کتاب اگر می گفتی باران

کتاب اگر می گفتی باران نوشته محمد آریانپور، داستان مردی است که در آسایشگاه، میان خاطرات خانه، عشق به رها و تصویر آتش‌سوزی یک کاروانسرا گرفتار شده است. او می‌خواهد سرگذشت آدم‌های زندگی‌اش را روایت کند اما حافظه‌اش مدام از زمان حال به گذشته می‌رود و بازمی‌گردد. داستان از خلال یادآوری‌های ناآرام راوی، به رابطه‌های آسیب‌دیده، ترس از رهاشدن و قدرت پنهان در مناسبات خانه نزدیک می‌شود. انتشارات شمعِ آوید این رمان را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب اگر می گفتی باران

کتاب اگر می گفتی باران اثر محمد آریانپور، داستانی با فضای روان‌شناختی و دغدغه‌های اجتماعی است که رویدادهایش از دریچه‌ی ذهن یک راوی اول‌شخص بازگو می‌شوند. راوی در آسایشگاهی اقامت دارد که نور و سفیدی فراگیرش، برخلاف انتظار، برای او آرامش‌بخش نیست. او راه‌پله، پنجره، تخت و آینه را می‌بیند اما هر یک از این اشیا می‌تواند خاطره‌ای دردناک را پیش چشمش بیاورد. زمان در ذهن او ترتیب ثابتی ندارد؛ صدای ساعت به یاد برخورد پدر پیوند می‌خورد و حرکت میان اتاق‌ها ناگهان به رفت‌وآمد در دفتر نشریه تبدیل می‌شود. آریانپور از تکرار جمله‌ها، پرسش‌های پیاپی و جزئیات حسی برای نشان‌دادن این آشفتگی استفاده کرده است. بوی سوختگی و صدای فریاد، صرفاً توصیف محیط نیستند؛ این حس‌ها گذشته را به زمان حال می‌آورند و فاصله‌گرفتن از خاطره را دشوار می‌کنند.

کتاب اگر می گفتی باران، خانه‌ی گذشته‌ی راوی را به فضایی برای شناخت پیوند میان محبت، اقتدار و آسیب تبدیل می‌کند. رعنا، مادر راوی، پناه فرزندان است و باغچه‌ی خانه برای او یادآور تعلق و زندگی در کنار دیگران است. ابراهیم، پدر، در خاطرات پسر هم چهره‌ای دوست‌داشتنی دارد و هم منشأ ترس و سرخوردگی است. ذبیح نیز بر جایگاه خانوادگی و مرزبندی میان آدم‌ها پافشاری می‌کند. رابطه‌ی مصطفی و ماه‌منیر، دختری که در خانه کار می‌کند، حساسیت این مرزها را آشکار می‌سازد. حضور بهار و دلبستگی او به نوشتن، وجه دیگری از زندگی خانه را نشان می‌دهد. رها نیز در ذهن راوی جایگاهی فراتر از یک خاطره‌ی عاشقانه دارد؛ یاد او با ترس از مقایسه‌شدن و دوست داشته‌نشدن همراه است.

تصویرهای باغچه، درخت، آفت و آتش، به بیان احساس راوی درباره‌ی فرسودگی روابط کمک می‌کنند. با این‌ حال، داوری‌های او درباره‌ی دیگران از رنج و خشمش جدا نیست. خواننده با گفته‌های مردی روبه‌رو است که خودش نیز برای به‌ یادآوردن نام، گذشته و جایگاهش در زندگی دیگران تقلا می‌کند. همین محدودیت حافظه، پرسش درباره‌ی اعتماد، مسئولیت و سهم هر شخص در اتفاق‌ها را در سراسر داستان باز نگه می‌دارد.

خلاصه داستان اگر می گفتی باران

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

راوی کتاب اگر می گفتی باران در آسایشگاهی روزگار می‌گذراند و صدای فریادهای آیهان، هم‌اتاقی‌اش، او را آزار می‌دهد. او تصمیم می‌گیرد زندگی هفت نفر از نزدیکانش را روایت کند اما حتی دسترسی به قلم ندارد و ذهنش نیز فرمان نمی‌برد. خاطرات، او را به خانه‌ای با باغچه‌ای پر از درخت می‌برند؛ جایی که رعنا برای فرزندان پناه است و ابراهیم و ذبیح بر مناسبات خانه تسلط دارند.

راوی در میان این یادها، آشنایی‌اش با رها در دفتر نشریه و دلبستگی شدیدش به او را مرور می‌کند. اتهامی درباره‌ی انبار و برخورد خشن پدر، اعتماد او را متزلزل می‌سازد. رابطه‌ی مصطفی و ماه‌منیر نیز با مخالفت روبه‌رو است. تصویر آتش‌سوزی کاروانسرا پیوسته به این خاطرات راه پیدا می‌کند و راوی می‌کوشد بفهمد چه مسیری او و آدم‌های خانه را به وضعیت کنونی رسانده است.

چرا باید کتاب اگر می گفتی باران را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب اگر می گفتی باران را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• روایت اول‌شخص، تأثیر خاطرات دردناک بر ادراک راوی از محیط را نشان می‌دهد.
• مناسبات خانه، زمینه‌ای برای فکرکردن به اقتدار، حمایت و مرز میان این دو فراهم می‌کند.
• تصویرهای تکرارشونده‌ی آتش و باغچه، احساس فقدان و تعلق را بیان می‌کنند.
• فاصله‌ی میان گفته‌های راوی و برداشت دیگران، امکان سنجیدن داوری‌های او را باز می‌گذارد.

خواندن کتاب اگر می گفتی باران را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب اگر می گفتی باران به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به داستان‌های روان‌شناختی با راوی اول‌شخص و خاطرات گسسته.
• خوانندگانی که به موضوع اقتدار و آسیب در روابط نزدیک توجه دارند.
• مخاطبانی که از داستان‌های تلخ درباره‌ی فقدان، وابستگی عاطفی و ترس از رهاشدن استقبال می‌کنند.