کتاب نخستین قانون اساسی ایران مصوب ۱۲۸۵ (پس از صدور فرمان مشروطیت) به انضمام متمم قانون اساسی مصوب ۱۲۸۵ و فرمان مشروطیت

کتاب نخستین قانون اساسی ایران مصوب ۱۲۸۵ (پس از صدور فرمان مشروطیت) به انضمام متمم قانون اساسی مصوب ۱۲۸۵ و فرمان مشروطیت، تدوین گروه علمی موسسه آموزش عالی آزاد چتر دانش، مجموعه‌ای از اسناد مربوط به شکل‌گیری نظام مشروطه و تعیین حدود قدرت سیاسی است. این کتاب، فرمان تشکیل مجلس را کنار اصول مربوط به حقوق ملت، مسئولیت وزیران و نظارت بر امور مالی قرار داده است. انتشارات چتر دانش این مجموعه را برای آشنایی با پیشینه‌ی قانون‌گذاری و شیوه‌ی نگارش متون حقوقی عرضه کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب نخستین قانون اساسی ایران مصوب ۱۲۸۵ (پس از صدور فرمان مشروطیت) به انضمام متمم قانون اساسی مصوب ۱۲۸۵ و فرمان مشروطیت

کتاب نخستین قانون اساسی ایران مصوب ۱۲۸۵ (پس از صدور فرمان مشروطیت) به انضمام متمم قانون اساسی مصوب ۱۲۸۵ و فرمان مشروطیت حاصل تدوین گروه علمی موسسه آموزش عالی آزاد چتر دانش است. محتوای اصلی مجموعه سه سند را در بر می‌گیرد: فرمان مشروطیت، قانون اساسی و متمم قانون اساسی. اصل الحاقی مربوط به تجدیدنظر در قانون اساسی نیز در پایان آمده است. قانون اساسی در پنج بخش، موضوعاتی همچون تشکیل مجلس، وظایف و اختیارات نمایندگان، شیوه‌ی ارائه‌ی مطالب و شرایط تشکیل مجلس سنا را تنظیم کرده است. متمم نیز در ۱۰ بخش، از کلیات و حقوق ملت تا دستگاه قضایی، مالیه و قشون را پوشش می‌دهد. عنوان‌هایی مانند «حقوق ملت ایران»، «قوای مملکت» و «راجع به وزرا» نشان می‌دهند که موضوع مجموعه فراتر از تأسیس مجلس است. این اسناد همچنین جایگاه نهادهای حکومتی و رابطه‌ی مردم با قدرت را در قالب اصول حقوقی صورت‌بندی کرده‌اند.
کتاب نخستین قانون اساسی ایران مصوب ۱۲۸۵ (پس از صدور فرمان مشروطیت) به انضمام متمم قانون اساسی مصوب ۱۲۸۵ و فرمان مشروطیت امکان بررسی هم‌زمان حقوق مردم و محدودیت‌های تصریح‌شده برای این حقوق را فراهم می‌کند. اصول مربوط به امنیت جان و مال، مصونیت خانه، آزادی مطبوعات و اجتماعات در کنار شروط و استثناهای قانونی قرار گرفته‌اند. متن همچنین نقش پادشاه، مجلسین و نهادهای شرعی را در تصویب و اجرای قوانین مشخص کرده است. شیوه‌ی نگارش اسناد، اصطلاحات حقوقی و تعبیرهای دیوانی، بخش دیگری از تجربه‌ی مطالعه‌ی این مجموعه را می‌سازند. توضیح واژه‌هایی مانند «استقراض»، «تنقیح» و «استنطاق» در پانوشت‌ها به شناخت اصطلاحات کمک می‌کند. سخن ناشر نیز هدف بازنشر را آشنایی با ریشه‌های تدوین قوانین و ادبیات حقوقی معرفی کرده است. ناشر تصریح کرده که قوانین گردآمده منسوخ شده‌اند؛ بنابراین، جایگاه این مجموعه مطالعه‌ی تاریخی حقوق است، نه مراجعه برای تشخیص مقررات لازم‌الاجرا.

خلاصه کتاب نخستین قانون اساسی ایران مصوب ۱۲۸۵ (پس از صدور فرمان مشروطیت) به انضمام متمم قانون اساسی مصوب ۱۲۸۵ و فرمان مشروطیت

فرمان مشروطیت، تشکیل مجلسی از منتخبان گروه‌های مشخص اجتماعی را برای مشورت درباره‌ی امور مملکت مقرر می‌کند. قانون اساسی سپس قواعد تشکیل مجلس، رأی‌گیری، علنی‌بودن مذاکرات و رسیدگی به درخواست‌های مردم را شرح می‌دهد. اختیارات مجلس در تصویب بودجه، مالیات، وام دولتی و امتیازها بخش مهم دیگری از متن است. متمم، بحث را به حقوق ملت و تقسیم قوای کشور گسترش می‌دهد. اصول این سند، مجازات را تابع قانون می‌دانند و برای خانه، دارایی و مکاتبات اشخاص حمایت‌هایی در نظر می‌گیرند. مسئولیت وزیران در برابر مجلسین، لزوم استدلال در احکام دادگاه‌ها و نظارت بر حساب‌های دولت نیز در همین چارچوب تعریف می‌شوند. دغدغه‌ی محوری مجموعه، تعیین مرز اختیار نهادهای حکومت و صورت‌بندی حقوق مردم در نظم مشروطه است.

چرا باید کتاب نخستین قانون اساسی ایران مصوب ۱۲۸۵ (پس از صدور فرمان مشروطیت) به انضمام متمم قانون اساسی مصوب ۱۲۸۵ و فرمان مشروطیت را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب نخستین قانون اساسی ایران مصوب ۱۲۸۵ (پس از صدور فرمان مشروطیت) به انضمام متمم قانون اساسی مصوب ۱۲۸۵ و فرمان مشروطیت را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• سه سند اصلی برای بررسی مبانی حقوقی مشروطه کنار هم قرار گرفته‌اند.
• حقوق ملت همراه شروط قانونی قابل‌بررسی است.
• پانوشت‌ها معنای اصطلاحات دیوانی و حقوقی را توضیح می‌دهند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب نخستین قانون اساسی ایران مصوب ۱۲۸۵ (پس از صدور فرمان مشروطیت) به انضمام متمم قانون اساسی مصوب ۱۲۸۵ و فرمان مشروطیت به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان علاقه‌مند به تاریخ حقوق اساسی.
• پژوهشگران نهادهای مشروطه.
• علاقه‌مندان به اصطلاحات حقوقی اسناد تاریخی.