کتاب تقابل انسان و حیات وحش

کتاب تقابل انسان و حیات وحش (Human-Wildlife Interactions) گردآوری بیتریس فرانک، جنی گلیکمن و سیلویو مارچینی، به موضوع روابط پیچیده‌ی انسان و حیات وحش، از تعارض تا همزیستی، می‌پردازد و نمونه‌های متعددی از تجربه‌های جهانی در مدیریت این روابط را ارائه می‌دهد. تمرکز اصلی مقالات کتاب بر ابعاد انسانی، اجتماعی و روان‌شناختی تعارضات با حیات وحش و راه‌های تبدیل این تعارض‌ها به همزیستی است. علیرضا محمدی، امیر علم بیگی و محمد توکلی این راهنما را ترجمه و انتشارات دانشگاه تهران آن را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب تقابل انسان و حیات وحش

کتاب تقابل انسان و حیات وحش مجموعه‌ای است که با ویرایش علمی بیتریس فرانک، جنی گلیکمن و سیلویو مارچینی شکل گرفته و گروهی از پژوهشگران حفاظت، علوم اجتماعی و برنامه‌ریزی محیط زیست در نگارش فصل‌های آن مشارکت کرده‌اند. این کتاب بر محور ایده‌ی پیوستار تعارض تا همزیستی بنا شده؛ یعنی طیفی که در یک سر آن تعقیب و کشتار تلافی‌جویانه‌ی حیات وحش قرار دارد و در سر دیگر، پذیرش، تحمل و همزیستی آگاهانه با گونه‌ها. 

کتاب تاریخچه‌ی جدایی انسان از طبیعت، شکل‌گیری مرزهای فیزیکی و ذهنی بین سکونتگاه‌های انسانی و زیستگاه‌های حیات وحش و نقش این مرزها در افزایش تعارض‌ها را توضیح داده و سپس مفاهیم کلیدی مانند ارزش‌های حیات وحش، هویت اجتماعی، احساسات، ادراک ریسک، قضاوت اخلاقی و تحمل نسبت به گونه‌ها به‌ عنوان عناصر اصلی شکل‌دهنده‌ی رفتار انسان را بررسی کرده است. 

کتاب تقابل انسان و حیات وحش در ۲۰ فصل، طیفی از مطالعات موردی بین‌المللی را مرور کرده؛ از تعارض با گوشتخواران بزرگ، فیل‌ها و میمون‌ها تا گونه‌های مهاجم، حیات وحش شهری و طعمه‌خواران در مناظر انسانی. این فصل‌ها نشان می‌دهند که چگونه می‌توان از علوم سیاسی، روان‌شناسی، بازاریابی، برنامه‌ریزی و بوم‌شناسی انسانی برای طراحی مداخلات تازه استفاده کرد. 

بیتریس فرانک، جنی گلیکمن و سیلویو مارچینی تلاش کرده‌اند نشان دهند همزیستی نقطه‌ی پایان یا یک شعار مثبت‌نگر نیست، بلکه فرایندی چندبعدی است که نیازمند تغییر ارزش‌ها، نهادها، ابزارهای مدیریتی و شیوه‌ی سنجش موفقیت در حفاظت است.

خلاصه کتاب تقابل انسان و حیات وحش

کتاب تقابل انسان و حیات وحش بر این ایده استوار است که تعارض با حیات وحش فقط نتیجه‌ی خسارت‌های اقتصادی یا حمله‌ی حیوانات نیست، بلکه ریشه در ارزش‌ها، هویت‌ها، احساسات، ادراک ریسک و ساختارهای نهادی دارد. نویسندگان ابتدا نشان داده‌اند چگونه مرزبندی‌های فیزیکی و ذهنی بین انسان و طبیعت، حیات وحش را یا به آفت و دشمن تبدیل کرده یا به موجوداتی دوست‌داشتنی و نمادین. 

سپس ایده‌ی پیوستار تعارض تا همزیستی معرفی شده؛ طیفی که در آن، روابط انسان و گونه‌ها از نفرت و حذف تا پذیرش، تحمل و همکاری حرکت می‌کند. 

فصل‌های کتاب به ترتیب به مفهوم‌سازی ارزش‌های حیات وحش، نقش احساسات و قضاوت‌های اخلاقی، تعریف و سنجش تحمل، طراحی چارچوب‌های ارزیابی تقابل در شهرها، مطالعه‌ی طعمه‌خواران در مناظر انسانی، کریدورهای مهاجرتی، پروژه‌های مشارکتی روستایی، کار با گونه‌های مهاجم، استفاده از ابزارهایی مانند فنس‌های کندوی عسل، بازاریابی حفاظت، نوآوری و برنامه‌ریزی راهبردی پرداخته‌اند.

چرا باید کتاب تقابل انسان و حیات وحش را بخوانیم؟

کتاب، تصویری چندبعدی از تعارضات انسان و حیات وحش ارائه کرده که فراتر از نگاه صرفاً بوم‌شناختی یا اقتصادی است. خواننده با مفاهیم تازه‌ای مانند پیوستار تعارض تا همزیستی، تحمل، بازاریابی حفاظت و چارچوب‌های ارزیابی تقابل آشنا می‌شود و نمونه‌های متنوعی از تجربه‌های جهانی در مدیریت تعارض و تقویت همزیستی را در یک مجموعه‌ی منسجم می‌بیند.

خواندن کتاب تقابل انسان و حیات وحش را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب تقابل انسان و حیات وحش به پژوهشگران و دانشجویان حوزه‌های محیط زیست، منابع طبیعی، بوم‌شناسی انسانی و علوم اجتماعی پیشنهاد می‌شود. همچنین به مدیران مناطق حفاظت‌شده، کارشناسان حیات وحش، برنامه‌ریزان و سیاستگذارانی که با تعارضات انسان و حیات وحش روبه‌رو هستند، توصیه می‌شود این کتاب را بخوانند.