کتاب کتاب شناسی تحلیلی استعمارپژوهی در ایران

کتاب کتاب شناسی تحلیلی استعمارپژوهی در ایران نوشته علیرضا جوادزاده با همکاری علمی مجتبی زندیه، یکی از مجلدهای مجموعه‌ای است که به بررسی مسئله‌ی استعمار در نسبت با تاریخ و اندیشه‌ی ایرانی می‌پردازد. این کتاب فقط فهرستی از منابع نیست، بلکه با دسته‌بندی دیدگاه‌ها و معرفی ۵۰ اثر مهم فارسی، نشان می‌دهد بحث استعمار در ایران چگونه فهم شده، چه روایت‌هایی از آن شکل گرفته و چه اختلاف‌نظرهایی پیرامونش وجود دارد. این کتاب را پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب کتاب شناسی تحلیلی استعمارپژوهی در ایران

کتاب کتاب شناسی تحلیلی استعمارپژوهی در ایران نوشته علیرضا جوادزاده، با همکاری علمی مجتبی زندیه، اثری است که موضوع استعمار در ایران را از مسیر معرفی و تحلیل منابع فارسی دنبال می‌کند. محور اصلی اثر، شناسایی کتاب‌هایی است که به‌صورت مستقیم یا ضمنی به استعمار در ایران پرداخته‌اند. نویسنده از همان ابتدا روشن می‌کند که هدف، گردآوری همه‌ی آثار موجود نیست، بلکه انتخاب و بررسی ۵۰ کتاب مهم است؛ آثاری که از نظر اعتبار، شهرت، پوشش تاریخی و نسبتشان با جریان‌های استعماری و ضداستعماری اهمیت داشته‌اند. همین انتخاب، کتاب را از یک فهرست ساده جدا می‌کند و به آن وجهی تحلیلی می‌دهد.
این کتاب در دو فصل اصلی تنظیم شده است. فصل اول به جریان‌شناسی دیدگاه‌ها درباره‌ی استعمار در ایران اختصاص دارد و چهارچوبی برای فهم آثار معرفی‌شده در فصل دوم می‌سازد. در این بخش، رویکردهایی مانند دفاع از استعمار به‌نام آبادانی، طرد استعمار و اخذ علم، تقابل با استعمار با تکیه‌بر مبانی فقهی و نفی محوریت غرب کنار هم قرار گرفته‌اند. فصل دوم سراغ معرفی ۵۰ کتاب مهم می‌رود؛ از آثاری درباره‌ی جنگ‌های ایران و روس و تحریم تنباکو تا کتاب‌هایی درباره‌ی نفوذ انگلیس، روسیه و آمریکا، فراماسونری، قحطی، قراردادها و واکنش‌های فکری و سیاسی ایرانیان. برای هر کتاب نیز سه بخش در نظر گرفته شده است: مشخصات کتاب‌شناختی، چکیده و عناوین اصلی، و توضیحاتی درباره‌ی نویسنده، زمینه‌ی نگارش، منابع، نکات برجسته و گاه نقدهای کوتاه. در نتیجه، این کتاب هم برای شناخت منابع این حوزه به‌کار می‌آید و هم برای فهم این‌که مسئله‌ی استعمار در فضای فکری ایران با چه زبان‌ها، حساسیت‌ها و زاویه‌دیدهایی صورت‌بندی شده است.

خلاصه کتاب کتاب شناسی تحلیلی استعمارپژوهی در ایران

کتاب شناسی تحلیلی استعمارپژوهی در ایران می‌کوشد نقشه‌ای فشرده اما جهت‌دار از آثار فارسی مرتبط با استعمار در ایران ارائه کند. نویسنده ابتدا با طرح پرسش‌هایی درباره‌ی معنای استعمار، شیوه‌های نفوذ قدرت‌های خارجی و واکنش‌های فکری ایرانیان، زمینه‌ی بحث را می‌چیند. سپس در فصل جریان‌شناسی، دیدگاه‌های متفاوت درباره‌ی استعمار را از دفاع و توجیه تا مخالفت فکری، دینی و سیاسی دسته‌بندی می‌کند. بخش بعدی به معرفی ۵۰ کتاب مهم اختصاص دارد؛ آثاری که هرکدام بخشی از تجربه‌ی ایران در مواجهه با روسیه، انگلیس، آمریکا، امتیازها، اشغال، مقاومت و نقد غرب را بازتاب می‌دهند. حاصل کار، تصویری از تاریخ اندیشه و مناقشه بر سر استعمار در ایران است.

چرا باید کتاب کتاب شناسی تحلیلی استعمارپژوهی در ایران را بخوانیم؟

• این کتاب ۵۰ منبع مهم فارسی درباره‌ی استعمار در ایران را یک‌جا معرفی و دسته‌بندی می‌کند.
• خواننده می‌تواند با طیفی از دیدگاه‌ها درباره‌ی استعمار آشنا شود، نه فقط با یک روایت واحد.
• فصل جریان‌شناسی کمک می‌کند اختلاف میان رویکردهای فکری، سیاسی و دینی در این حوزه روشن‌تر دیده شود.
• معرفی هر اثر فقط به اطلاعات کتاب‌شناختی محدود نمی‌ماند و چکیده، محورهای اصلی و توضیحات تکمیلی هم دارد.
• این کتاب برای پژوهش در موضوعاتی مانند نفوذ قدرت‌های خارجی، مقاومت ایرانیان و نقد غرب نقطه‌ی شروع مناسبی فراهم می‌کند.
• پوشش تاریخی اثر از جنگ‌های ایران و روس تا مباحث مربوط به استعمار فرانو، دامنه‌ی بحث را گسترده‌تر می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

• این کتاب برای دانشجویان و پژوهشگران تاریخ، علوم سیاسی و اندیشه‌ی معاصر که به منابع فارسی مرتبط با استعمار در ایران نیاز دارند، مناسب است.
• خواندن این کتاب به کسانی پیشنهاد می‌شود که می‌خواهند با دیدگاه‌های مختلف درباره‌ی استعمار، از دفاع و توجیه تا نقد و مقاومت، آشنا شوند.
• این کتاب برای کسانی مناسب است که درباره‌ی نقش انگلیس، روسیه و آمریکا در تاریخ ایران مطالعه می‌کنند.
• این کتاب برای مخاطبانی مناسب است که به کتاب‌شناسی‌های تحلیلی و مسیرهای پژوهش در موضوعات تاریخی علاقه دارند.
• این کتاب برای علاقه‌مندان به بررسی پیوند میان تاریخ سیاسی ایران و واکنش‌های فکری و فرهنگی به نفوذ خارجی مناسب است.