کتاب داستان یک خر

کتاب داستان یک خر نوشته بهزاد صدیقی است و علی محمد رحیمی سراینده‌ی شعرهای آن است. این نمایش‌نامه با تکیه‌بر نقالی امروزی، حکایتی قدیمی را به صحنه‌ای پرتحرک و گفت‌وگومحور تبدیل می‌کند؛ جایی که شغال، گرگ، خر و باغبان در دل ماجرایی طنزآمیز روبه‌روی هم قرار می‌گیرند و قصه از دل فریب، سادگی، زرنگی و تجربه پیش می‌رود. حضور دو نقال در متن هم باعث شده روایت فقط نقل یک ماجرا نباشد و هم‌زمان درباره‌ی خودِ قصه‌گویی هم حرف بزند. این کتاب را نشر بوی کاغذ (بوکا) منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب داستان یک خر

کتاب داستان یک خر نوشته بهزاد صدیقی، نمایش‌نامه‌ای است که از یک حکایت کهن الهام گرفته و آن را در قالبی مناسب اجرا برای کودک و نوجوان بازآفرینی کرده است. متن از همان آغاز، با حضور زن و مردی که بعدتر به‌عنوان نقال وارد صحنه می‌شوند، فضای اجرا را می‌سازد و نشان می‌دهد قرار نیست فقط با یک قصه‌ی خطی روبه‌رو باشیم. روایت، هم ماجرای شغال و خر و باغبان را پیش می‌برد و هم در لابه‌لای گفت‌وگوها، شکل نقالی، شیوه‌ی اجرا و رابطه‌ی قصه‌گو با تماشاگر را وارد متن می‌کند. همین ویژگی باعث شده اثر، حال‌وهوایی نمایشی، بازیگوش و زنده پیدا کند.
کتاب داستان یک خر از نظر صحنه‌پردازی هم بر تصویرهای فانتزی و حرکت تکیه دارد. وسایل بزرگ صبحانه، لباس‌های اغراق‌شده، عروسک‌ها، چوب‌دست، کمد و پرده، همگی نشان می‌دهند که متن برای اجرا نوشته شده و به تخیل بصری اهمیت می‌دهد. در کنار این عناصر، شعرها و ترانه‌هایی که علی محمد رحیمی سروده، به شخصیت‌ها لحن جداگانه می‌دهد و ریتم صحنه را تغییر می‌دهد. شغال، گرگ، خر و باغبان فقط نقش‌های ساده و تک‌بعدی نیستند؛ هریک نماینده‌ی نوعی رفتار و نگاه‌اند: فریب‌کاری، طمع، زحمت‌کشی، خامی، احتیاط و هوشیاری. متن درعین‌حال که شوخ‌طبعی دارد، درباره‌ی اعتماد، سوءاستفاده و فهمیدن نیت دیگران هم حرف می‌زند.
کتاب داستان یک خر در لایه‌ی دیگرش به سنت قصه‌گویی ایرانی نزدیک می‌شود، اما آن را به همان شکل قدیمی نگه نمی‌دارد. نقال‌ها با بچه‌ها حرف می‌زنند، توضیح می‌دهند، اشتباه می‌کنند، با هم کل‌کل دارند و حتی درباره‌ی خودِ نقالی بحث می‌کنند. همین رفت‌وبرگشت میان قصه و اجرای قصه، متن را از یک بازگویی ساده جدا می‌کند. نتیجه، نمایشی است که هم برای خواندن جذاب است و هم می‌شود از دل آن شیوه‌ی اجرا، ریتم صحنه و امکان‌های نمایشی را دید.

خلاصه کتاب داستان یک خر

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!
داستان از جایی شروع می‌شود که دو نقال می‌خواهند برای بچه‌ها حکایتی را به شیوه‌ی نقالی اجرا کنند. در دل این اجرا، شغالی وارد باغی می‌شود، انگورها را می‌خورد و خراب می‌کند و بعد از گیر افتادن، با زحمت از دست باغبان جان سالم به در می‌برد. او پس از این ماجرا با گرگ همراه می‌شود و برای جبران شکست و پیدا کردن غذا، نقشه‌ای برای فریب خر باغبان می‌کشد. شغال با وعده‌ی آزادی، علف تازه و زندگی بهتر، خر را از باغ بیرون می‌کشاند. اما مسیر قصه فقط درباره‌ی ساده‌لوحی خر نیست؛ ماجرا کم‌کم به آزمونی برای تشخیص دوستی واقعی از فریب تبدیل می‌شود و خر ناچار است میان حرف‌های دل‌سوزانه و نشانه‌های خطر، تصمیم بگیرد.

چرا باید کتاب داستان یک خر را بخوانیم؟

دلایل خواندن داستان یک خر را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب یک حکایت قدیمی را در قالب نمایش‌نامه و نقالی امروزی بازآفرینی کرده است.
• متن، هم قصه تعریف می‌کند و هم با خودِ شیوه‌ی قصه‌گویی و اجرای صحنه‌ای بازی می‌کند.
• شخصیت‌ها از راه گفت‌وگو، ترانه و کنش نمایشی شکل می‌گیرند و فقط حامل پیام نیستند.
• کتاب موضوع‌هایی مثل فریب، اعتماد، طمع و هوشیاری را در دل موقعیت‌های نمایشی مطرح می‌کند.
• خواندن این کتاب برای کسانی مناسب است که به اجرای صحنه‌ای برای کودک و نوجوان فکر می‌کنند و به دنبال ایده‌هایی برای فضاسازی و طراحی موقعیت هستند.
• حضور شعرها و بخش‌های آوازی، ریتم متن را تغییر می‌دهد و فضای اجرا را پرتحرک‌تر می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن داستان یک خر به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به نمایش‌نامه‌هایی که از قصه‌ها و حکایت‌های کهن الهام گرفته‌اند.
• مربیان، قصه‌گوها و گروه‌های نمایشی که به‌دنبال متنی مناسب برای اجرای کودک و نوجوان هستند.
• خوانندگانی که به نقالی، پرده‌خوانی و شکل‌های نمایشی ایرانی علاقه دارند.
• کسانی که دوست دارند موضوع فریب و تشخیص نیت دیگران را در قالب یک ماجرای نمایشی دنبال کنند.
• مخاطبانی که از متن‌های گفت‌وگومحور، همراه با ترانه و شخصیت‌های حیوانی لذت می‌برند.