کتاب دنیای بدون دید

کتاب دنیای بدون دید نوشته مهدیه سادات حسینی و نگین دره زاده، تلاشی است برای پاسخ‌دادن به یک پرسش مهم: آیا آموزش نقاشی به کودکان نابینا ممکن است؟ نویسندگان با تکیه‌بر تجربه‌های آموزشی، آزمون‌وخطا و کار مستقیم با کودکان نابینا، نشان داده‌اند که هنر فقط به دیدن وابسته نیست و می‌تواند از مسیر لمس، حرکت، صدا و تخیل شکل بگیرد. این کتاب را انتشارات نوروزی منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب دنیای بدون دید

کتاب دنیای بدون دید نوشته مهدیه سادات حسینی و نگین دره زاده، به آموزش نقاشی و هنرهای تجسمی برای کودکان نابینا می‌پردازد و از همان ابتدا با یک پیش‌فرض رایج درگیر می‌شود: این تصور که نقاشی فقط به بینایی وابسته است. نویسندگان با توضیح تفاوت میان دیدن چشمی و ادراک ذهنی، نشان می‌دهند که کودک نابینا هم می‌تواند تصویر ذهنی بسازد و آن را به اثر هنری تبدیل کند. در این نگاه، نقاشی فقط یک سرگرمی نیست، بلکه راهی برای خودبیانی، شناخت هیجان‌ها، رشد ادراکی و آشکارشدن جهان درونی کودک است. متن کتاب از دل تجربه‌های آموزشی شکل گرفته و همین موضوع به آن حال‌وهوایی ملموس و مسئله‌محور داده است.
این کتاب در فصل‌های مختلف، مسیر آموزش را باز می‌کند. فصل‌های آغازین به فلسفه آموزش هنر برای نابینایان، تفاوت درک بصری و حسی، نقش تخیل، رشد شناختی و حرکتی کودک نابینا، کانال‌های ادراکی جایگزین بینایی و شیوه‌های ارتباط مربی با کودک اختصاص دارد. سپس کتاب به مبانی هنرهای تجسمی می‌رسد و عناصری مثل نقطه، خط، سطح، شکل، حجم، بافت و رنگ را از زاویه‌ای حسی بررسی می‌کند. در فهرست اثر، موضوع‌هایی مثل مواد و ابزار ایمن، سفالگری، هنرهای ترکیبی و کاردستی هم دیده می‌شود که نشان می‌دهد نویسندگان به آموزش هنر به‌صورت گسترده نگاه کرده‌اند، نه فقط به کشیدن چند شکل روی کاغذ.
این کتاب همچنین به جزئیات اجرایی کلاس توجه دارد. در بخش‌های مختلف، از محیط آموزشی مناسب، تقویت مهارت‌های حرکتی ظریف، استفاده از تجربه‌های لمسی و شنیداری، و پیوند دادن مفاهیمی مثل رنگ با تجربه‌های غیر دیداری صحبت شده است. نتیجه، متنی است که می‌خواهد نشان دهد کودک نابینا می‌تواند هنر را تجربه کند، اشتباه کند، بسازد و از راه خلق اثر، رابطه‌ای تازه با جهان اطراف و دنیای درونی خود پیدا کند.

خلاصه کتاب دنیای بدون دید

کتاب دنیای بدون دید بر این ایده استوار است که نقاشی برای کودک نابینا ناممکن نیست، بلکه به شیوه‌ای دیگر باید آموزش داده شود. نویسندگان ابتدا توضیح می‌دهند که ادراک هنری فقط از راه چشم شکل نمی‌گیرد و لمس، شنوایی، بو، حرکت و تجربه‌های بدنی هم می‌توانند پایه‌ی تصویرسازی ذهنی باشند. سپس کتاب به نیازهای شناختی و حرکتی کودکان نابینا، نقش بازسازمان‌دهی مغز، اهمیت محیط آموزشی امن و شیوه‌های ارتباط مربی می‌پردازد. در ادامه، عناصر پایه‌ی هنرهای تجسمی مثل نقطه، خط، سطح، حجم، بافت و رنگ معرفی می‌شوند و برای آموزش هرکدام، نمونه‌هایی حسی و قابل اجرا مطرح می‌شود. دغدغه‌ی اصلی اثر، بازکردن راهی برای بیان هنری، استقلال و اعتمادبه‌نفس کودکان نابیناست.

چرا باید کتاب دنیای بدون دید را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب دنیای بدون دید را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب نشان می‌دهد آموزش نقاشی به کودکان نابینا بر چه مبانی ذهنی، حسی و تربیتی استوار است.
• خواننده با تفاوت ادراک بصری و ادراک حسی آشنا می‌شود و درک دقیق‌تری از تجربه‌ی کودک نابینا به دست می‌آورد.
• این اثر فقط به بحث نظری محدود نمی‌ماند و درباره‌ی ابزار، محیط آموزشی، ارتباط مربی و شیوه‌ی آموزش عناصر هنری توضیح می‌دهد.
• کتاب به نقش هنر در خودبیانی، تنظیم هیجان و شناخت جهان درونی کودک نابینا می‌پردازد.
• خواندن این کتاب برای کسانی مناسب است که می‌خواهند آموزش هنر را از زاویه‌ی لمس، حرکت، بافت و تجربه‌های چندحسی بررسی کنند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب دنیای بدون دید به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• مربیان و معلمان هنری که با کودکان نابینا کار می‌کنند و به‌دنبال شیوه‌های آموزشی متناسب با نیازهای حسی آن‌ها هستند.
• والدینی که می‌خواهند نقش هنر را در رشد شناختی، عاطفی و بیانی کودک نابینا بهتر بشناسند.
• دانشجویان و پژوهشگران حوزه‌های آموزش ویژه، روان‌شناسی کودک و هنر که به پیوند ادراک حسی و آموزش علاقه دارند.
• مخاطبانی که می‌خواهند درباره‌ی امکان آموزش عناصر هنرهای تجسمی بدون اتکا به بینایی بیشتر بدانند.
• کسانی که به موضوع استقلال، اعتمادبه‌نفس و خودبیانی کودکان نابینا از مسیر فعالیت هنری توجه دارند.