کتاب پلخاشه

کتاب پلخاشه (منظومه‌ی لکی) سروده‌ علی نوری به همت انتشارات قریحه منتشر شده است. این اثر بر محور یک خواب آشفته پیش می‌رود و از دل همان فضای خواب، تصویرهایی از زندگی، رنج، معیشت، خاطره، زبان بومی و نگاه انتقادی شاعر را کنار هم می‌گذارد. شعرها در این اثر فقط به توصیف حال‌وهوای شخصی محدود نمی‌مانند و به تجربه‌های جمعی و زیست مردم هم نزدیک می‌شوند. مقدمه‌ی مسعود سپه‌ وندی نیز جایگاه زبان لکی و ویژگی‌های شعر نوری را بررسی می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب پلخاشه

کتاب پلخاشه سروده‌ی علی نوری، مجموعه‌ای از شعرهای لکی است که در آن خواب، خاطره، رنج روزمره و نگاه اجتماعی در هم می‌آمیزند. عنوان اثر به معنای خواب آشفته است و همین معنا، کل فضای مجموعه را شکل می‌دهد. شعرها در بستری پیش می‌روند که هم به زیست فردی شاعر نزدیک است و هم به تجربه‌های مشترک مردم یک اقلیم. از خلال واژه‌ها، نام‌ها، اشاره‌ها و تصویرهای طبیعی، پیوند اثر با جغرافیا و فرهنگ لک به‌روشنی دیده می‌شود. مقدمه‌ی کتاب نیز بر اهمیت زبان لکی، پیشینه‌ی شعر بومی و جایگاه این زبان در حافظه‌ی فرهنگی تأکید کرده است.

کتاب پلخاشه فقط مجموعه‌ای از قطعه‌های جدا از هم نیست، بلکه بر پایه‌ی یک مسیر پیوسته شکل گرفته است. در متن مقدمه آمده که این دفتر یک مثنوی بلند است که به بندهای متوالی تقسیم شده و ترجیع‌بندی هم دارد. همین ویژگی باعث شده شعر حالتی پیش‌رونده پیدا کند و خوانش آن شبیه دنبال‌کردن یک رؤیا یا عبور از صحنه‌های پیاپی باشد. شاعر، علی نوری، در این مسیر، از طبیعت، روستا، فقر، صف، اداره، ترس، آوارگی، انتظار و فرسودگی تصویری زنده می‌سازد. لحن اثر گاهی سوگناک است، گاهی طنز تلخی در خود دارد و گاهی به ثبت جزئیات زندگی مردم می‌رسد.

کتاب پلخاشه از نظر زبانی هم اهمیت دارد، چون بخش زیادی از نیروی خود را از واژگان اصیل لکی، اصطلاحات محلی و اشاره به رسم‌ها و باورهای بومی می‌گیرد. بسیاری از واژه‌ها و تعبیرها نه‌فقط نقش زبانی، بلکه نقش فرهنگی دارند و جهان اثر را می‌سازند. به‌ همین دلیل، این مجموعه فقط خواندن چند شعر نیست، نوعی مواجهه با حافظه‌ی یک منطقه، موسیقی یک گویش و تجربه‌ی زیسته‌ی مردمانی است که در شعر حضور مستقیم دارند. حال‌وهوای اثر میان رؤیا و واقعیت حرکت می‌کند و از همین راه، تصویری فشرده از دردها، دل‌بستگی‌ها و تناقض‌های زندگی به دست می‌دهد.

چرا باید کتاب پلخاشه را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب پلخاشه را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب نمونه‌ای روشن از شعر لکی است که زبان، اصطلاحات و فضای فرهنگی قوم لک را در متن خود زنده نگه می‌دارد.
• خواننده با مطالعه‌ی این اثر با پیوند شعر و زندگی روزمره آشنا می‌شود، از طبیعت و خاطره تا فقر، انتظار و فشارهای معیشتی.
• این مجموعه یک مسیر پیوسته دارد و شعرها در قالب خوابی آشفته، صحنه‌به‌صحنه پیش می‌روند.
• لحن اثر همیشه اندوه‌بار محدود نیست و در بخش‌هایی طنزی تلخ و انتقادی دارد که به مسائل اجتماعی نزدیک می‌شود.
• این کتاب برای کسانی سودمند است که می‌خواهند شعر بومی را نه‌فقط به‌عنوان زبان، بلکه به‌عنوان حامل تجربه و حافظه‌ی جمعی بخوانند.

خواندن کتاب پلخاشه را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب پلخاشه به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به شعر لکی و ادبیات بومی که می‌خواهند با واژگان و حال‌وهوای این زبان بیشتر آشنا شوند.
• خوانندگانی که به شعرهای تصویرساز و سرشار از اشاره‌های اقلیمی، طبیعی و فرهنگی علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند بازتاب رنج‌های اجتماعی و معیشتی را در قالب شعر دنبال کنند.
• مخاطبانی که از آثاری با فضای رؤیایی، پیوسته و صحنه‌پرداز لذت می‌برند.
• پژوهشگران و دوستداران فرهنگ لک که به‌دنبال نمونه‌ای ادبی از پیوند زبان و زیست بومی هستند.