرورت قوانین طبیعت می‌رسد. بحث جهان بیرونی، نظریه‌ی بینایی و محدودیت‌های شناخت را در بر می‌گیرد. بخش زندگی و ذهن نیز موضوعاتی چون تداوم خود، نسبت ذهن و بدن، اذهان حیوانی و زندگی پس از مرگ را دنبال می‌کند. مباحث دین شامل معجزات، وجود خدا و خلقت قدسی است. نویسنده در سراسر بررسی، ارتباط این موضوعات را حفظ کرده است: نظریه‌ی علیت مبنایی برای توضیح شناخت جهان و تداوم ذهن فراهم می‌آورد. مثال‌هایی از احتراق، تغذیه و رسیدن نور خورشید نشان می‌دهند بحث‌های انتزاعی چگونه به تجربه‌های حسی مربوط می‌شوند. در‌عین‌حال، پذیرش وجود جهان بیرونی نزد شپرد به معنای شناخت بی‌واسطه‌ی سرشت اشیا نیست. همین فاصله میان دانستنِ وجود چیزها و شناخت ماهیتشان، یکی از محورهای مهم بررسی لولوردو است.

خلاصه کتاب مری شپرد

کتاب مری شپرد دستگاه فکری فیلسوفی را شرح می‌دهد که دو اصل را مبنای استدلال‌هایش قرار می‌دهد: هرچه به وجود می‌آید ضرورتی علّی دارد و علت‌های مشابه، معلول‌های مشابه پدید می‌آورند. شپرد معتقد است عقل این اصول را درمی‌یابد؛ بنابراین اعتبار شناخت به تکرار تجربه و شکل‌گیری عادت محدود نمی‌شود. او از تغییر حس‌ها نتیجه می‌گیرد که ذهن به‌تنهایی علت کامل ادراک نیست و عاملی بیرونی نیز باید وجود داشته باشد. با‌این‌حال، حس‌ها ماهیت اشیای بیرونی را آشکار نمی‌کنند؛ حس‌ها نشانه‌هایی از علت‌های خود و نسبت میان آن‌ها هستند. شپرد استدلالی مشابه را برای توضیح وجود ذهنی پیوسته به کار می‌گیرد. ذهن در این تبیین قابلیت احساس‌کردن است و بدن نیز از طریق نیروهایش شناخته می‌شود. لولوردو پیامدهای این دیدگاه را برای علم، شناخت، رابطه‌ی ذهن و بدن و استدلال‌های دینی بررسی کرده است.

چرا باید کتاب مری شپرد را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب مری شپرد را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب پاسخ‌های شپرد به شک‌باوری هیوم درباره‌ی علیت و استقراء را توضیح می‌دهد.
• خواننده تفاوت میان آگاهی از وجود جهان بیرونی و شناخت ماهیت اشیا را بررسی می‌کند.
• بحث ذهن و بدن، تبیینی مبتنی بر نیروها را معرفی می‌کند.
• مقایسه‌ی تفسیرهای پژوهشگران، نقاط اختلاف در فهم استدلال‌های شپرد را مشخص می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب مری شپرد به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به حضور زنان در تاریخ فلسفه.
• دانشجویان فلسفه که مسئله‌ی علیت و استقراء را مطالعه می‌کنند.
• خوانندگان آشنا با مباحث هیوم و نقد شک‌باوری.
• پژوهشگران علاقه‌مند به شناخت جهان بیرونی و رابطه‌ی ذهن و بدن.