کتاب دفترک املا؛ بازی با درست و غلط کلمه ها

کتاب دفترک املاء؛ بازی با درست و غلط کلمات (راهنمای عملی معلمان، والدین و دانش آموزان) نوشته سید حمیدرضا هاشمیان، محراب اسمعیلی و الناز اسماعیلی است که نشر سنجاق آن را منتشر کرده است. این کتاب املا را فقط یک تکلیف نوشتاری نمی‌بیند و می‌کوشد نشان دهد هر غلط املایی می‌تواند نشانه‌ای از یک مسئله‌ی دیداری، شنیداری، حافظه‌ای یا معنایی باشد. نویسندگان با تکیه‌بر بازی، تمرین، جدول خطا و فعالیت‌های مرحله‌به‌مرحله، آموزش املا را از فضای اضطراب‌زا به فرایندی فعال و قابل‌پیگیری نزدیک کرده‌اند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب دفترک املا؛ بازی با درست و غلط کلمه ها

کتاب دفترک املاء؛ بازی با درست و غلط کلمات (راهنمای عملی معلمان، والدین و دانش آموزان) نوشته سید حمیدرضا هاشمیان، محراب اسمعیلی و الناز اسماعیلی، به یکی از مسئله‌های همیشگی آموزش دبستان می‌پردازد: چرا بسیاری از دانش‌آموزان در املا خطا می‌کنند و چطور می‌توان این خطاها را دقیق‌تر شناخت. نویسندگان از همان ابتدا املا را فقط حفظ شکل واژه‌ها نمی‌دانند، بلکه آن را فرایندی می‌بینند که گوش، چشم، ذهن، حافظه و حرکت دست را به هم وصل می‌کند. به همین دلیل، متن کتاب فقط به گفتن چند تمرین بسنده نمی‌کند و ریشه‌های خطا را از زاویه‌های دیداری، شنیداری، حافظه‌ای، معنایی، توجه و حتی عوامل عاطفی و محیطی بررسی می‌کند.
کتاب دفترک املاء؛ بازی با درست و غلط کلمات در چند بخش تنظیم شده است و از توضیح نظری به‌سمت تمرین و اجرا پیش می‌رود. در بخش نخست، موضوع‌هایی مثل مشکلات املا در آموزش زبان فارسی، مسیر املانویسی از گوش تا ذهن و از ذهن تا قلم، آگاهی واج‌شناختی، نقش تمرکز و محیط آموزشی و نگاه تحلیلی به غلط‌های املایی مطرح شده‌اند. بعد از آن، کتاب وارد بخش‌های عملی می‌شود و نمونه‌هایی از املای خلاق، املای داستانی، املای تصویری، املای رمزی، جدول خطا، نقشه‌ی هفتگی از غلط تا درست و تمرین‌های مربوط به واژه‌های هم‌آوا، دقت دیداری و کنترل شتاب ذهنی را پیش می‌کشد.
فضای کلی این کتاب آموزشی است، اما فقط بر تکرار و نمره تکیه ندارد. نویسندگان بارها نشان می‌دهند که خطا قرار نیست نشانه‌ی شکست باشد و می‌تواند به ابزاری برای شناخت شیوه‌ی یادگیری کودک تبدیل شود. همین نگاه باعث شده اثر هم به کار معلمان کلاس بیاید، هم برای والدینی که می‌خواهند در خانه تمرین هدفمندتری داشته باشند. در کنار این، استفاده از بازی، رنگ، تصویر، جدول و فعالیت گروهی نشان می‌دهد که کتاب می‌خواهد املا را از قالب دیکته‌ی صرف بیرون بیاورد و به تجربه‌ای تبدیل کند که در آن تشخیص، کشف، اصلاح و خودارزیابی کنار هم قرار می‌گیرند.

خلاصه کتاب دفترک املا؛ بازی با درست و غلط کلمه ها

کتاب دفترک املاء؛ بازی با درست و غلط کلمات آموزش املا را از یک مسیر تحلیلی و کاربردی دنبال می‌کند. نویسندگان ابتدا توضیح می‌دهند که غلط‌های املایی فقط از بی‌دقتی به‌وجود نمی‌آیند و ممکن است به ضعف در تمایز دیداری، پردازش شنیداری، حافظه‌ی نوشتاری، درک معنا یا تمرکز مربوط باشند. سپس کتاب با دسته‌بندی این خطاها، راه تشخیص هرکدام را روشن می‌کند و به‌سراغ تمرین‌هایی می‌رود که برای کلاس و خانه قابل‌استفاده‌اند.
بخش‌های بعدی بر املای خلاق، بازی با واژه‌ها، جدول تحلیل خطا، تمرین‌های هم‌آوا، فعالیت‌های دیداری و تمرین‌های دقت و تمرکز متمرکزند. حرف اصلی این کتاب آن است که یادگیری املا وقتی ماندگارتر می‌شود که کودک در فرایند کشف خطا و اصلاح آن نقش فعال داشته باشد.

چرا باید کتاب دفترک املا؛ بازی با درست و غلط کلمه ها را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب دفترک املاء؛ بازی با درست و غلط کلمات را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب خطاهای املایی را فقط به بی‌دقتی نسبت نمی‌دهد و ریشه‌های دیداری، شنیداری، حافظه‌ای و معنایی آن‌ها را از هم جدا می‌کند.
• معلمان و والدین با مطالعه‌ی این کتاب می‌توانند برای هر نوع خطا، تمرین مناسب‌تری انتخاب کنند.
• بخش‌های عملی کتاب، املای داستانی، تصویری، رمزی و گروهی را وارد فرایند یادگیری می‌کنند و تنوع بیشتری به تمرین‌ها می‌دهند.
• جدول خطا و نقشه‌های پیگیری به شناخت الگوی اشتباهات هر دانش‌آموز کمک می‌کنند.
• کتاب نشان می‌دهد که خودارزیابی و کشف علت اشتباه، بخشی مهم از یادگیری درست‌نویسی است.
• مطالب این کتاب فقط به کلاس محدود نمی‌ماند و برای تمرین در خانه هم قابل‌استفاده است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب دفترک املاء؛ بازی با درست و غلط کلمات به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• معلمانی که می‌خواهند آموزش املا را از شکل صرفاً نمره‌محور خارج کنند.
• والدینی که به‌دنبال شیوه‌های دقیق‌تر برای شناخت و اصلاح غلط‌های املایی فرزندشان هستند.
• دانشجویان و فعالان حوزه‌ی آموزش ابتدایی که به مسئله‌ی یادگیری نوشتار فارسی علاقه دارند.
• مربیانی که با دانش‌آموزان دارای خطاهای دیداری، شنیداری یا تمرکزی کار می‌کنند.
• کسانی که می‌خواهند برای تمرین املا از بازی، تصویر، جدول و فعالیت‌های متنوع استفاده کنند.