کتاب مبانی تجوید قرآن کریم

کتاب مبانی تجوید قرآن کریم (رسم الخط عربی عثمان طه) نوشته سیروس معینی، آموزش فصیح‌خوانی و قواعد مقدماتی تجوید را برای قرآن‌آموزانی دنبال می‌کند که روخوانی و روان‌خوانی را پشت سر گذاشته‌اند. نویسنده تفاوت تلفظ فارسی و عربی حروف و حرکات را نقطه‌ی آغاز آموزش قرار داده است؛ تفاوتی که در خواندن حروفی مانند عین، حاء و ضاد اهمیت پیدا می‌کند. نشر سبزان این کتاب را منتشر کرده است. مباحث از شیوه‌ی ادای صداها تا وقف، احکام حروف و اندازه‌ی کشش صوت ادامه پیدا می‌کنند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مبانی تجوید قرآن کریم

کتاب مبانی تجوید قرآن کریم نوشته سیروس معینی، فاصله‌ی میان توانایی خواندن کلمات قرآن و ادای حروف با لحن و لهجه‌ی عربی را موضوع آموزش قرار داده است. نویسنده مباحث را در دو حوزه‌ی فصیح‌خوانی و تجوید مقدماتی معرفی می‌کند. فصیح‌خوانی بر چهار اصل استوار است: تلفظ صحیح حرکات، ادای ۱۰ حرف ویژه، شناخت استعلاء و استفال و یادگیری تفخیم و ترقیق. این تقسیم‌بندی نشان می‌دهد که شناخت نشانه‌های نوشتاری، به‌تنهایی برای تلفظ دقیق کافی نیست. قرآن‌آموز باید جایگاه تولید صدا و ویژگی‌های هر حرف را هم بشناسد. توضیحات مربوط به حرکت زبان، وضعیت لب‌ها و نحوه‌ی بازشدن دهان، موضوعات تلفظی را ملموس‌تر می‌کنند. نویسنده برای روشن‌شدن تفاوت‌ها از عادت‌های گفتاری فارسی کمک گرفته است؛ برای نمونه، یکسان‌خواندن چند حرف متفاوت در فارسی را در برابر ضرورت تشخیص صدای هریک در تلاوت قرار می‌دهد. مثال‌های قرآنی نیز پس از تعریف‌ها آمده‌اند تا ارتباط قاعده و تلفظ مشخص شود.
کتاب مبانی تجوید قرآن کریم، علاوه‌بر مباحث صوتی، آداب آغاز قرائت و اصول پیوستن یا جداکردن عبارت‌ها را پوشش می‌دهد. عنوان‌هایی مانند «ترتیل»، «استعاذه و بسمله»، «اصول وقف و ابتداء در تلاوت قرآن»، «صفات حروف» و «احکام مد و قصر» گستره‌ی مطالب را نشان می‌دهند. نویسنده ترتیل را صرفاً نام یک سرعت مشخص نمی‌داند و صحیح‌خواندن، شمرده‌خواندن و تدبر در معنا را در تعریف این اصطلاح کنار هم قرار داده است. بحث وقف نیز به تجدید نفس محدود نمی‌شود؛ محل توقف می‌تواند بر دریافت معنای آیه اثر بگذارد. نشانه‌های رسم‌الخط عثمان طه در توضیح وقف، همزه و بعضی احکام حروف جای مشخصی دارند. آموزش تجوید هم میان مخرج حرف، صفت‌های همراه حرف و حالت‌های ناشی از مجاورت حروف تفاوت می‌گذارد. این تفکیک، زمینه‌ی فهم قاعده‌هایی را فراهم می‌کند که به حرف بعدی یا حرکت پیشین وابسته‌اند.

خلاصه کتاب مبانی تجوید قرآن کریم

کتاب مبانی تجوید قرآن کریم، قرائت صحیح را حاصل توجه هم‌زمان به محل تولید حروف، کیفیت صدای آن‌ها و قواعد ترکیبشان می‌داند. مطالب از تعریف فصیح‌خوانی و تجوید آغاز می‌شوند و سه شیوه‌ی تحقیق، تدویر و حدر را از نظر سرعت قرائت توضیح می‌دهند. مباحث وقف و ابتدا، تفاوت همزه‌ی قطع و وصل و تلفظ حرکات کوتاه، زمینه‌ی ورود به آموزش حروف را فراهم می‌کنند. نویسنده سپس استعلاء، استفال، قلقله و لین را شرح می‌دهد. احکام راء و لام، چهار حکم نون ساکن و تنوین و سه حکم میم ساکن، بخش دیگری از آموزش را تشکیل می‌دهند. بحث پایانی به مد و قصر اختصاص دارد و تفاوت کشش طبیعی با مدهای متصل، منفصل، عارضی، لازم و لین را روشن می‌کند.

چرا باید کتاب مبانی تجوید قرآن کریم را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب مبانی تجوید قرآن کریم را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• تفاوت تلفظ فارسی و عربی ۱۰ حرف ویژه را توضیح می‌دهد.
• ارتباط محل وقف با حفظ معنای عبارت‌ها را روشن می‌کند.
• نشانه‌های رسم‌الخط عثمان طه را در توضیح قواعد قرائت به کار می‌گیرد.
• تفاوت کشش صوت در مدهای گوناگون و غنه را مشخص می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب مبانی تجوید قرآن کریم به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• قرآن‌آموزانی که دوره‌ی روخوانی و روان‌خوانی را گذرانده‌اند.
• فارسی‌زبانانی که می‌خواهند تلفظ عربی حروف را بیاموزند.
• علاقه‌مندان به یادگیری قواعد مقدماتی تجوید و شناخت نشانه‌های وقف در رسم‌الخط عثمان طه.