کتاب فریب

کتاب فریب (چطور گول نخوریم) (‫‫‬‫Deception) نوشته زیاد مرار و ترجمه نیما عباسی، اثری است درباره‌ی سازوکارهایی که باعث می‌شوند انسان هم دیگران را گمراه کند و هم گاهی خودش را نفهمد. نویسنده از دل مثال‌های روزمره، بحث‌های فلسفی و نکته‌های روان‌شناختی نشان می‌دهد فریب محدود به دروغ‌های آشکار نیست و در قضاوت، روابط، اخلاق و حتی تصویری که از خود می‌سازیم حضور دارد. نشر راه طلایی این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب فریب

کتاب فریب نوشته‌ی زیاد مرار به مسئله‌ای نزدیک می‌شود که در ظاهر ساده به نظر می‌رسد، اما در زندگی روزمره لایه‌های زیادی دارد: چرا انسان‌ها فریب می‌دهند، چرا فریب می‌خورند و چرا تشخیص مرز میان صداقت و خودفریبی همیشه آسان نیست. نویسنده از همان آغاز این مسئله را روشن می‌کند که موضوع فقط کلاه‌برداری یا دروغ‌های آشکار نیست. بحث اصلی بر سازوکارهایی متمرکز است که در روابط انسانی، قضاوت‌های اخلاقی، میل به خوش‌نامی و نیاز به ساختن توضیحی قابل‌قبول از خود و جهان عمل می‌کنند. فضای اثر بر پرسش استوار است و از دل نمونه‌های ملموس، حکایت‌ها و ارجاع به اندیشه‌های فلسفی و روان‌شناختی پیش می‌رود.

کتاب فریب در فصل‌های مختلف، از انسان به‌عنوان موجودی باورمند حرف می‌زند، موجودی که مدام درحال معنادادن، داستان‌ساختن و پرکردن شکاف‌های واقعیت است. در فهرست کتاب، فصل‌هایی مانند هومو کردنس: انسان باورمند، خودفریبی، فریب متقابل، از دست من خارج است و دیگر نقاب‌های اخلاق‌مداری و صداقت با خویشتن دیده می‌شود. این فصل‌ها نشان می‌دهند که زیاد مرار فقط به دروغ گفتن نمی‌پردازد، بلکه به خطاهای ادراکی، توهمات شناختی، میل به تبرئه‌کردن خود، نقش احساسات در باورپذیری و شیوه‌هایی که آدم‌ها برای حفظ تصویر مطلوبشان به کار می‌گیرند نیز پرداخته است. در این مسیر، مثال‌هایی از زندگی اجتماعی، زبان، رفتار، قضاوت و حتی واکنش‌های عاطفی به کار می‌آید تا روشن شود فریب تا چه اندازه در تاروپود تجربه‌ی انسانی جا گرفته است.

کتاب فریب همچنین بر این نکته تمرکز می‌کند که مقاومت در برابر فریب فقط با بدبینی یا شک‌کردن به دیگران به دست نمی‌آید. زیاد مرار نشان می‌دهد بخشی از مسئله به ناتوانی انسان در شناخت کامل خودش برمی‌گردد. به‌ همین دلیل، این کتاب فقط درباره‌ی تشخیص دروغ دیگران نیست، درباره‌ی تحمل تناقض‌های درونی، دیدن انگیزه‌های پنهان و پذیرفتن پیچیدگی انتخاب‌های انسانی هم هست. این اثر هم به روابط میان آدم‌ها نگاه می‌کند و هم به سازوکار ذهنی‌ای که باعث می‌شود روایت‌های آرامش‌بخش را به واقعیت‌های ناراحت‌کننده ترجیح بدهیم.

خلاصه کتاب فریب

کتاب فریب توضیح می‌دهد که فریب فقط یک رفتار استثنایی یا مربوط به آدم‌های سودجو نیست، بلکه بخشی از شیوه‌ی فکرکردن و زندگی‌کردن انسان است. زیاد مرار از اینجا شروع می‌کند که ذهن انسان برای ساختن معنا، پرکردن خلأها و کنارآمدن با تناقض‌ها مدام دست به تفسیر می‌زند. همین فرایند، هم امکان فهم جهان را فراهم می‌کند و هم راه را برای خودفریبی، قضاوت‌های نادرست و گمراه‌کردن دیگران باز می‌گذارد.

کتاب حاضر در ادامه به موضوع‌هایی مثل خطاهای ادراکی، توهمات شناختی، میل به خوش‌نامی، نقش احساسات در جلب اعتماد و سازوکارهای فریب متقابل می‌رسد. ایده‌ی اصلی کتاب فریب این است که کمتر فریب‌دادن و کمتر فریب‌خوردن، به شناخت بهتر پیچیدگی‌های ذهن و پذیرفتن ناآرامی‌های درونی وابسته است.

چرا باید کتاب فریب را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب فریب را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب نشان می‌دهد فریب فقط دروغ آشکار نیست و در قضاوت، اخلاق، روابط و تصویر ذهنی ما از خود نیز حضور دارد.
• خواننده با مطالعه‌ی این کتاب می‌تواند سازوکارهای خودفریبی و دلیل باورکردن روایت‌های راحت‌تر را دقیق‌تر بفهمد.
• این کتاب میان فلسفه، روان‌شناسی و تجربه‌های روزمره پیوند برقرار می‌کند و بحث را از حالت انتزاعی بیرون می‌آورد.
• بخش‌های مختلف آن به خطاهای ادراکی و شناختی می‌پردازد و نشان می‌دهد ذهن چگونه واقعیت را بازسازی می‌کند.
• خواندن این کتاب به درک بهتر رفتار دیگران و انگیزه‌های پنهان در روابط انسانی کمک می‌کند.

خواندن کتاب فریب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب فریب به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که به موضوع خودفریبی، دروغ و سازوکارهای ذهن انسان علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند درباره‌ی علت خطاهای قضاوت و باورهای نادرست شناخت دقیق‌تری به دست آورند.
• علاقه‌مندان به کتاب‌هایی که از دل مثال‌های روزمره به پرسش‌های اخلاقی و روان‌شناختی می‌رسند.
• مخاطبانی که در روابط انسانی، اعتماد، صداقت و انگیزه‌های پنهان کنجکاوی جدی دارند.
• کسانی که دوست دارند پیوند میان ادراک، احساسات و تصمیم‌گیری را بهتر بفهمند.