کتاب مرگ بر زمین

کتاب مرگ بر زمین (Death on Earth) نوشته جولز هاوارد، سفری در دل یکی از قدیمی‌ترین و دشوارترین پرسش‌های زیست‌شناسی است: چرا مرگ تا این اندازه با زندگی گره خورده است؟ نویسنده با رفتن به موزه‌ها، گفت‌وگو با دانشمندان و بررسی جانوران و سلول‌ها، مرگ را نه‌فقط به‌ عنوان پایان، بلکه به‌ منزله‌ی بخشی از فرایند حیات و فرگشت بررسی می‌کند. این کتاب را انتشارات راوشید با ترجمه مریم محمد بیگی منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مرگ بر زمین

کتاب مرگ بر زمین نوشته‌ی جولز هاوارد به سراغ موضوعی می‌رود که هم علمی است و هم عمیقاً انسانی: مرگ در جهان زنده. نویسنده از همان آغاز روشن می‌کند که قرار نیست فقط درباره‌ی پایان زندگی حرف بزند، بلکه می‌خواهد نسبت میان مرگ، بقا، تولیدمثل، پیری و فرگشت را بررسی کند. متن از دل پرسش‌هایی پیش می‌رود که ساده به‌ نظر می‌رسند اما پاسخ‌های پیچیده‌ای دارند؛ مثل اینکه چرا موجودات زنده برای فرار کامل از مرگ تکامل نیافته‌اند یا چرا پیری در این‌ همه گونه تکرار می‌شود.

این کتاب در سه بخش تنظیم شده و فصل‌هایش هر کدام از زاویه‌ای متفاوت به این موضوع نزدیک می‌شوند. جولز هاوارد از سلول و میتوکندری تا قورباغه، عنکبوت، لاک‌پشت، ماهی و حتی جست‌وجوی حیات در مریخ را در کنار هم می‌گذارد تا نشان دهد مرگ در طبیعت یک اتفاق حاشیه‌ای نیست، بلکه در متن زندگی حضور دارد.

کتاب مرگ بر زمین حال‌وهوایی جست‌وجوگر دارد و بر پایه‌ی مشاهده، گفت‌وگو و روایت تجربه‌های میدانی پیش می‌رود. نویسنده گاهی در موزه‌ی آسیب‌شناسی ایستاده، گاهی با زیست‌اخترشناس درباره‌ی تعریف حیات بحث می‌کند و گاهی به سراغ نظریه‌های پیری و انتخاب طبیعی می‌رود. همین رفت‌وآمد میان تجربه‌ی شخصی و بحث علمی باعث شده موضوعی سنگین، به‌ شکل زنده و ملموس دنبال شود. 

درون‌مایه‌ی اصلی این کتاب این است که فهم مرگ بدون فهم زندگی ممکن نیست و هر پرسش درباره‌ی پایان، ناچار به آغاز و ادامه‌ی حیات هم برمی‌گردد.

خلاصه کتاب مرگ بر زمین

کتاب مرگ بر زمین از این پرسش شروع می‌کند که چرا مرگ در طبیعت تا این اندازه فراگیر است و چرا انتخاب طبیعی موجودات را به‌ سوی جاودانگی نبرده است. جولز هاوارد برای پاسخ‌دادن به این سؤال، از تعریف حیات و مرگ آغاز می‌کند و بعد به سراغ پیری، فرسودگی سلولی، نقش میتوکندری‌ها، تولیدمثل، انقراض و رفتارهای شگفت‌انگیز جانوران می‌رود.

نویسنده در طول مسیر، نمونه‌هایی از گونه‌های مختلف را بررسی می‌کند؛ از موجوداتی که عمر کوتاه دارند تا جانورانی که نشانه‌هایی از دوام بیشتر نشان می‌دهند. حرف اصلی این کتاب این است که مرگ فقط پایان یک موجود نیست، بلکه در بسیاری از سازوکارهای زیستی و فرگشتی نقشی تعیین‌کننده دارد و بدون درنظرگرفتن آن، تصویر زندگی کامل نمی‌شود.

چرا باید کتاب مرگ بر زمین را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب مرگ بر زمین را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب رابطه‌ی مرگ، زندگی و فرگشت را در کنار هم بررسی می‌کند و موضوع را به یک پرسش صرفاً فلسفی محدود نمی‌کند.
• خواننده با مطالعه‌ی این کتاب با سؤال‌های مهمی درباره‌ی پیری، بقا، تولیدمثل و انقراض روبه‌رو می‌شود.
• این اثر نمونه‌های متنوعی از جانوران، سلول‌ها و فرایندهای زیستی را در کنار هم می‌آورد و بحث را ملموس‌تر می‌کند.
• کتاب نشان می‌دهد که مرگ در طبیعت فقط یک پایان نیست و در شکل‌گیری حیات هم نقش دارد.
• خواندن این کتاب برای کسانی مناسب است که می‌خواهند به موضوع مرگ از زاویه‌ی زیست‌شناسی و جانورشناسی نگاه کنند.

خواندن کتاب مرگ بر زمین را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب مرگ بر زمین به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به زیست‌شناسی، جانورشناسی و فرگشت که می‌خواهند با مسئله‌ی مرگ در طبیعت دقیق‌تر آشنا شوند.
• خوانندگانی که سؤال‌هایی درباره‌ی پیری، جاودانگی، فرسودگی سلولی و محدودیت‌های حیات دارند.
• کسانی که از کتاب‌های علمی مبتنی‌ بر مثال‌های جانوری و مشاهده‌های میدانی استقبال می‌کنند.
• مخاطبانی که می‌خواهند نسبت میان مرگ و ادامه‌ی حیات را در جهان زنده بهتر بفهمند.
• دانشجویان و پژوهش‌دوستانی که به بحث‌های میان‌رشته‌ای درباره‌ی حیات، بدن و انتخاب طبیعی علاقه دارند.

جوایز و افتخارات کتاب مرگ بر زمین

• نامزد جایزه‌ی کتاب عمومی انجمن سلطنتی زیست‌شناسی (سال ۲۰۱۶)