کتاب ذهنیت انعطاف پذیر، رشد و ارتقا

کتاب ذهنیت انعطاف پذیر، رشد و ارتقا (The growth mindset coach) نوشته آنی بروک و هدر هاندلی و ترجمه سارا یداللهی، الهام توکلی و فاطمه ترابی است و نشر اسبار آن را منتشر کرده است. نویسندگان معتقدند که یادگیری فقط به استعداد اولیه وابسته نیست و می‌توان با تمرین، گرفتن بازخورد، هدف‌گذاری و تغییر نگاه به اشتباهاتْ مسیر رشد را جدی‌تر دنبال کرد. این کتاب با تکیه بر تجربه‌های آموزشی، ذهنیت ثابت و ذهنیت انعطاف‌پذیر را در کنار هم گذاشته و نشان داده است که این تفاوت نگاه چگونه فضای کلاس، رابطه‌ی معلم و دانش‌آموز و حتی شیوه‌ی مواجهه با شکست را تغییر می‌دهد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب ذهنیت انعطاف پذیر، رشد و ارتقا اثر آنی بروک و هدر هاندلی

کتاب ذهنیت انعطاف پذیر، رشد و ارتقا (رویکرد گام به گام)، نوشته‌ی آنی بروک و هدر هاندلی، بر پایه‌ی ایده‌ای شکل گرفته است که کارول دوئک آن را با عنوان تفاوت میان ذهنیت ثابت و ذهنیت انعطاف‌پذیر مطرح کرده است. نویسندگان توضیح می‌دهند که مسئله فقط دانستن یک نظریه‌ی روان‌شناختی نیست؛ بلکه مهم این است که این نگاه چگونه وارد آموزش، ارزیابی، بازخورد، رابطه با دانش‌آموزان و حتی گفت‌وگوی درونی معلم می‌شود. فضای اثر آموزشی است، اما صرفاً به تعریف مفاهیم بسنده نمی‌کند و مدام آن‌ها را در موقعیت‌های واقعی کلاس درس، تجربه‌های مدرسه و چالش‌های روزمره‌ی یادگیری می‌آزماید.

ذهنیت انعطاف پذیر، رشد و ارتقا به‌صورت ماه‌به‌ماه تنظیم شده و هر فصل بر روی یک محور مشخص تمرکز کرده است. شعارهای ماهانه، نمونه‌های کلاسی، طرح درس، پرسش‌ها و پیشنهادهایی برای ارتباط با والدین در این اثر دیده می‌شود. نویسندگان یادآوری می‌کنند که ذهنیت انعطاف‌پذیر قرار نیست همه‌ی مسائل آموزش را یک‌باره حل کند و جای برنامه‌ی درسی قوی یا آموزش سنجیده را بگیرد؛ اثر به‌جای چنین ادعایی نشان می‌دهد که تغییر زبان، نوع تحسین، شیوه‌ی مواجهه با خطا و تعریف دوباره‌ی موفقیت می‌تواند فضای یادگیری را از ترس و قضاوت دور کند.

خلاصه کتاب ذهنیت انعطاف پذیر، رشد و ارتقا

افراد معمولاً با دو نوع نگاه به توانایی‌های خود روبه‌رو هستند؛ ذهنیتی که هوش و استعداد را ثابت می‌بیند و ذهنیتی که رشد را ممکن می‌داند. نویسندگان از این نقطه شروع می‌کنند و بعد نشان می‌دهند این تفاوت نگاه در مدرسه چه پیامدهایی دارد. فصل‌های کتاب به موضوع‌هایی مثل آموزش مفهوم ذهنیت به دانش‌آموزان، آشنایی با رشد مغز، ساختن کلاس امن برای تجربه‌کردن، اهمیت چالش، نقش بازخورد، هدف‌گذاری، برخورد با اشتباه و تقویت خودگویی سازنده می‌پردازد. محور اصلی این است که یادگیری وقتی عمیق‌تر می‌شود که تلاش، مداومت و بازنگری جای ترس از شکست و نیاز به کامل‌بودن را بگیرد.

چرا باید کتاب ذهنیت انعطاف پذیر، رشد و ارتقا را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب ذهنیت انعطاف پذیر، رشد و ارتقا را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تفاوت ذهنیت ثابت و ذهنیت انعطاف‌پذیر را با مثال توضیح می‌دهد.
• این اثر نشان می‌دهد بازخورد، تحسین و شیوه‌ی ارزیابی چگونه بر انگیزه و یادگیری اثر می‌گذارند.
• خواننده با مجموعه‌ای از ایده‌ها برای هدف‌گذاری، مواجهه با اشتباه و حفظ مداومت در فرایند یادگیری آشنا می‌شود.
• کتاب رابطه‌ی میان رشد مغز، تمرین و پیشرفت را توضیح می‌دهد.
• این اثر برای فهم بهتر فضای کلاس رشدمحور، به نمونه‌های کلاسی و طرح درس تکیه کرده است.

