کتاب تغییر رفتار در کلاس

کتاب تغییر رفتار در کلاس (ویژه معلمین و مربیان) نوشته فریبا تابع بردبار است و انتشارات تخت‌ جمشید آن را منتشر کرده است. این کتاب به مسئله‌ای مشخص در فضای آموزشی می‌پردازد؛ معلم و مربی چگونه می‌توانند رفتارهای مسئله‌ساز دانش‌آموزان را دقیق‌تر بشناسند و برای اصلاح آن‌ها از روش‌های سنجیده استفاده کنند. نویسنده از تعریف رفتار و شناخت دنیای کودک شروع می‌کند و بعد به‌سراغ شیوه‌هایی مانند تقویت، خاموشی، الگودهی و ارزیابی برنامه‌ی اصلاح رفتار می‌رود. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب تغییر رفتار در کلاس اثر فریبا تابع بردبار

کتاب تغییر رفتار در کلاس نوشته فریبا تابع بردبار، به موضوع مدیریت و اصلاح رفتار کودکان در محیط آموزشی می‌پردازد. نویسنده در آغاز، فقط به تکنیک‌های رفتاری بسنده نمی‌کند و بحث را از شناخت کودک شروع می‌کند؛ از ویژگی‌های جسمی، عاطفی، شناختی و اجتماعی گرفته تا نیازهایی که اگر نادیده بمانند، خود را در قالب مشکل‌های رفتاری و آموزشی نشان می‌دهند. در این بخش‌ها، رشد کودک، عزت‌نفس، احساس امنیت، نقش خانواده و مدرسه و تفاوت‌های فردی به‌عنوان زمینه‌های مهم رفتار مطرح شده‌اند.

کتاب تغییر رفتار در کلاس سپس وارد بخش اصلی خود می‌شود و رفتار را به‌صورت دقیق‌تر تعریف می‌کند؛ رفتاری که باید قابل مشاهده و اندازه‌گیری باشد، نه برچسبی کلی و مبهم. فریبا تابع بردبار توضیح داده است که برای تغییر رفتار، باید میان کمبود رفتار و فزونی رفتار تفاوت گذاشت، پیشایندها و پیامدها را شناخت و رفتار را در بافت واقعی کلاس بررسی کرد. در همین مسیر، به ابزارهایی مثل مشاهده، چک‌لیست، ثبت رفتار و تحلیل کنشی هم پرداخته شده است تا معلم یا مربی فقط براساس برداشت کلی تصمیم نگیرد.

کتاب تغییر رفتار در کلاس در فصل‌های بعدی مجموعه‌ای از روش‌های شناخته‌شده‌ی اصلاح رفتار را معرفی می‌کند؛ از تقویت مثبت و منفی تا خاموشی، الگودهی، شکل‌دهی، اقتصاد پته‌ای و محروم‌سازی. نکته‌ی مهم این است که فریبا تابع بردبار فقط نام این روش‌ها را نیاورده، بلکه درباره‌ی زمان استفاده، خطاهای رایج در اجرا و شرایط اثرگذاری آن‌ها هم توضیح داده است. در کنار این مباحث، به نقش رشد شناختی کودک، تفاوت سنین و حتی تأثیر شیوه‌ی تدریس معلم بر بروز یا کاهش رفتارهای مسئله‌ساز هم توجه شده است. در مجموع، این اثر هم به مبانی موضوع می‌پردازد و هم فضای واقعی کلاس درس را در نظر دارد.

خلاصه کتاب تغییر رفتار در کلاس

کتاب تغییر رفتار در کلاس از این ایده شروع می‌کند که رفتار کودک را نمی‌توان جدا از نیازها، مرحله‌ی رشد و شرایط محیطی او فهمید. سپس نشان می‌دهد که در کلاس درس، هر رفتار باید به‌صورت روشن تعریف و مشاهده شود تا بتوان برای آن برنامه‌ای مؤثر طراحی کرد. فریبا تابع بردبار از تفاوت میان رفتار سازگارانه و ناسازگارانه می‌گوید و بعد سراغ شیوه‌های اصلاح رفتار می‌رود؛ از تقویت و خاموشی تا الگودهی، شکل‌دهی و محروم‌سازی. در ادامه، ارزیابی رفتار، استفاده از چک‌لیست، تحلیل پیشایند و پیامد و سنجش نتیجه‌ی مداخله مطرح می‌شود تا تغییر رفتار به فرایندی دقیق و قابل پیگیری تبدیل شود.

چرا باید کتاب تغییر رفتار در کلاس را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب تغییر رفتار در کلاس را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب رابطه‌ی میان رشد کودک، نیازهای او و رفتارهای کلاسی را روشن‌تر می‌کند.
• این کتاب کمک می‌کند رفتارهای مسئله‌ساز به‌جای قضاوت کلی، به‌صورت دقیق تعریف و بررسی شوند.
• خواننده با شیوه‌های مختلف اصلاح رفتار مانند تقویت، خاموشی، الگودهی و شکل‌دهی آشنا می‌شود.
• این کتاب به استفاده از ابزارهایی مثل مشاهده، چک‌لیست و ثبت رفتار در فضای کلاس توجه دارد.
• مطالعه‌ی آن نشان می‌دهد که انتخاب روش تغییر رفتار به سن، موقعیت و نوع رفتار وابسته است.
• این کتاب خطاهای رایج در اجرای برنامه‌های رفتاری را هم مطرح می‌کند و فقط به معرفی تکنیک‌ها بسنده نمی‌کند.

خواندن کتاب تغییر رفتار در کلاس را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب تغییر رفتار در کلاس به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• معلمان و مربیانی که با رفتارهای مسئله‌ساز دانش‌آموزان در کلاس روبه‌رو هستند.
• دانشجویان روان‌شناسی، مشاوره و علوم تربیتی که می‌خواهند با مبانی تغییر رفتار کودکان آشنا شوند.
• مشاوران مدرسه که به ارزیابی دقیق‌تر رفتار و انتخاب مداخله‌ی مناسب نیاز دارند.
• والدینی که می‌خواهند منطق شکل‌گیری و اصلاح رفتار کودک را بهتر بشناسند.
• مخاطبانی که به موضوع رشد کودک، یادگیری و مدیریت رفتار در محیط آموزشی علاقه دارند.