کتاب کاربست آمار توصیفی در مطالعات شهری

کتاب کاربست آمار توصیفی در مطالعات شهری نوشته ملیحه باباخانی، شیرین کاکاوند و سهیل قشلاق‌پور است؛ اثری آموزشی که مفاهیم پایه‌ی آمار را به مسائل واقعی شهرسازی پیوند می‌زند. نویسندگان به‌جای بسنده‌کردن به تعریف‌ها، سراغ نمونه‌هایی از داده‌های شهری رفته‌اند و نشان داده‌اند شاخص‌هایی مثل میانگین، فراوانی، پراکندگی و نمودارها چگونه در تحلیل وضعیت شهر به‌کار می‌آیند. این کتاب از سوی انتشارات دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره) منتشر شده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب کاربست آمار توصیفی در مطالعات شهری

کتاب کاربست آمار توصیفی در مطالعات شهری نوشته ملیحه باباخانی، شیرین کاکاوند و سهیل قشلاق‌پور برای پاسخ به یک نیاز مشخص در آموزش شهرسازی تدوین شده است: فهم آمار در پیوند مستقیم با مسائل شهری. متن از همان ابتدا توضیح می‌دهد که چرا تحلیل داده در برنامه‌ریزی کاربری زمین، بررسی جمعیت، مدیریت خدمات و ارزیابی طرح‌های شهری اهمیت دارد. به همین دلیل، مباحث آماری در این اثر جدا از زمینه‌ی کاربردی خود مطرح نمی‌شوند و هرجا ممکن است با مثال‌هایی از جمعیت شهرها، مساحت کاربری‌ها، ارتفاع ساختمان‌ها، سرانه‌ی خدمات و داده‌های مشابه همراه می‌شوند.
کتاب کاربست آمار توصیفی در مطالعات شهری در هفت فصل تنظیم شده است و از مبانی آغاز می‌کند: تعریف آمار، تفاوت آمار توصیفی و استنباطی، جامعه و نمونه، مقیاس‌های اندازه‌گیری و انواع متغیرها. سپس به انواع داده‌ها، فراوانی‌ها، معیارهای تمرکز، معیارهای پراکندگی، شاخص‌های شکل توزیع، نمایش هندسی مشاهده‌ها و در پایان نمونه‌گیری می‌رسد. عنوان‌هایی مثل میانگین حسابی، میانه، مد، چارک‌ها، واریانس، انحراف معیار، ضریب تغییرات، چولگی، کشیدگی، نمودارهای میله‌ای و دایره‌ای و نیز مراحل بررسی نمونه‌ای نشان می‌دهند که اثر فقط به تعریف اصطلاحات بسنده نکرده و دامنه‌ی نسبتاً کاملی از مباحث مقدماتی را پوشش داده است.
کتاب کاربست آمار توصیفی در مطالعات شهری از نظر شیوه‌ی ارائه هم بر آموزش محاسبه تکیه دارد. در بخش‌های مختلف، فرایند حل مثال‌ها در اکسل قدم‌به‌قدم توضیح داده شده و همین ویژگی آن را به منبعی مناسب برای کسانی تبدیل می‌کند که می‌خواهند داده‌های شهری را نه فقط بفهمند، بلکه خودشان نیز دسته‌بندی، خلاصه و تحلیل کنند. فضای کلی اثر آموزشی و مسئله‌محور است و از خلال مثال‌ها نشان می‌دهد که آمار در شهرسازی صرفاً یک درس نظری نیست، بلکه ابزاری برای دیدن الگوها، مقایسه‌ی وضعیت‌ها و رسیدن به تفسیر دقیق‌تر از واقعیت شهری است.

خلاصه کتاب کاربست آمار توصیفی در مطالعات شهری

کتاب با توضیح معنای آمار و جایگاه آن در شهرسازی آغاز می‌شود و بعد به مفاهیمی مثل جامعه‌ی آماری، نمونه، مقیاس‌های اندازه‌گیری و انواع متغیرها می‌رسد. سپس داده‌های خام و طبقه‌بندی‌شده، جدول‌های فراوانی و شیوه‌ی خلاصه‌کردن اطلاعات را بررسی می‌کند. بخش مهمی از اثر به شاخص‌های مرکزی و پراکندگی اختصاص دارد؛ از میانگین و میانه تا واریانس، انحراف معیار، چولگی و کشیدگی. در ادامه، نمودارها و نمایش تصویری داده‌ها مطرح می‌شوند و فصل پایانی نیز مراحل نمونه‌گیری را توضیح می‌دهد. مسیر کلی کتاب بر این ایده استوار است که داده‌های شهری زمانی معنا پیدا می‌کنند که به‌درستی سازماندهی، محاسبه و تفسیر شوند.

چرا باید کتاب کاربست آمار توصیفی در مطالعات شهری را بخوانیم؟

دلایل خواندن کاربست آمار توصیفی در مطالعات شهری را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب مفاهیم پایه‌ی آمار را در پیوند مستقیم با مسائل شهرسازی توضیح می‌دهد.
• مثال‌های آن از موضوعاتی مثل جمعیت، کاربری زمین، خدمات شهری و ویژگی‌های کالبدی شهر گرفته شده‌اند.
• خواننده با مطالعه‌ی آن می‌تواند تفاوت داده‌های گسسته و پیوسته، انواع فراوانی و شاخص‌های اصلی توصیف داده را دقیق‌تر درک کند.
• کتاب شیوه‌ی محاسبه‌ی بسیاری از مفاهیم را در محیط اکسل نشان می‌دهد و جنبه‌ی محاسباتی را ملموس‌تر می‌کند.
• فصل نمونه‌گیری به فهم بهتر فرایند طراحی پژوهش‌های شهری و جمع‌آوری داده کمک می‌کند.
• این کتاب برای کسانی مناسب است که می‌خواهند از داده‌های خام به تفسیر منظم و قابل اتکا برسند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کاربست آمار توصیفی در مطالعات شهری به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان شهرسازی و برنامه‌ریزی شهری که می‌خواهند مفاهیم آماری را در نسبت با مسائل رشته‌ی خود یاد بگیرند.
• پژوهشگران حوزه‌ی شهری که با داده‌های جمعیتی، کالبدی و خدماتی سروکار دارند.
• دانشجویان جغرافیا و مدیریت شهری که به تحلیل داده و تفسیر شاخص‌های آماری نیاز دارند.
• کسانی که می‌خواهند کار با جدول‌های فراوانی، شاخص‌های مرکزی و پراکندگی و نمودارهای آماری را در مثال‌های شهری دنبال کنند.
• خوانندگانی که به یادگیری محاسبات مقدماتی آماری در اکسل علاقه دارند.