کتاب بعد جنسیتی انسان

کتاب بعد جنسیتی انسان نوشته احمدرضا اخوت و مریم قاسمی، مفهوم جنسیت را به‌ عنوان موضوعی وابسته به حقیقت انسان و به‌ منزله‌ی بُعدی اثرگذار در چگونگی بروز حیات انسانی بررسی می‌کند. نویسندگان با تکیه بر آیات قرآن، از زوجیت آغاز می‌کنند و سپس به تمایزهای زن و مرد، کارکردهای جنسیت و نسبت آن با رشد فردی و اجتماعی می‌رسند. انتشارات قرآن و اهل بیت نبوت(ع)، ناشر آثار مجمع مدارس دانشجویی قرآن و عترت (ع)، این کتاب را از مجموعه‌ی «کتب بنیادی حوزه‌ی انسان» منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب بعد جنسیتی انسان

کتاب بعد جنسیتی انسان نوشته‌ی احمدرضا اخوت و مریم قاسمی تلاشی است برای ترسیم یک چارچوب فکری درباره‌ی جنسیت از منظر قرآن. متن روشن می‌کند که جنسیت در نگاه نویسندگان، حقیقت اصلی انسان نیست، بلکه بر چگونگی ظهور ویژگی‌های انسانی اثر می‌گذارد. به همین دلیل، بحث از جنسیت در ادامه‌ی مباحث انسان‌شناسی قرار می‌گیرد و به‌ صورت پیوست مباحث مربوط به ساختار وجودی انسان پیش می‌رود. محور اصلی اثر این است که بدون شناخت محکمات این موضوع، پرسش‌ها و برداشت‌های پراکنده درباره‌ی زن، مرد، نقش‌ها و تفاوت‌ها به کج‌فهمی می‌رسد.

کتاب در سه درس سامان یافته است: زوجیت، جنسیت و تکامل. درس نخست، زوجیت را بنیان جنسیت معرفی می‌کند و آن را فقط به رابطه‌ی زن و مرد محدود نمی‌داند، بلکه به‌ عنوان قاعده‌ای فراگیر در عالم خلقت توضیح می‌دهد. در ادامه، درس دوم به تمایز جنسیتی می‌رسد و بر هویت مشترک انسانی زن و مرد در کنار تفاوت‌هایشان تمرکز می‌کند. در این بخش، تفاوت‌ها در چهار دسته بررسی می‌شوند: صفات آفرینشی، نمود صفات، صفات وابسته به بستر و تفاوت‌های عملکردی. این دسته‌بندی نشان می‌دهد که احمدرضا اخوت و مریم قاسمی می‌خواهند بحث جنسیت را از فهرست‌سازی‌های پراکنده دور کنند و به آن نظم مفهومی بدهند.

کتاب بعد جنسیتی انسان در درس سوم، جنسیت را در نسبت با تکامل فردی، اجتماعی و هویت جمعی می‌سنجد. در این بخش، بحث فقط بر تفاوت‌ها متوقف نمی‌ماند و به این پرسش می‌رسد که زن و مرد چگونه می‌توانند از این نعمت در مسیر عبودیت، خانواده، جامعه و پرورش شخصیت خود بهره ببرند. پیوست پایانی نیز به خطاهای فکری و اجرایی در فهم مسائل جنسیتی می‌پردازد؛ از برداشت‌های ناقص از قرآن تا اختلال در اجرای آموزه‌ها در جامعه.

خلاصه کتاب بعد جنسیتی انسان

کتاب بعد جنسیتی انسان از این ایده آغاز می‌شود که جنسیت بر بروز حقیقت انسانی اثر می‌گذارد و باید در پیوند با ساختار کلی انسان فهمیده شود. نویسندگان نخست زوجیت را به‌ عنوان بنیان جنسیت توضیح می‌دهند و آن را اصلی فراگیر در آفرینش می‌دانند. 

سپس به هویت مشترک زن و مرد و تمایزهای میان آن دو می‌رسند و این تفاوت‌ها را در چند دسته‌ی مشخص بررسی می‌کنند تا روشن شود هر تفاوت چه نسبتی با زندگی، وظایف و رشد انسان دارد. بخش پایانی نیز به سیر تکامل جنسیتی در سه سطح فردی، اجتماعی و جمعی می‌پردازد و نشان می‌دهد که فهم نادرست جنسیت چگونه می‌تواند به اختلال در زندگی فرد و جامعه بینجامد.

چرا باید کتاب بعد جنسیتی انسان را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب بعد جنسیتی انسان را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب جنسیت را در پیوند با انسان‌شناسی قرآنی توضیح می‌دهد و آن را از بحث‌های پراکنده جدا می‌کند.
• خواننده با مطالعه‌ی آن می‌تواند تفاوت میان هویت مشترک انسانی و تمایزهای زن و مرد را دقیق‌تر بفهمد.
• این اثر دسته‌بندی روشنی از تمایزهای جنسیتی ارائه می‌کند و بحث را به صفات آفرینشی، نمودی، وابسته به بستر و عملکردی تقسیم می‌کند.
• کتاب نشان می‌دهد که جنسیت فقط مسئله‌ای فردی نیست و با خانواده، جامعه و هویت جمعی نیز پیوند دارد.
• بخش پایانی اثر به خطاهای رایج در فهم و اجرای مسائل جنسیتی می‌پردازد و برای بررسی انتقادی این حوزه زمینه می‌دهد.

خواندن کتاب بعد جنسیتی انسان را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب بعد جنسیتی انسان به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که می‌خواهند درباره‌ی نسبت جنسیت و هویت انسانی در قرآن بیشتر بدانند.
• کسانی که با سؤال‌های فکری درباره‌ی تفاوت‌های زن و مرد و جایگاه این تفاوت‌ها روبه‌رو هستند.
• علاقه‌مندان به مباحث انسان‌شناسی دینی که می‌خواهند یک چارچوب مفهومی منظم در این زمینه ببینند.
• مخاطبانی که می‌خواهند بحث جنسیت را در پیوند با خانواده، جامعه و تربیت بررسی کنند.
• پژوهشگرانی که به دنبال شناخت برداشت‌های نادرست و خطاهای اجرایی در مسائل جنسیتی هستند.

درباره احمدرضا اخوت

احمدرضا اخوت (متولد ۱۳۴۷) پژوهشگر، نویسنده و مدرس دانشگاه تهران است که در زمینه‌ی تدبر در قرآن و بررسی سیره‌ی اهل بیت فعالیت می‌کند. وی پس از اتمام تحصیلات در مقطع کارشناسی ارشد رشته‌ی زیست‌گیاهی در دانشگاه تهران، مدرسه‌ی دانشجویی قرآن و عترت این دانشگاه را تأسیس کرد و به عنوان عضو هیئت‌علمی آن به کار مشغول شد. محور اصلی اقدامات او بر پایه‌ی آموزش متون دینی و تربیت مربیان قرآنی استوار بوده است.

حوزه‌ی پژوهشی اخوت به بررسی ارتباط آموزه‌های قرآنی با مباحثی چون روان‌شناسی، نظام خانواده، سبک‌های تربیتی و مسائل اجتماعی اختصاص دارد. او کتاب‌ها و مقالات متعددی را در این راستا به نگارش درآورده که از میان آن‌ها می‌توان به عناوین «پرورش تفکر قرآنی»، «از زیارت تا ملاقات با خدا»، «درمانگری افسردگی مبتنی‌بر قرآن»، «مبانی و مهارت‌های برنامه‌ریزی»، «نیاز در ساختار انسان» و «پرورش تفکر بنیادی» اشاره کرد.