کتاب فرهنگنامه موضوعی تکالیف و حقوق در نهج البلاغه (جلد اول)

کتاب فرهنگنامه موضوعی تکالیف و حقوق در نهج البلاغه جلد 1 نوشته مدرسه علمیه حضرت خدیجه کبری (س) است و مرکز نشر هاجر آن را منتشر کرده است. این اثر با تمرکز بر مفهوم حق و تکلیف در سخنان امام علی (ع)، می‌کوشد روابط انسانی و اجتماعی را از دل نهج‌البلاغه دسته‌بندی و روشن کند. محور اصلی آن، نسبت متقابل حق و وظیفه میان افراد، گروه‌ها، حاکمان و مردم است و از همین زاویه به سراغ موضوعاتی می‌رود که در زندگی جمعی نقش تعیین‌کننده دارند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب فرهنگنامه موضوعی تکالیف و حقوق در نهج البلاغه (جلد اول)

کتاب فرهنگنامه موضوعی تکالیف و حقوق در نهج البلاغه جلد 1 اثری پژوهشی از مدرسه علمیه حضرت خدیجه کبری (س) است که بر پایه‌ی گزیده‌ها و آموزه‌های نهج‌البلاغه، مسئله‌ی حق و تکلیف را در روابط انسانی بررسی کرده است. متن کتاب از همان آغاز نشان می‌دهد که موضوع فقط تعریف چند واژه یا گردآوری چند نقل‌قول نیست، بلکه تلاشی است برای بیرون‌کشیدن یک نظام فکری از سخنان امام علی (ع). در این نظام، حق و تکلیف از هم جدا نیستند و هر حقی در سوی دیگر خود، وظیفه‌ای را پدید می‌آورد. به همین دلیل، اثر حاضر بیشتر از آنکه صرفاً به بیان مفاهیم کلی بسنده کند، به سراغ نسبت‌های اجتماعی می‌رود؛ از رابطه‌ی حاکم و مردم گرفته تا جایگاه گروه‌های مختلف در برابر یکدیگر.
کتاب فرهنگنامه موضوعی تکالیف و حقوق در نهج البلاغه جلد 1 فضای یک فرهنگ‌نامه‌ی موضوعی را دارد؛ یعنی مطالب بر اساس مدخل‌ها و دسته‌بندی‌های مشخص تنظیم شده‌اند و خواننده می‌تواند موضوعات را به‌صورت منظم دنبال کند. در بخش‌های آغازین، کتاب درباره‌ی معنای حق و تکلیف، پیوند دوسویه‌ی آن‌ها، تفاوت جامعه‌ی تکلیف‌محور و حق‌محور و اهمیت این مفاهیم در سامان اجتماعی بحث کرده است. سپس روش تدوین اثر را توضیح می‌دهد؛ از فیش‌برداری از متن نهج‌البلاغه و توجه به شروح و سبب صدور سخنان تا دسته‌بندی الفبایی تکالیف افراد و گروه‌ها. فهرست‌های مفصل کتاب هم نشان می‌دهد که دامنه‌ی کار بسیار گسترده است و موضوعات متنوعی مانند تکلیف حاکمان، مردم، اغنیا، انبیا، اولیاء، بازرگانان، جوانان و گروه‌های دیگر در برابر اشخاص و طبقات مختلف بررسی شده‌اند. حال‌وهوای اثر، آموزشی و تحلیلی است و بیش از هر چیز می‌خواهد نشان دهد که از دل نهج‌البلاغه می‌توان نقشه‌ای دقیق‌تر برای فهم مناسبات انسانی، عدالت، مسئولیت و ادای حق دیگران به دست آورد.

خلاصه کتاب فرهنگنامه موضوعی تکالیف و حقوق در نهج البلاغه (جلد اول)

کتاب فرهنگنامه موضوعی تکالیف و حقوق در نهج البلاغه جلد 1 با طرح این ایده آغاز می‌شود که زندگی اجتماعی بدون شناخت حق و وظیفه، به بی‌اعتمادی و آشفتگی می‌رسد. سپس با تکیه بر سخنان امام علی (ع)، مفهوم حق را در چند معنا توضیح می‌دهد و تکلیف را به‌عنوان وظیفه‌ای معرفی می‌کند که در برابر دیگران بر عهده‌ی انسان قرار می‌گیرد. بخش مهمی از کتاب به این نکته اختصاص دارد که حق و تکلیف رابطه‌ای متقابل دارند و هیچ‌کدام در مناسبات انسانی به‌تنهایی معنا پیدا نمی‌کنند. بعد از این مباحث پایه، اثر شیوه‌ی تنظیم فرهنگ‌نامه را شرح می‌دهد و مسیر ورود به مدخل‌های گوناگون را نشان می‌دهد؛ مدخل‌هایی که تکالیف گروه‌ها و اشخاص مختلف را در برابر دیگران به‌صورت موضوعی و الفبایی گرد آورده‌اند.

چرا باید کتاب فرهنگنامه موضوعی تکالیف و حقوق در نهج البلاغه (جلد اول) را بخوانیم؟

• این کتاب پیوند میان حق و تکلیف را در سخنان امام علی (ع) به‌صورت دسته‌بندی‌شده نشان می‌دهد.
• خواننده با مطالعه‌ی آن می‌تواند درک دقیق‌تری از روابط متقابل مردم، حاکمان و گروه‌های اجتماعی به دست آورد.
• بخش‌های آغازین اثر، معنای حق و تکلیف و تفاوت نگاه تکلیف‌محور و حق‌محور را روشن می‌کند.
• تنظیم الفبایی و موضوعی مطالب، جست‌وجوی مدخل‌های مورد نیاز را آسان‌تر می‌سازد.
• کتاب فقط به نقل عبارت‌ها بسنده نکرده و درباره‌ی روش استخراج و طبقه‌بندی مطالب هم توضیح داده است.
• فهرست گسترده‌ی موضوعات، آن را به منبعی مناسب برای پیگیری مسئله‌های اجتماعی و اخلاقی در نهج‌البلاغه تبدیل می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

• پژوهشگرانی که می‌خواهند موضوع حق و تکلیف را در نهج‌البلاغه به‌صورت منظم دنبال کنند.
• دانشجویان و طلابی که به مباحث اخلاق اجتماعی، عدالت و مسئولیت در متون اسلامی علاقه دارند.
• مخاطبانی که در پی شناخت دقیق‌تر از نسبت میان حقوق افراد و وظایف متقابل آن‌ها هستند.
• کسانی که برای تحقیق موضوعی به فهرست‌ها و مدخل‌های دسته‌بندی‌شده نیاز دارند.
• علاقه‌مندانی که می‌خواهند از نهج‌البلاغه برای فهم بهتر مناسبات انسانی و اجتماعی استفاده کنند.