کتاب دخمه

کتاب دَخمه نوشته حامد مهراندیش مجموعه‌ای از ۲ نمایشنامه است که نشر کارنامک آن را منتشر کرده است. متن اصلی این اثر با یک مهمانی در ویلایی مجلل آغاز می‌شود، اما خیلی زود فضای شوخی، رقابت، سوءظن و خشونت جای صمیمیت ظاهری را می‌گیرد و روابط میان شخصیت‌ها را زیر فشار می‌برد. در کنار نمایشنامه‌ی دَخمه، نمایشنامه‌ی عدم هم در کتاب آمده است و هر ۲ متن بر موقعیت‌های بسته، تنش‌های پنهان و تصمیم‌هایی تمرکز دارند که آدم‌ها را در لحظه‌های بحرانی آشکار می‌کنند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب دخمه

کتاب دَخمه نوشته حامد مهراندیش شامل ۲ نمایشنامه است که هرکدام بر یک موقعیت محدود و پرتنش بنا شده‌اند. نمایشنامه‌ی نخست در یک ویلای تریپلکس و در جمعی از چند دوست و آشنا می‌گذرد؛ جایی که یک دورهمی به‌ظاهر معمولی به‌تدریج به صحنه‌ی افشای بی‌اعتمادی، رقابت، خشم و ترس تبدیل می‌شود. شخصیت‌ها از همان ابتدا با شوخی، کنایه، مصرف مواد، اختلاف‌های قدیمی و رابطه‌های مبهم وارد صحنه می‌شوند و متن از دل همین برخوردها، لایه‌های پنهان جمع را آشکار می‌کند. حضور بسته‌ای مرموز و خبری نگران‌کننده، تعادل این جمع را به‌هم می‌زند و هر گفت‌وگو را به میدان اتهام و دفاع بدل می‌کند.
در نمایشنامه‌ی دوم، یعنی عدم، فضا از جمعی پرهیاهو به زندگی زوجی می‌رود که در همسایگی خانواده‌ای مرفه قرار گرفته‌اند. این متن بر حسرت، مقایسه، وابستگی و ترس از ازدست‌دادن تکیه دارد و نشان می‌دهد چگونه یک لطف ظاهری یا یک امکان ناگهانی می‌تواند به‌مرور شکل زندگی آدم‌ها را عوض کند. در این بخش، خانه فقط محل سکونت نیست؛ نشانه‌ای از امنیت، طبقه، آرزو و شکنندگی موقعیت انسانی است. هر ۲ نمایشنامه در محیط‌هایی محدود پیش می‌روند، اما تنش اصلی‌شان از روابط انسانی بیرون می‌آید: از جایی که آدم‌ها ناچار می‌شوند درباره‌ی پول، قدرت، مالکیت، وفاداری و بقا موضع بگیرند.
کتاب دَخمه از نظر اجرایی هم بر صحنه، حرکت، مکث و تغییر ناگهانی وضعیت تکیه دارد. دیالوگ‌ها در نمایشنامه‌ی اول تند، پرکنایه و عصبی‌اند و در نمایشنامه‌ی دوم آرام‌تر اما آکنده از فشار درونی پیش می‌روند. در هر ۲ متن، نویسنده موقعیت‌هایی ساخته است که در آن‌ها ظاهر ماجرا با واقعیت زیرین یکی نیست و شخصیت‌ها در لحظه‌های بحران، چهره‌ی دیگری از خود نشان می‌دهند. نتیجه، متنی است که بیشتر از هر چیز بر فروریختن نظم ظاهری و آشکارشدن شکاف‌های پنهان میان آدم‌ها تمرکز دارد.

خلاصه کتاب دخمه

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!
نمایشنامه‌ی دَخمه با مهمانی گروهی از جوانان در ویلایی در لواسان شروع می‌شود؛ مهمانی‌ای که با موسیقی، شوخی و تنش‌های ریز میان حاضران پیش می‌رود. نگرانی دریا از بی‌خبری پدرش، حساسیت او نسبت به نازی و رفتارهای بی‌ثبات کامبیز از همان ابتدا فضا را ناآرام می‌کند. با رسیدن بسته‌ای از طرف دانیال، دوست‌پسر سابق دریا، ماجرا شکل دیگری می‌گیرد. کلیدی که در بسته است آن‌ها را به جعبه‌ای دیگر می‌رساند و محتوای آن، جمع را وارد بحرانی هولناک می‌کند. از آن لحظه به بعد، سوءظن میان افراد شدت می‌گیرد، درگیری بالا می‌گیرد و هرکس دیگری را متهم می‌کند. متن در ادامه، پرده از نقشه‌ها، پنهان‌کاری‌ها و ترس‌هایی برمی‌دارد که از ابتدا زیر سطح مهمانی جریان داشته‌اند.

چرا باید کتاب دخمه را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب دَخمه را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب ۲ نمایشنامه با فضاهای متفاوت کنار هم قرار می‌دهد که هر ۲ بر بحران، فشار روانی و آشکارشدن لایه‌های پنهان روابط متمرکزند.
• نمایشنامه‌ی دَخمه تصویری فشرده از جمعی به‌ظاهر صمیمی می‌سازد که زیر فشار یک اتفاق، به میدان اتهام و ترس تبدیل می‌شود.
• نمایشنامه‌ی عدم مسئله‌ی خانه، امنیت و وابستگی را از زاویه‌ی زندگی روزمره و شکاف طبقاتی دنبال می‌کند.
• خواننده در طول کتاب می‌تواند ببیند که چگونه مکان بسته درام را تشدید می‌کند و شخصیت‌ها را ناچار به واکنش‌های تند و تعیین‌کننده می‌سازد.
• این اثر برای کسانی مناسب است که به متن نمایشی مبتنی بر گفت‌وگو، تنش جمعی و موقعیت‌های اخلاقی پیچیده علاقه دارند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب دَخمه به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به نمایشنامه‌هایی که در فضاهای محدود و با تنش جمعی پیش می‌روند.
• خوانندگانی که به روابط پرتنش میان شخصیت‌ها، سوءظن و افشای رازها علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند متنی نمایشی درباره‌ی پول، قدرت، ترس و فروپاشی اعتماد بخوانند.
• علاقه‌مندان به نمایشنامه‌هایی که از دل گفت‌وگوهای روزمره به بحران‌های جدی می‌رسند.
• دانشجویان و فعالان تئاتر که می‌خواهند با نمونه‌ای از نمایشنامه‌های معاصر فارسی در فضای بسته آشنا شوند.