کتاب اصول شهرسازی تراز

کتاب اصول شهرسازی تراز نوشته سید ایمان علوی، طرحی مفهومی از نسبت میان انسان، خانه و شهر ارائه می‌کند و می‌کوشد شهر را نه صرفاً مجموعه‌ای از سازه‌ها، بلکه زیست‌جهانی متناسب با جسم، روان و روح انسان تعریف کند. نویسنده در این مسیر از ایده‌ی انسان‌شهر استفاده کرده است؛ یعنی الگویی که در آن تن انسان به‌عنوان نمونه‌ای برای فهم سازمان و کارکرد شهر در نظر گرفته می‌شود. این کتاب از سوی انتشارات فراونگ منتشر شده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب اصول شهرسازی تراز

کتاب اصول شهرسازی تراز نوشته سید ایمان علوی، درباره‌ی مبانی فکری و ارزشی شهرسازی است و بحث را از سطح طراحی فنی فراتر می‌برد. نویسنده از همان آغاز، شهر را ادامه‌ی زندگی انسان می‌داند و بر این نکته تکیه می‌کند که اگر تعریف روشنی از انسان وجود نداشته باشد، تعریف خانه و شهر هم دچار آشفتگی می‌شود. در این نگاه، شهر فقط محل سکونت یا شبکه‌ای از خیابان‌ها و ساختمان‌ها نیست، بلکه محیطی است که باید با نیازهای بدنی، روانی، اجتماعی و معنوی انسان تناسب داشته باشد.
این کتاب در ۴ فصل تنظیم شده است و از کلیات و تعریف مفاهیم آغاز می‌کند، سپس به مبانی انسان‌شناختی، کلامی، اجتماعی، زیست‌محیطی و زیبایی‌شناختی می‌رسد و در ادامه تصویری از شهر تراز ارائه می‌دهد. عنوان‌هایی مانند مبانی شهرسازی، انسان‌شناسی دیو و فرشته، انسان‌شناسی الهی، مبانی زیبایی‌شناسی، امنیت، عدل، مکان شهر و ابر خانه‌سازی نشان می‌دهد که نویسنده می‌خواهد شهرسازی را از زاویه‌ای کلان بررسی کند. یکی از محورهای اصلی این کتاب، تناظر میان بدن انسان، خانه و شهر است؛ به این معنا که خانه منزل دوم روح و شهر منزل سوم آن در نظر گرفته می‌شود.
این کتاب در بخش‌های مختلف، نقدهایی هم به برخی الگوهای رایج معماری و شهرنشینی وارد کرده است؛ از جمله فاصله‌گرفتن از طبیعت، تضعیف حریم خصوصی، غلبه‌ی تراکم، کم‌رنگ‌شدن نقش مسجد، بی‌توجهی به امنیت روانی و جایگزین‌شدن عناصر مصنوعی به‌جای عناصر زنده‌ی محیطی. فضای اثر بیشتر نظری و استدلالی است و نویسنده تلاش می‌کند از دل مفاهیم دینی، تصویری از شهری به‌دست دهد که در آن نظم، زیبایی، عدالت، امنیت و نسبت انسان با آسمان، زمین و اجتماع دوباره تعریف شود.

خلاصه کتاب اصول شهرسازی تراز

کتاب اصول شهرسازی تراز این پرسش را دنبال می‌کند که شهر مناسب انسان چه ویژگی‌هایی دارد و بر چه مبنایی باید طراحی یا بازسازی شود. سید ایمان علوی استدلال می‌کند که بدون شناخت درست از هویت انسان، نمی‌توان خانه و شهر متناسب با او ساخت. از همین‌جا ایده‌ی انسان‌شهر شکل می‌گیرد؛ الگویی که در آن بدن انسان، با اجزا و نسبت‌هایش، نمونه‌ای برای فهم ساختار شهر به‌شمار می‌آید.
نویسنده در ادامه، مبانی گوناگون شهرسازی را از منظر انسان‌شناسی، دین، جامعه، محیط، زیبایی، امنیت و عدالت بررسی می‌کند و می‌کوشد نشان دهد که شهر تراز باید فراتر از کارکردهای عمرانی، به آرامش، حریم، معنا، ارتباط با طبیعت و امکان زیست متناسب با غایت زندگی انسان هم توجه کند.

چرا باید کتاب اصول شهرسازی تراز را بخوانیم؟

دلایل خواندن اصول شهرسازی تراز را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب شهر را فقط به‌عنوان کالبد و زیرساخت نمی‌بیند و آن را در پیوند با تعریف انسان بررسی می‌کند.
• خواننده با مطالعه‌ی این کتاب با ایده‌ی انسان‌شهر و تناظر میان بدن، خانه و شهر آشنا می‌شود.
• این اثر مباحثی مانند امنیت روانی، حریم، زیبایی، عدالت و نسبت شهر با طبیعت را کنار هم قرار می‌دهد.
• این کتاب برای کسانی مناسب است که می‌خواهند مبانی فکری شهرسازی را فراتر از محاسبات صرف مهندسی دنبال کنند.
• بخش‌های مختلف آن نشان می‌دهد که طراحی یا بازسازی شهر از نگاه نویسنده، به نوع انسان‌شناسی و جهان‌بینی وابسته است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن اصول شهرسازی تراز به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان و پژوهشگران شهرسازی، معماری و مطالعات شهری که می‌خواهند با یک نگاه مبنایی به شهر آشنا شوند.
• خوانندگانی که به نسبت میان انسان، خانه، محیط و سازمان شهر علاقه دارند.
• کسانی که درباره‌ی نقش عدالت، امنیت، زیبایی و حریم در طراحی شهری پرسش دارند.
• مخاطبانی که می‌خواهند دیدگاه‌های دینی درباره‌ی شهر و سکونت را در قالب یک متن منسجم دنبال کنند.
• علاقه‌مندانی که به نقد الگوهای رایج شهرنشینی و جست‌وجوی معیارهای متفاوت برای بازسازی شهر توجه دارند.