خواندن کتاب ذهنیت انعطاف پذیر، رشد و ارتقا را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب ذهنیت انعطاف پذیر، رشد و ارتقا به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• معلمانی که می‌خواهند فضای کلاس را از حال‌وهوای ترس، به‌سمت یادگیری فعال ببرند.
• مربیان و فعالان آموزشی که به موضوع انگیزه، بازخورد و رشد تحصیلی علاقه دارند.
• والدینی که می‌خواهند درباره‌ی اثرِ نوع تحسین و انتظارهای خود بر فرایند یادگیری فرزندشان بدانند.
• دانشجویان و پژوهشگران حوزه‌های آموزش، روان‌شناسی تربیتی و یادگیری.
• کسانی که می‌خواهند درباره‌ی نقش تلاش، چالش و مداومت در رشد توانایی‌ها فکر کنند.

درباره آنی بروک و هدر هاندلی

آنی بروک (Annie Brock) که سابقه‌ی فعالیت به‌عنوان معلم هنرهای زبانی مدرسه و متخصص رسانه‌ی کتابخانه را دارد، دانش‌آموخته‌ی رشته‌ی روزنامه‌نگاری و ارتباطات جمعی از دانشگاه ایالت کانزاس است و دوره‌های آموزشی خود را نیز در دانشگاه واشبورن سپری کرده است. او به حرفه‌ی نویسندگی آزاد و مشاوره‌ی فناوری آموزشی اشتغال دارد و کتاب «مقدمه‌ای بر کلاس گوگل» را به رشته‌ی تحریر درآورده است.

هدر هاندلی (Heather Hundley)، آموزگار مقطع ابتدایی با سابقه‌ی بیش از ده سال تدریس، در مرکز خدمات آموزشی گرینبوشِ جنوب شرقی کانزاس در جایگاه متخصص پشتیبانی آموزشی به خدمت مشغول بوده است. او مدرک پایه‌ی آموزش خود را از دانشگاه واشبورن اخذ کرد و در مقطع کارشناسی‌ارشد رشته‌ی آموزش و مدیریت مدرسه از دانشگاه بِیکر فارغ‌التحصیل شد. این نویسنده علاوه‌بر نظارت بر کار معلمان پیش از خدمت، به‌عنوان سخنران مدعو نیز در دانشگاه واشبورن حضور یافته است.

کتاب ذهنیت انعطاف پذیر، رشد و ارتقا (The growth mindset coach) نوشته‌ی آنی بروک و هدر هاندلی است.

جوایز و افتخارات نویسنده

هدر هاندلی در سال ۲۰۱۶ میلادی به‌عنوان فینالیست جوایز ریاست‌جمهوری برای آموزش ممتاز ریاضی و علوم (Presidential Awards for Excellence in Mathematics and Science Teaching) انتخاب شد.

چه نسخه‌های دیگری از کتاب ذهنیت انعطاف پذیر، رشد و ارتقا منتشر شده است؟

‏‫کتاب حاضر با عنوان «مربی باورافزایشی: کتاب راهنمای ماهانه معلمان برای توانمندسازی دانش‌آموزان در مسیر موفقیت» با ترجمه‌ی پروین صالح‌زاده توسط نشر مدرسه در سال ۱۴۰۰ فیپا گرفت؛ همچنین با عنوان «‬مربی رشد ذهن: راهنمای ماه‌به‌ماه معلم برای تقویت توانایی دانش‌آموزان برای رسیدن به موفقیت» با ترجمه‌ی مظهر بابایی، طیب صادقی‌فر و فوزیه کاکی‌‌سولاکان توسط نشر گوتار (در سقز) و در سال ۱۴۰۴ روانه‌ی بازار کتاب ایران شد.

بخشی از کتاب ذهنیت انعطاف پذیر، رشد و ارتقا

«افسانهٔ نبوغ

در فرهنگ امریکا نام آلبرت انشتین مترادف با «نبوغ» است. اگر ببینید که کسی معما یا مشکلی دشوار را حل می‌کند، ممکن است بگویید «آفرین انشتین!» اما در این‌جا نکته‌ای وجود دارد و آن این است که آلبرت انشتین اغلب ادعای هوش بالای خود را به سرعت رد می‌کرد. او چیزهایی مثل این می‌گفت که:

من استعداد خاصی ندارم. من فقط عاشقانه کنجکاوم.

این‌طور نیست که من خیلی باهوش باشم؛ من فقط طولانی‌تر در مسائل می‌مانم.

والدین انشتین در دوران کودکی او با پزشکی مشورت کردند چرا که او خیلی دیر حرف زدن را شروع کرد. همچنین او دیر، خواندن را آغاز کرد. او مجبور شد دوبار در آزمون ورودی کالج شرکت کند چون در بار اول شکست خورده بود (۷۰). قطعاً ممکن است انشتین با تیزهوشی ذاتیِ ذهنی متولد شده باشد که علاقه‌مند به ریاضی و حل مسئله بوده است اما حتی او به شما می‌گوید که این هوش طبیعی او نبود که او را به بزرگ‌ترین اکتشافات در حوزهی فیزیک سوق داده بلکه عزم پایان ناپذیر او بود؛ چیزی که ما آن را ذهنیت انعطاف‌پذیر می‌خوانیم. او زمانی که با شکست مواجه شد، بارها تلاش کرد. در این‌جا مختصری از اندیشهٔ انشتین در مورد شکست آمده است:

«شکست همان موفقیتِ در جریان است».»