کتاب برنامه ریزی شهری

کتاب برنامه ریزی شهری نوشته تقی حیدری، با ویراستاری سمانه سادات میری، اثری آموزشی در حوزه‌ی جغرافیای شهری و مبانی برنامه‌ریزی در ایران است که انتشارات اندیشه ارشد آن را منتشر کرده است. این کتاب فقط به تعریف شهر و برنامه‌ریزی بسنده نمی‌کند، بلکه از دیدگاه‌های جغرافیای شهری، سیر تاریخی شهر و شهرنشینی در ایران، سلسله‌مراتب شهری و انواع برنامه‌ریزی نیز بحث می‌کند. حضور خلاصه‌های فصلی و پرسش‌های آزمونی هم نشان می‌دهد که کتاب برای جمع‌بندی مفاهیم و مرور نکات کلیدی تنظیم شده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب برنامه ریزی شهری

کتاب برنامه ریزی شهری نوشته تقی حیدری، مجموعه‌ای گسترده از مباحث جغرافیای شهری، شهرشناسی و برنامه‌ریزی شهری را کنار هم قرار داده است. محور اصلی اثر، توضیح رابطه‌ی شهر با فضا، اقتصاد، جامعه، تاریخ و سیاست است؛ یعنی شهر فقط به‌عنوان یک سکونتگاه دیده نمی‌شود، بلکه به‌عنوان پدیده‌ای بررسی می‌شود که از نیروهای گوناگون تأثیر می‌گیرد و خود نیز بر محیط پیرامون اثر می‌گذارد. متن از همان فصل‌های آغازین سراغ تعریف‌های مختلف جغرافیای شهری، سطوح تحلیل، مکتب‌های فکری و نسبت میان مورفولوژی شهری، کارکرد شهر و عدالت اجتماعی می‌رود و نشان می‌دهد که بحث برنامه‌ریزی بدون شناخت بنیان‌های نظری کامل نمی‌شود.
کتاب برنامه ریزی شهری در ادامه دامنه‌ی موضوع را وسیع‌تر می‌کند و از مبانی نظری به تاریخ شهر و شهرنشینی در ایران می‌رسد. بخش‌هایی مانند از شار تا شهر، جغرافیای شهری ایران، تحولات شهر و شهرنشینی، سلسله‌مراتب شهری ایران و سابقه‌ی برنامه‌ریزی شهری در جهان و ایران، مسیر کلی اثر را روشن می‌کنند. در این میان، موضوعاتی مثل ملاک‌های شناخت شهر از روستا، موقعیت شهرها، بخش مرکزی شهر، پارک‌های صنعتی، شبکه‌های شهری، طرح‌های جامع و تفصیلی و شهرهای جدید هم مطرح شده‌اند. کتاب در چند بخش تنظیم شده و در پایان بسیاری از فصل‌ها خلاصه، تست و پاسخ آمده است؛ بنابراین هم برای مرور مفاهیم پایه به‌کار می‌آید و هم برای کسانی که می‌خواهند ارتباط میان نظریه‌های جغرافیایی و نمونه‌های ایرانی را یک‌جا دنبال کنند. فضای کلی اثر بیشتر بر دسته‌بندی مفاهیم، فشرده‌سازی مطالب پراکنده و پیوند دادن مباحث نظری با زمینه‌ی ایران استوار است.

خلاصه کتاب برنامه ریزی شهری

کتاب برنامه ریزی شهری مجموعه‌ای از مباحث مرتبط با جغرافیای شهری و شناخت شهر را در چند لایه پیش می‌برد. متن ابتدا تعریف‌های گوناگون جغرافیای شهری، مکتب‌های اثرگذار و شیوه‌های تحلیل مسائل شهری را مطرح می‌کند و بعد به موضوعاتی مثل تفاوت شهر و روستا، موقعیت و کارکرد شهرها، شبکه‌های شهری و ساخت درونی شهر می‌رسد.
بخش مهمی از اثر به تاریخ شهر و شهرنشینی در ایران اختصاص دارد و دگرگونی مفهوم شهر را از دوره‌های کهن تا دوره‌های جدید دنبال می‌کند. در ادامه نیز برنامه‌ریزی فیزیکی، اقتصادی و اجتماعی، طرح‌های شهری، سلسله‌مراتب شهرها و جایگاه شهرهای ایران بررسی می‌شود. حاصل کار، تصویری فشرده از مفاهیم پایه، روندهای تاریخی و مسائل اصلی برنامه‌ریزی شهری در ایران است.

چرا باید کتاب برنامه ریزی شهری را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب برنامه ریزی شهری را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تعریف‌ها و مکتب‌های اصلی جغرافیای شهری را در کنار هم جمع کرده است.
• خواننده می‌تواند پیوند میان شهر، اقتصاد، سیاست، کاربری زمین و ساخت اجتماعی را دقیق‌تر دنبال کند.
• بخش‌های مربوط به تاریخ شهر و شهرنشینی در ایران، سیر دگرگونی مفهوم شهر را روشن می‌کنند.
• مطالبی مانند طرح‌های جامع، تفصیلی، هادی و شهرهای جدید، تصویری کلی از ابزارهای برنامه‌ریزی شهری به دست می‌دهند.
• خلاصه‌های فصلی و پرسش‌ها به مرور نکات و جمع‌بندی مباحث کمک می‌کنند.
• کتاب مباحث نظری و نمونه‌های مربوط به ایران را در یک مجموعه کنار هم آورده است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب برنامه ریزی شهری به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان و داوطلبانی که می‌خواهند مبانی جغرافیای شهری و برنامه‌ریزی شهری را یک‌جا مرور کنند.
• خوانندگانی که به تاریخ شهر و شهرنشینی در ایران علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند با مفاهیمی مثل کاربری زمین، سلسله‌مراتب شهری و شبکه‌های شهری آشنا شوند.
• مخاطبانی که به دنبال جمع‌بندی فشرده‌ای از دیدگاه‌ها و نظریه‌های جغرافیای شهری هستند.
• افرادی که برای مرور درسی به خلاصه فصل‌ها و پرسش‌های موضوعی نیاز دارند.