کتاب فمینیست نباش

کتاب فمینیست نباش (نامه‌ی اقتصاددانی به دخترش) نوشته‌ی برایان کاپلان و با ترجمه‌ی منصور عسکری اثری است که از زاویه‌ی دید یک اقتصاددان به بحث فمینیسم و نسبت آن با عدالت جنسیتی می‌پردازد. نویسنده متن را در قالب نامه‌ای بلند به دخترش نوشته و در آن از تجربه‌ها و دانسته‌های خود در اقتصاد و علوم اجتماعی برای نقد ادعاهای رایج فمینیستی استفاده کرده است. نشر نقد فرهنگ آن را منتشر کرده است و متن حاضر نسخه‌ای است که بر پایه‌ی همین چاپ آماده شده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب فمینیست نباش

کتاب فمینیست نباش با یک نامه‌ی طولانی و صمیمی از برایان کاپلان به دخترش شروع می‌شود؛ نامه‌ای که در آن نویسنده از موضع پدری که اقتصاددان هم هست تلاش کرده است تصویری متفاوت از فمینیسم و عدالت جنسیتی ارائه کند. او در همان صفحات آغازین تعریف خودش از فمینیسم را مطرح می‌کند: دیدگاهی که می‌گوید جامعه به طور کلی با مردان بهتر و عادلانه‌تر از زنان رفتار می‌کند. سپس نشان می‌دهد چرا این تعریف را از تعاریف رایج مناسب‌تر می‌داند و بر اساس آن کل بحث را پیش می‌برد. در ادامه‌ی کتاب فمینیست نباش نویسنده گام‌به‌گام پیش می‌رود: اول فهرستی از بی‌عدالتی‌های ادعایی علیه زنان و بعد فهرستی از بی‌عدالتی‌های ادعایی علیه مردان می‌سازد و توضیح می‌دهد چرا صرفِ نابرابری با بی‌عدالتی یکی نیست. او با تکیه‌بر روش‌های اقتصادسنجی و مقایسه‌ی گروه‌های مشابه مرد و زن به سراغ موضوعاتی مثل اختلاف دستمزد، حضور در سطوح بالای و پایین جامعه، تقسیم کار در خانواده، حضانت و نفقه، خشونت و جنگ می‌رود و تلاش کرده است نشان دهد بسیاری از تفاوت‌ها بیشتر به «عملکرد» و «انتخاب» برمی‌گردند تا تبعیض ساختاری. در بخش‌های بعدی کتاب فمینیست نباش نویسنده به مسائلی مانند ابژه‌انگاری، سربازی اجباری، نسبت قربانیان خشونت، نقش فمینیسم در سیاست‌گذاری‌های دولتی، قوانین آزار جنسی در محیط کار و فضای فرهنگی دانشگاه‌ها می‌پردازد. او همچنین وضعیت کشورهای دیگر مثل عربستان سعودی، چین و هند و نیز دوره‌های تاریخی پیشین را با آمریکا و دیگر جوامع مرفه مقایسه کرده است تا نشان دهد در کجاها فمینیسم می‌تواند موجه باشد و در کجاها نه. در پایان هم دوباره به دخترش برمی‌گردد و درباره‌ی این‌که چگونه با برچسب فمینیسم، هنجارهای جنسیتی و فشارهای محیطی روبه‌رو شود توصیه‌هایی شخصی مطرح می‌کند.

خلاصه کتاب فمینیست نباش

نویسنده در فمینیست نباش از این پرسش شروع می‌کند که فمینیسم دقیقا چه می‌گوید و پیشنهاد می‌دهد معیار اصلی آن این باشد که آیا جامعه به طور کلی با مردان بهتر و عادلانه‌تر از زنان رفتار می‌کند یا نه. او برای پاسخ به این سؤال سه گام پیشنهاد کرده است: فهرست‌کردن بی‌عدالتی‌های ظاهری علیه زنان و مردان، تصحیح این فهرست‌ها با داده‌های واقعی و درنهایت جمع‌بستن نتایج. بر همین اساس به سراغ موضوعاتی مانند اختلاف دستمزد، حضور در مشاغل سخت و خطرناک، تقسیم کار خانه و بچه‌داری، حضانت، خشونت جنسی، قتل، جنگ و سربازی می‌رود. کاپلان استدلال کرده است که در جوامع مرفه غربی بخش بزرگی از نابرابری‌های جنسیتی یا اغراق‌شده‌اند یا بیشتر از آن‌که ناشی از تبعیض باشند بازتاب انتخاب‌ها و تفاوت‌های رفتاری‌اند. او در عین حال به مواردی مثل سربازی اجباری و مرگ‌ومیر مردان در جنگ به‌عنوان بی‌عدالتی‌های جدی علیه مردان اشاره کرده است. در فصل‌های پایانی نیز به نقش فمینیسم در دانشگاه‌ها، فرهنگ «کنسل‌کردن»، هنجارهای جنسیتی و تأثیر عاطفی فمینیسم بر پیروانش می‌پردازد و برای دخترش توضیح می‌دهد چرا به نظر او فمینیسم، اگر جدی گرفته شود، می‌تواند به بدبینی، تعصب و روابط ناعادلانه با مردان و غیرفمینیست‌ها منجر شود.

چرا باید کتاب فمینیست نباش را بخوانیم؟

فمینیست نباش فرصتی فراهم کرده است تا بحث‌های داغ پیرامون فمینیسم و عدالت جنسیتی از زاویه‌ی اقتصاد و داده‌های آماری بازخوانی شوند. خواننده با شیوه‌ی استدلال یک اقتصاددان درباره‌ی اختلاف دستمزد، نقش خانواده، خشونت و جنگ آشنا می‌شود و می‌تواند تصویر رایج از «بی‌عدالتی علیه زنان» را با ادعاهای نویسنده مقایسه کند و موضع شخصی خود را دقیق‌تر شکل دهد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی فمینیست نباش به کسانی پیشنهاد می‌شود که به مباحث جنسیت، فمینیسم، اقتصاد کار و سیاست‌گذاری اجتماعی علاقه‌مندند یا در رشته‌هایی مثل اقتصاد، علوم اجتماعی و مطالعات جنسیت تحصیل می‌کنند و می‌خواهند با یک نقد مفصل و داده‌محور بر فمینیسم آشنا شوند؛ چه موافق فمینیسم باشند چه منتقد آن.