کتاب متون نثر ۲

کتاب متون نثر ۲ (متون ادبی ـ داستانی با تاکید بر کلیله و دمنه) نوشته‌ محمدحسن حسن‌ زاده نیری و یاسر دالوند مجموعه‌ای آموزشی در حوزه‌ی زبان و ادبیات فارسی است که نشر سمت آن را منتشر کرده است. این کتاب بر متون ادبی ـ داستانی کهن فارسی تمرکز دارد و به‌طور خاص کلیله و دمنه را در مرکز توجه قرار می‌دهد. ساختار اثر به‌گونه‌ای طراحی شده که هم مباحث نظری ادبیات داستانی را در بر بگیرد و هم نمونه‌هایی از متون مهم نثر داستانی فارسی را پیش چشم خواننده بگذارد. متون انتخاب‌شده همراه با توضیح واژگان، نکات سبکی و معرفی کوتاه آثار و نویسندگان آمده است تا برای فضای دانشگاهی قابل استفاده باشد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب متون نثر ۲ اثر محمدحسن حسن‌ زاده نیری و یاسر دالوند

کتاب متون نثر ۲ اثری آموزشی در حوزه‌ی زبان و ادبیات فارسی است که محمدحسن حسن‌ زاده نیری و یاسر دالوند آن را برای درس متون نثر ۲ (متون ادبی ـ داستانی با تأکید بر کلیله و دمنه) در مقطع کارشناسی تألیف کرده‌اند. این کتاب به‌عنوان منبع اصلی این درس و در عین‌ حال منبع مکمل برای درس متون منتخب نثر ادبی ـ داستانی معرفی شده است. در آغاز کتاب مقدمه‌ای نسبتاً مفصل آمده که در آن به اصطلاحات بنیادین حوزه‌ی داستان مانند ادبیات داستانی، وحوش‌نامه، حماسه‌ی حیوانات، فابل، پارابل، تمثیل، اگزمپلوم، قصه، رمانس، فتح‌نامه و داستان در داستان پرداخته شده است. 

سپس سابقه‌ی ادبیات داستانی در زبان فارسی از دوره‌ی پیش از اسلام تا دوره‌های بعدی مرور شده و گونه‌های مختلف قصه‌های منثور و جایگاه آن‌ها در سنت ادبی فارسی دسته‌بندی شده است. در ادامه‌ی کتاب متون نثر ۲ فصل مستقلی به کلیله و دمنه و منشأ آن اختصاص یافته است. در این فصل مسیر انتقال متن از سنسکریت به پهلوی و سپس به عربی و فارسی، بحث‌های مربوط به هندی‌ بودن یا نبودن اصل کتاب، نقش برزویه‌ی طبیب و نسبت او با بزرگمهر و نیز پیوند کلیله و دمنه با سنت‌های ادبی و فکری پیش از اسلام بررسی شده است.

نویسندگان در کتاب متون نثر ۲ برخی ویژگی‌های سبکی ترجمه‌ نصرالله منشی از کلیله و دمنه را نیز تحلیل کرده‌اند؛ از جمله کاربرد «را» در نقش‌های مختلف، حروف اضافه در معانی قدیمی، ساخت‌های فعلی و نحوی که امروز کم‌تر رایج است و ترکیب‌های وصفی خاص. فصل پایانی کتاب به گزیده‌ی متون ادبی ـ داستانی اختصاص دارد و آثاری چون کلیله و دمنه، داستان‌های بیدپای، مرزبان‌نامه، روضة‌العقول، سندبادنامه، جوامع‌الحکایات، فرج بعد از شدت، سمک عیار، اسکندرنامه، داراب‌نامه‌ها، طوطی‌نامه، انوار سهیلی، قصه‌ی حمزه، محبوب‌القلوب، حسین کرد شبستری، امیر ارسلان نامدار و هزار و یک شب در آن معرفی و بخش‌هایی از آن‌ها نقل شده است.

خلاصه کتاب متون نثر ۲

کتاب متون نثر ۲ نوشته محمدحسن حسن‌ زاده نیری و یاسر دالوند بر دو محور اصلی استوار است: نخست تبیین مفاهیم و اصطلاحات نظری ادبیات داستانی؛ دوم ارائه و تحلیل گزیده‌هایی از متون نثر داستانی کهن فارسی. نویسندگان در بخش نظری انواع روایت‌های تمثیلی و تعلیمی مانند وحوش‌نامه، فابل، پارابل، تمثیل و اگزمپلوم را تعریف کرده‌اند و تفاوت آن‌ها را با قصه، رمانس، فتح‌نامه و ساختار داستان در داستان نشان داده‌اند. سپس سابقه‌ی ادبیات داستانی در ایران از متون پهلوی تا قصه‌های منثور فارسی دسته‌بندی شده است.

در بخش میانی کتاب متون نثر ۲ کلیله و دمنه به‌عنوان متن محوری بررسی شده است؛ از منشأ هندی و مسیر ترجمه تا جایگاه آن در نظام فکری و طبقاتی دوره‌ی ساسانی و پیوندش با متون پهلوی. در این میان، سرگذشت برزویه‌ی طبیب، نسبت او با بزرگمهر و برخی سنت‌های فکری پیش از اسلام در متن کلیله و دمنه تحلیل شده است. در بخش پایانی، گزیده‌هایی پیوسته یا انتخابی از متون مهم نثر داستانی فارسی همراه با معرفی اثر، توضیح واژگان دشوار و نکات سبکی و بلاغی آمده تا امکان خوانش تحلیلی برای دانشجو فراهم شود.

چرا باید کتاب متون نثر ۲ را بخوانیم؟

کتاب متون نثر ۲ تصویری نسبتاً گسترده از میراث نثر داستانی کهن فارسی ارائه کرده است و در کنار نقل متن، به توضیح واژگان و ساخت‌های نحوی و سبکی پرداخته است. این کتاب برای آشنایی نظام‌مند با کلیله و دمنه و متون هم‌خانواده‌ی آن و نیز برای تقویت توان تحلیل متون کهن از منظر روایت، سبک و زبان منبعی آموزشی و تحلیلی فراهم کرده است.

خواندن کتاب متون نثر ۲ را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی کتاب متون نثر ۲ به دانشجویان زبان و ادبیات فارسی، علاقه‌مندان به متون داستانی کهن، پژوهشگران روایت‌شناسی در سنت کلاسیک فارسی و کسانی که می‌خواهند خواندن و فهم نثر قدیم را به‌صورت تحلیلی تجربه کنند، پیشنهاد می‌شود.