کتاب آموزش در مکتب قرآن

کتاب آموزش در مکتب قرآن نوشته مجتبی زمانیان و محمدرضا جهان پناه است که انتشارات آسمان هفتم آن را منتشر کرده است. این کتاب با تکیه بر آیات قرآن و ارجاع به منابع تفسیری، آموزش را فقط انتقال دانسته‌ها نمی‌بیند و آن را فرایندی پیوندخورده با تربیت، تزکیه، محیط یادگیری و نسبت معلم و متعلم بررسی می‌کند. نویسندگان از مبانی فطرت و وحی‌محوری شروع می‌کنند و بعد به روش‌های آموزشی، ویژگی‌های معلم و شاگرد و شرایط اثرگذار بر یادگیری می‌رسند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب آموزش در مکتب قرآن

کتاب آموزش در مکتب قرآن نوشته مجتبی زمانیان و محمدرضا جهان پناه تلاشی است برای ترسیم یک الگوی آموزشی بر پایه‌ی آیات قرآن. متن از همان آغاز روشن می‌کند که مقصودش فقط گردآوری چند توصیه‌ی پراکنده نیست، بلکه می‌خواهد نشان دهد آموزش در نگاه قرآن چه مبانی‌ای دارد، چه هدفی را دنبال می‌کند و چگونه به رشد انسان پیوند می‌خورد. در این چارچوب، مفاهیمی مثل فطرت، وحی، توازن عقل و قلب، حیات طیبه و غایت‌مندی آموزش در مرکز بحث قرار می‌گیرند. نویسندگان بارها بر این نکته ایستاده‌اند که یادگیری در این دستگاه فکری، صرف انباشتن اطلاعات نیست و باید به تغییر در بینش، اخلاق و عمل برسد.
کتاب آموزش در مکتب قرآن در فصل‌های خود مسیر نسبتاً روشنی را پیش می‌برد. فصل نخست به مبانی و اصول حاکم بر نظام آموزشی قرآن می‌پردازد و از مفهوم تعلیم و تربیت تا فطرت، وحی‌محوری، هدفمندی و اصولی مانند تدریج، تفاوت‌های فردی، تناسب با ظرفیت و محبت را بررسی می‌کند. فصل دوم سراغ روش‌های ابزاری و بیانی می‌رود و از تمثیل، قصص، پرسش و پاسخ، استدلال عقلی و سوگندها به‌عنوان شیوه‌های آموزشی قرآن حرف می‌زند. فصل سوم بر ویژگی‌ها و آداب معلم و متعلم متمرکز است و نقش معلم را فراتر از انتقال‌دهنده‌ی اطلاعات می‌بیند. فصل چهارم نیز محیط و شرایط یادگیری را وارد بحث می‌کند و به انگیزه، امنیت روانی و بستر اجتماعی توجه نشان می‌دهد. از دل این فصل‌ها می‌توان فهمید که این کتاب بیشتر از هر چیز در پی ساختن تصویری منسجم از آموزش قرآنی است؛ تصویری که در آن محتوا، روش، شخصیت معلم، آمادگی متعلم و فضای یادگیری از هم جدا نیستند.

خلاصه کتاب آموزش در مکتب قرآن

کتاب آموزش در مکتب قرآن آموزش را از زاویه‌ی مبانی، روش‌ها و عناصر انسانی آن بررسی می‌کند. نویسندگان ابتدا توضیح می‌دهند که در نگاه قرآن، تعلیم باید با تربیت، تزکیه و رساندن انسان به کمال پیوند داشته باشد. سپس نشان می‌دهند که این نظام آموزشی بر پایه‌هایی مانند فطرت، وحی، تعقل، توجه به قلب و هدفمندی بنا شده است. در ادامه، شیوه‌های آموزشی قرآن مثل تمثیل، داستان، پرسش، استدلال و بشارت و انذار تحلیل می‌شود. بخش دیگری از کتاب به ویژگی‌های معلم و متعلم اختصاص دارد و بر اخلاص، صبر، ادب، تفکر و پیوند علم و عمل تکیه می‌کند. در فصل‌های بعدی نیز نقش محیط، انگیزه و شرایط یادگیری در شکل‌گیری آموزش مؤثر بررسی می‌شود.

چرا باید کتاب آموزش در مکتب قرآن را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب آموزش در مکتب قرآن را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب آموزش را فقط در حد انتقال اطلاعات نگه نمی‌دارد و نسبت آن را با تربیت، تزکیه و رشد انسان توضیح می‌دهد.
• خواننده با مبانی اصلی آموزش قرآنی مانند فطرت، وحی‌محوری، توازن عقل و قلب و حیات طیبه آشنا می‌شود.
• کتاب نمونه‌هایی از روش‌های آموزشی قرآن مثل تمثیل، قصه، پرسش و استدلال را کنار هم می‌آورد و کارکرد هریک را شرح می‌دهد.
• بخش مربوط به معلم و متعلم، تصویری روشن از آداب یاددادن و یادگرفتن در این چارچوب ارائه می‌کند.
• بحث درباره‌ی محیط یادگیری نشان می‌دهد که آموزش در این نگاه فقط به متن درس محدود نیست و به انگیزه، امنیت روانی و شرایط پیرامونی هم وابسته است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب آموزش در مکتب قرآن به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• معلمان و مربیانی که می‌خواهند نسبت آموزش، تربیت و اخلاق را در چارچوب قرآنی دقیق‌تر بررسی کنند.
• دانشجویان و پژوهشگرانی که درمورد تعلیم و تربیت اسلامی، مبانی آموزش و تفسیر تربیتی قرآن مطالعه می‌کنند.
• خوانندگانی که می‌خواهند با روش‌های آموزشی مطرح‌شده در قرآن، از تمثیل و قصه تا پرسش و استدلال، آشنا شوند.
• کسانی که به نقش معلم، متعلم و محیط یادگیری در فرایند آموزش توجه دارند و دنبال جمع‌بندی منظم‌تری از این موضوع‌اند.
• مخاطبانی که می‌خواهند آموزش را نه‌فقط به‌عنوان یادگیری درس، بلکه به‌عنوان مسیری برای شکل‌گیری بینش و عمل بفهمند.