کتاب مطالعات و تحصیلات میان‌رشته‌‌ای

از آغاز هزارهٔ سوم، در سطوح عالی و متوسطهٔ نظام آموزشی به طور جدّی بر رویکردی اصرار می‌شود که «آموزش میان‌رشته‌ای» خوانده می‌شود. در کشور ما نیز، بر اساس گزارش‌ها و مصاحبه‌های برخی مسئولان وزارت علوم و تحقیقات و فن‌آوری کشور ما که طی چند سال اخیر در جراید کشور انعکاس یافت، بیش از ۶۰۰ مورد رشته بین‌رشته‌ای در آن وزارت‌خانه طراحی و ۲۰۰ مورد آن به تصویب شورای عالی گسترش علوم رسیده است. بر اساس همان گزارش‌ها، حدود صد مورد پیشنهاد دیگر نیز در نوبت پذیرش است.

شاید بتوان گفت که اساسی‌ترین مسائل مطروحه در زمینهٔ آموزش میان‌رشته‌ای با پرسش‌هایی از این قبیل آغاز می‌شود: دانش عمومی که پیش نیاز ورود به دوره‌های میان‌رشته‌ای است، چگونه تعریف می‌شود؟ برنامه‌های درسی میان‌رشته‌ای چه مشخصاتی می‌تواند داشته باشد تا مرز علم و غیرعلم همچنان روشن باشد؟ برای اجرای برنامه‌های درسی میان‌رشته‌ای چه اجزا و بخش‌هایی از ساختارهای آموزشی موجود باید بازتعریف و مجدداً صورت‌بندی شود؟ با توجه به وضعیت کنونی آموزش عالی، چه مقاطع تحصیلی شرایط لازم برای اجرای دوره‌های میان‌رشته‌ای را دارد؟ خروجی و میزان موفقیت این دوره‌ها را بر اساس چه معیارهایی باید ارزیابی کرد؟

بخش اول کتاب «مطالعات و تحصیلات میان‌رشته‌ای» ترجمهٔ رساله‌ای به قلم خانم جولی تامپسون کلاین است که ضمن ترسیم روند ظهور مطالعات میان‌رشته‌ای (مرحلهٔ تحول و گذار)، سرمشق‌هایی از موسسات و مراکز را یادآور گردیده و ویژگی‌های این اقدامات را در قالب رهنمودهایی تئوریزه کرده‌است.

بخش دوم باز هم شامل مقاله‌ای از جولی کلاین است که قبل از نگارش رسالهٔ مزبور در قالب کتابی با مولف همکار (ویلیام دوتی) به چاپ رسیده است (۱۹۹۴). این مقاله گسترهٔ اطلاعات میان‌رشته‌ای و شیوه‌های استخراج اطلاعات در رویکرد جدید آموزشی و پژوهشی را به ما می‌شناساند.

بخش سوم کتاب مقالهٔ بلندی از هاریت رابلز از دانشگاه کالیفرنیاست. وی نیز ساختار دروس و برنامه‌های میان‌رشته‌ای، نحوهٔ برکزاری و استفادهٔ دانشجویان از آن، و چگونگی ارزیابی‌اش را تشریح می‌کند.