کتاب فرآوردهای زیست دارویی

کتاب فراورده های زیستی نوشته عباس دوستی، توحید پیری قراقیه و شیدا بیرانوند است که انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرکرد آن را منتشر کرده است. این کتاب به دنیای زیست‌داروها از پایه‌های سلولی و ژنی تا تولید پروتئین‌های نوترکیب، واکسن‌ها، آنتی‌بادی‌های مونوکلونال و ژن‌درمانی می‌پردازد. مسیر کتاب فقط معرفی مفاهیم نیست، بلکه نشان می‌دهد یک محصول زیستی چگونه از سطح مولکولی به فرایند تولید، تخلیص و فرمولاسیون می‌رسد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب فرآوردهای زیست دارویی

کتاب فراورده های زیستی نوشته عباس دوستی، توحید پیری قراقیه و شیدا بیرانوند، تصویری گسترده از زیست‌فناوری دارویی ارائه می‌دهد و از همان فصل‌های آغازین، پیوند میان زیست‌شناسی سلولی، ژنتیک مولکولی و تولید دارو را روشن می‌کند. نویسندگان ابتدا سراغ مفاهیم پایه رفته‌اند؛ از انواع سلول‌ها، ساختار پروکاریوتی و یوکاریوتی، بیان ژن، همانندسازی، رونویسی و ترجمه تا این پرسش که چرا شناخت این فرایندها برای تولید فراورده‌های زیست‌دارویی ضروری است. در این بخش، کتاب فقط به تعریف‌ها بسنده نمی‌کند و نشان می‌دهد چگونه فناوری نوترکیب، کنترل بیان ژن و انتخاب میزبان مناسب به تولید داروهای زیستی گره می‌خورند.
کتاب فراورده های زیستی در ادامه از سطح مفاهیم پایه عبور می‌کند و وارد بررسی ویژگی‌های بیوشیمیایی و بیوفیزیکی پروتئین‌ها، روش‌های شناسایی و سنجش و همچنین فرایندهای تولید و تخلیص می‌شود. مباحثی مانند ساختار پروتئین، تاخوردگی، تغییرات پس از ترجمه، الایزا، بلاتینگ، الکتروفورز دوبعدی و انواع کروماتوگرافی، هسته‌ی بخش تحلیلی این کتاب را می‌سازند. سپس مسیر تولید پروتئین‌های نوترکیب در باکتری‌ها، سلول‌های جانوری، مخمرها، گیاهان و حیوانات تراریخته توضیح داده می‌شود و فرایندهای بالادستی و پایین‌دستی، بانک سلولی، تخمیر، بازیافت و تخلیص محصول کنار هم قرار می‌گیرند تا خواننده با زنجیره‌ی کامل تولید آشنا شود.
کتاب فراورده های زیستی فقط به تولید محدود نمی‌ماند و بخش‌های پایانی آن به موضوعات مهمی مثل فرمولاسیون نهایی، پایداری محصول، آنتی‌بادی‌های مونوکلونال، واکسن‌های سنتی و نوترکیب، پروتئین‌های دارویی مانند اینترفرون‌ها و اینترلوکین‌ها و نیز ژن‌درمانی اختصاص دارد. همین گستره باعث شده این کتاب هم برای آشنایی با مبانی مناسب باشد و هم برای دنبال‌کردن مسیر تبدیل دانش مولکولی به محصول درمانی. حضور جدول‌ها، شکل‌ها و عنوان‌های جزئی‌تر نیز نشان می‌دهد نویسندگان کوشیده‌اند مباحث را به‌صورت آموزشی و طبقه‌بندی‌شده پیش ببرند.

خلاصه کتاب فرآوردهای زیست دارویی

کتاب فراورده های زیستی از این ایده شروع می‌کند که زیست‌فناوری دارویی بر پایه‌ی شناخت دقیق سلول، ژن و پروتئین شکل می‌گیرد. سپس توضیح می‌دهد که چگونه از مفاهیمی مثل همانندسازی، رونویسی و ترجمه می‌توان به تولید پروتئین‌های نوترکیب و دیگر محصولات درمانی رسید. بخش‌های بعدی کتاب به شناسایی ویژگی‌های ساختاری و عملکردی پروتئین‌ها، روش‌های آزمایشگاهی سنجش و جداسازی، مراحل تولید و تخلیص و درنهایت فرمولاسیون محصول می‌پردازد. در ادامه نیز موضوعاتی مانند آنتی‌بادی‌های مونوکلونال، واکسن‌ها، اینترفرون‌ها، فاکتورهای رشد و ژن‌درمانی مطرح می‌شوند تا تصویری پیوسته از مبانی تا کاربردهای درمانی شکل بگیرد.

چرا باید کتاب فرآوردهای زیست دارویی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب فراورده های زیستی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب ارتباط میان زیست‌شناسی مولکولی و تولید داروهای زیستی را به‌صورت مرحله‌به‌مرحله توضیح می‌دهد.
• خواننده با مسیر کامل تولید یک فراورده‌ی زیست‌دارویی از انتخاب سیستم تولید تا تخلیص و فرمولاسیون آشنا می‌شود.
• بخش‌های مربوط به ساختار پروتئین و روش‌های آنالیز، درک دقیق‌تری از کیفیت‌سنجی محصولات نوترکیب به دست می‌دهند.
• کتاب موضوعات مهمی مثل آنتی‌بادی‌های مونوکلونال، واکسن‌های نوترکیب و ژن‌درمانی را در کنار مبانی پایه جمع کرده است.
• وجود عنوان‌های جزئی، جدول‌ها و شکل‌ها کمک می‌کند مباحث گسترده‌ی زیست‌فناوری دارویی به‌صورت طبقه‌بندی‌شده دنبال شوند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب فراورده های زیستی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان زیست‌فناوری، زیست‌شناسی و رشته‌های مرتبط که می‌خواهند با مبانی زیست‌داروها آشنا شوند.
• مخاطبانی که می‌خواهند فرایند تولید، تخلیص و فرمولاسیون پروتئین‌های نوترکیب را بهتر بشناسند.
• علاقه‌مندان به موضوعاتی مانند آنتی‌بادی‌های مونوکلونال، واکسن‌ها و ژن‌درمانی.
• کسانی که به‌دنبال جمع‌بندی یک‌جا از مفاهیم سلولی، مولکولی و کاربردهای دارویی آن‌ها هستند.
• پژوهشگرانی که می‌خواهند مروری آموزشی بر روش‌های رایج بررسی و شناسایی محصولات زیست‌فناوری داشته باشند.