کتاب ترانه های سرزمین مادری

کتاب ترانه های سرزمین مادری (Homeland Elegies) نوشته ایاد اختر، رمانی درباره‌ی مهاجرت، هویت، خانواده و شکاف میان سرزمین مادری و کشور مقصد است. راوی در دل خاطرات خانوادگی، تجربه‌ی زیستن میان پاکستان و آمریکا را در کنار پرسش‌هایی درباره‌ی تعلق، موفقیت، سیاست و گذشته‌ی شخصی می‌گذارد. این کتاب فقط روایت جابه‌جایی جغرافیایی نیست، بلکه نشان می‌دهد مهاجرت چگونه نگاه آدم‌ها را به خانه، تاریخ و حتی نزدیک‌ترین روابط تغییر می‌دهد. این رمان را انتشارات نسل روشن با ترجمه محمد شیرازی منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب ترانه های سرزمین مادری

کتاب ترانه های سرزمین مادری رمانی از ایاد اختر است که زندگی یک خانواده‌ی مهاجر پاکستانی در آمریکا را به بستری برای بررسی چند مسئله‌ی درهم‌تنیده تبدیل می‌کند: مهاجرت، حافظه، شکاف نسلی، سیاست، دین، طبقه و معنای تعلق. در این داستان با روایتی صرفاً خانوادگی روبه‌رو نیستیم و گذشته‌ی والدین، تجربه‌ی زیستن در آمریکا و نگاه راوی به تحولات اجتماعی و سیاسی، مدام در کنار هم قرار می‌گیرند. همین رفت‌وآمد میان خاطره، تاریخ و زندگی روزمره باعث می‌شود فضای اثر هم شخصی باشد و هم گسترده‌تر از سرگذشت یک فرد یا یک خانواده.

ایاد اختر در این کتاب فقط بر یک خط داستانی تکیه ندارد و لایه‌های مختلفی از زندگی راوی را در کنار هم می‌چیند. خانواده در رمان او فقط یک واحد عاطفی نیست؛ جایی است که اختلاف نگاه به آمریکا، پاکستان، موفقیت، دین و آینده در آن آشکار می‌شود.

کتاب ترانه های سرزمین مادری همچنین از خلال رابطه‌ی راوی با پدر و مادرش، تصویری از مهاجرت به‌ عنوان تجربه‌ای ناتمام می‌سازد. در این‌جا مهاجرت نه پایان گذشته است و نه آغاز یک زندگی بی‌دردسر. گذشته‌ی پاکستان، زخم‌های تاریخی، خاطرات خشونت، میل به پذیرفته‌شدن در جامعه‌ی جدید و حتی شیفتگی یا دلزدگی از سیاست آمریکا، همگی در ذهن شخصیت‌ها باقی می‌مانند. 

لحن اثر در بخش‌هایی تأملی و در بخش‌هایی تند و بی‌پرده است و همین تغییر لحن با موضوع کتاب هماهنگ می‌شود؛ چون راوی مدام میان عشق، خشم، دلبستگی، شرم و تردید در رفت‌وآمد است.

خلاصه داستان ترانه های سرزمین مادری

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

راوی کتاب ترانه های سرزمین مادری با مرور زندگی خود و خانواده‌اش، از مهاجرت والدینش از پاکستان به آمریکا شروع می‌کند و به‌تدریج به سراغ گذشته‌ی پدر و مادر، خاطرات کودکی، زخم‌های تاریخی تقسیم هند و پاکستان و تنش‌های زندگی مهاجرانه می‌رود. 

در این میان، رابطه‌ی پیچیده‌ی او با پدرش جای مهمی دارد؛ پدری که شیفته‌ی رؤیای آمریکایی است و نگاهش به سیاست، به‌ویژه در دوره‌ی ترامپ، شکاف عمیقی در خانواده ایجاد می‌کند. روایت همزمان به عشق‌های قدیمی، بیماری، موفقیت، سرخوردگی و این سؤال برمی‌گردد که آیا می‌شود میان چند هویت، چند تاریخ و چند خانه، تعادلی واقعی پیدا کرد یا نه.

