کتاب الآراء الفقهیه (الجزء الثالث، قسم المکاسب المحرمه)

کتاب الآراء الفقهیه (الجزء الثالث، قسم المکاسب المحرمه) نوشته هادی نجفی اثری فقهی در حوزه‌ی معاملات است که در این بخش به یکی از حساس‌ترین مباحث فقهی، یعنی کسب‌های حرام، قمار، رهان و احکام مالیِ برخاسته از آن‌ها پرداخته است. نویسنده با گردآوری دیدگاه‌های لغوی، روایی و فقهی تلاش می‌کند مرز میان بازی، مراهنه و تصرف مالی نامشروع را روشن کند و اختلاف‌نظرها را نیز کنار هم بگذارد. این کتاب را انتشارات چتر دانش منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب الآراء الفقهیه (الجزء الثالث، قسم المکاسب المحرمه)

کتاب الآراء الفقهیه (الجزء الثالث، قسم المکاسب المحرمه) نوشته هادی نجفی در ادامه‌ی بحث‌های فقه معاملات، سراغ بخشی می‌رود که هم از نظر نظری اهمیت دارد و هم در زندگی روزمره مصداق‌های فراوانی پیدا می‌کند: مکاسب محرمه. متن از همان آغاز نشان می‌دهد که نویسنده فقط به نقل حکم بسنده نکرده، بلکه مسیر استدلال را از ریشه‌های واژگانی تا آیات، روایات، اجماع و داوری عقلی دنبال کرده است. در بخش مفصل قمار، نخست معنای این واژه در منابع لغوی بررسی می‌شود و سپس این سؤال پیش می‌آید که آیا قمار فقط به بازی با ابزار خاص گفته می‌شود یا هر بازیِ همراه با رهان را هم دربرمی‌گیرد.
این کتاب فضای بحث را به‌گونه‌ای پیش می‌برد که خواننده با لایه‌های مختلف استدلال فقهی آشنا شود. نویسنده دیدگاه فقیهان گوناگون را کنار هم می‌گذارد، از تعبیرهای اهل لغت کمک می‌گیرد و بعد سراغ آیات مربوط به میسر، اکل مال به باطل و روایات باب قمار می‌رود. در ادامه، مسئله‌ها به‌صورت تفکیک‌شده طرح می‌شوند: بازی با آلات قمار همراه با مراهنه، بازی با همان ابزار بدون مراهنه، مراهنه در بازی‌هایی که ابزار قمار نیستند، مسابقه بدون رهان، حکم مالیِ مالِ گرفته‌شده از قمار و نیز حکم شطرنج و نرد بدون مراهنه. این شیوه باعث شده این کتاب فقط مجموعه‌ای از فتواها نباشد، بلکه نقشه‌ای از اختلاف‌ها، استدلال‌ها و نتایج هر بحث را هم نشان دهد.
این کتاب علاوه‌بر اصل حکم، به شاخه‌های فرعی هم توجه دارد؛ مثل ساخت ابزار قمار، گرفتن اجرت برای ساخت آن، خریدوفروش این ابزار و تصرف در مالی که از این راه به‌دست آمده است. در متن، نمونه‌های قدیمی و مصداق‌های نزدیک‌تر به زمانه نیز دیده می‌شود و همین موضوع بحث را از حالت صرفاً انتزاعی بیرون می‌آورد. حال‌وهوای اثر، آموزشی و استدلالی است و بیشتر به کار کسانی می‌آید که می‌خواهند بفهمند یک حکم فقهی چگونه از دل منابع مختلف استخراج و میان دیدگاه‌های متفاوت سنجیده می‌شود.

خلاصه کتاب الآراء الفقهیه (الجزء الثالث، قسم المکاسب المحرمه)

کتاب الآراء الفقهیه (الجزء الثالث، قسم المکاسب المحرمه) بر محور این پرسش شکل گرفته است که چه نوع بازی، شرط‌بندی و دادوستدی در فقه حرام شمرده می‌شود و چرا. هادی نجفی ابتدا معنای قمار را در منابع لغوی و عرفی بررسی می‌کند و بعد با استناد به آیات، روایات و نظر فقیهان، میان بازیِ همراه با رهان، بازی بدون رهان، مسابقه، شطرنج، نرد و دیگر ابزارهای مشابه فرق می‌گذارد. بخش مهمی از بحث به این اختصاص دارد که آیا حرمت فقط به خود بازی مربوط است یا به مالی که از آن به‌دست می‌آید هم سرایت می‌کند. نتیجه‌ی کلی متن، روشن‌کردن مرز میان سرگرمی، مراهنه و اکل مال به باطل است.

چرا باید کتاب الآراء الفقهیه (الجزء الثالث، قسم المکاسب المحرمه) را بخوانیم؟

چرا باید کتاب الآراء الفقهیه (الجزء الثالث، قسم المکاسب المحرمه) را بخوانیم؟

• این کتاب مسیر استدلال فقهی درباره‌ی قمار و مکاسب محرمه را از لغت تا روایت و اجماع نشان می‌دهد.
• خواننده می‌تواند تفاوت میان بازی، مراهنه، مسابقه و تصرف مالی ناشی از آن‌ها را دقیق‌تر بشناسد.
• بحث فقط به حکم کلی محدود نمانده و شاخه‌هایی مثل ساخت، خریدوفروش و اجرتِ ابزار قمار را هم دربرگرفته است.
• این اثر اختلاف‌نظر فقیهان را کنار هم می‌آورد و مبنای هریک را روشن می‌کند.
• مطالعه‌ی آن برای فهم نسبت میان احکام عبادی و مسائل مالیِ روزمره سودمند است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب الآراء الفقهیه (الجزء الثالث، قسم المکاسب المحرمه) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

• دانشجویان و پژوهشگران فقه که می‌خواهند بحث قمار و مکاسب محرمه را با استدلال‌های تفصیلی دنبال کنند.
• خوانندگانی که درباره‌ی حکم فقهیِ شرط‌بندی، رهان و مالِ به‌دست‌آمده از آن‌ها سؤال دارند.
• علاقه‌مندان به فقه معاملات که می‌خواهند با نمونه‌ای از بررسی تطبیقیِ دیدگاه فقیهان آشنا شوند.
• کسانی که می‌خواهند نسبت میان آیات، روایات، اجماع و حکم عقل را در یک مسئله‌ی مشخص ببینند.
• مخاطبانی که به مباحث شطرنج، نرد، مسابقه و حدود حرمت آن‌ها در فقه توجه دارند.