چرا باید کتاب ترانه های سرزمین مادری را بخوانیم؟

دلایل خواندن ترانه های سرزمین مادری را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب مهاجرت را فقط به‌ عنوان جابه‌جایی مکانی نشان نمی‌دهد و پیامدهای عاطفی، خانوادگی و فکری آن را هم پیش می‌کشد.
• رمان از خلال یک خانواده، تنش میان سرزمین مادری و کشور مقصد را به شکلی ملموس بررسی می‌کند.
• خواننده با پیوند میان خاطره‌ی شخصی و تاریخ جمعی آشنا می‌شود؛ از گذشته‌ی پاکستان تا زندگی امروز در آمریکا.
• کتاب به فهم شکاف نسلی در خانواده‌های مهاجر کمک می‌کند؛ جایی که پدر، مادر و فرزند جهان را یکسان نمی‌بینند.
• بخش‌های مربوط به سیاست و زندگی روزمره نشان می‌دهند تصمیم‌های عمومی چگونه وارد روابط خصوصی می‌شوند.

خواندن کتاب ترانه های سرزمین مادری را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن ترانه های سرزمین مادری به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به رمان‌هایی که مهاجرت، هویت و احساس تعلق را در مرکز روایت قرار می‌دهند.
• خوانندگانی که به داستان‌های خانوادگی با تنش‌های نسلی و اختلاف دیدگاه‌های عمیق علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند تجربه‌ی زیستن میان دو فرهنگ و دو سرزمین را از زاویه‌ای نزدیک‌تر بشناسند.
• مخاطبانی که از رمان‌های سیاسی‌اجتماعی با تکیه بر زندگی شخصی شخصیت‌ها لذت می‌برند.
• خوانندگانی که به روایت‌هایی درباره‌ی حافظه، گذشته‌ی خانوادگی و اثر تاریخ بر زندگی امروز توجه دارند.

درباره ایاد اختر

ایاد اختر (Ayad Akhtar) (متولد ۱۹۷۰)، نمایش‌نامه‌نویس، رمان‌نویس و فیلم‌نامه‌نویس آمریکایی‌پاکستانی است. او تحصیلات عالی خود را در رشته‌های تئاتر، الهیات و کارگردانی سینما به پایان رساند و مدتی نیز در ایتالیا در کارگاه‌های آموزشی یرژی گروتوفسکی، نظریه‌پرداز و کارگردان لهستانی، به فراگیری تکنیک‌های اجرایی و بازیگری پرداخت.

آثار اختر عموماً بر مضامینی چون بحران هویت، مناسبات قدرت، مهاجرت و تقاطع مذهب و سیاست در جامعه‌ی معاصر آمریکا تمرکز دارد. رمان نخست او «درویش آمریکایی» در سال ۲۰۱۲ به چاپ رسید، اما شهرت گسترده‌ی او با نگارش نمایش‌نامه‌ی «انزجار» شکل گرفت؛ اثری که به واکاوی تعارض‌های هویتی و کلیشه‌های فرهنگی‌مذهبی می‌پردازد و جایزه‌ی پولیتزر را برای او به همراه داشت. از دیگر آثار داستانی و نمایشی وی می‌توان به رمان «ترانه های سرزمین مادری» و نمایش‌نامه‌های «چه کسی و چه چیزی»، «دست نامرئی» و «آشغال» اشاره کرد.

جوایز و افتخارات کتاب ترانه های سرزمین مادری

• نامزد بهترین داستان در جوایز گودریدز (سال ۲۰۲۰)
• نامزد مدال کارنگی (سال ۲۰۲۱)
• کتاب منتخب آمازون در بخش داستان و ادبیات
• در لیست ۱۰ کتاب برتر سال ۲۰۲۰ نشریات نیویورک‌تایمز، تایم، واشنگتن پست و ...

چه نسخه‌های دیگری از کتاب ترانه های سرزمین مادری منتشر شده است؟

• کتاب مرثیه های سرزمین مادری، ترجمه‌ی نوشین طیبی، نشر نیلوفر