کتاب در فراسوی نقاشی کودکان

کتاب در فراسوی نقاشی کودکان نوشته‌ی غلامرضا اطمینان و فرزانه اتابکی راهنمایی تخصصی برای فهم نقاشی‌های کودکان در بستر کار حرفه‌ای با آن‌ها است. نویسندگان با تکیه بر تجربه‌ی میدانی در مددکاری اجتماعی، روانشناسی و مشاوره نشان داده‌اند که چگونه نقاشی می‌تواند در کنار مشاهده و مصاحبه به ابزار تشخیص، ارزیابی و درمان تبدیل شود. در این اثر به نقاشی خانواده، نقاشی آدمک، هنر‌درمانی و کاربرد نقاشی در کلینیک‌ها، اردوها، بازدید از منزل و محیط‌های آموزشی پرداخته شده است. نشر شاملو آن را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب در فراسوی نقاشی کودکان

کتاب در فراسوی نقاشی کودکان با تمرکز بر تجربه‌های بالینی غلامرضا اطمینان و همکاری فرزانه اتابکی شکل گرفته است و نشان می‌دهد نقاشی چگونه از یک سرگرمی ساده به ابزاری جدی برای شناخت دنیای درونی کودک تبدیل می‌شود. نویسندگان ابتدا مسیر شخصی و حرفه‌ای خود را در مواجهه با کودکانِ همراهِ مراجعان بزرگسال روایت کرده‌اند؛ جایی که برای ایجاد آرامش در جلسه، کاغذ و مداد در اختیار کودک گذاشته شده و به‌تدریج ارتباط معناداری میان طرح‌ها و فضای روابط خانوادگی آشکار شده است. در این بخش‌ها به استفاده از نقاشی در کلینیک‌های روانشناسی، اردوهای آموزشی‌تفریحی و بازدید از منزل پرداخته شده است. کتاب در فراسوی نقاشی کودکان سپس ساختار روش‌مند کار با کودک را توضیح می‌دهد: فصل «روش‌های بررسی، ارزیابی، تحلیل و تشخیصی رفتار و تعاملات کودکان» سه ابزار اصلی یعنی مشاهده، مصاحبه و تست‌های نقاشی (خانواده و آدمک) را معرفی کرده است. در ادامه، مشاهده به‌عنوان بنیادی‌ترین روش غیرتستی با انواع مختلفش مانند مشاهده‌ی مشارکتی، مستقیم، غیرمستقیم، طبیعی، منظم و نامنظم شرح داده شده و مزایا و محدودیت‌های آن با مثال‌های متعدد از مدرسه، بیمارستان، محله و محیط کار بررسی شده است. کتاب در فراسوی نقاشی کودکان در فصل‌های بعدی به مصاحبه‌ی بالینی، مهارت‌های مصاحبه با کودکان و مراجعان خاص، مفهوم سکوت، نوع سؤالات، نقش تفاهم و رابطه‌ی حرفه‌ای و نیز جایگاه نقاشی در کنار این ابزارها می‌پردازد و در بخش‌هایی جداگانه به تحلیل نقاشی آدمک، نقاشی خانواده، علائم نگران‌کننده در نقاشی و مراحل رشد نقاشی کودکان اشاره کرده است.

خلاصه کتاب در فراسوی نقاشی کودکان

کتاب در فراسوی نقاشی کودکان نشان می‌دهد که نقاشی برای کودک فقط بازی با رنگ و خط نیست بلکه بازتابی از روابط خانوادگی، تنش‌ها، ترس‌ها، نیازها و ظرفیت‌های او است. نویسندگان ابتدا جایگاه مشاهده و مصاحبه را در کار با کودک توضیح می‌دهند و سپس نقاشی را در کنار این دو ابزار قرار می‌دهند تا تصویر کامل‌تری از وضعیت روانشناختی و اجتماعی کودک به‌دست آید. در بخش‌های مختلف کتاب، مفهوم مشاهده‌ی حرفه‌ای، انواع مصاحبه، مهارت‌های ارتباطی، نقش سکوت، نوع سؤالات و تأثیر پیش‌داوری‌های فرهنگی و جنسیتی بر تفسیر رفتار و نقاشی کودک بررسی شده است. در ادامه، به تفسیر عناصر مختلف نقاشی، نقاشی خانواده، نقاشی آدمک و مراحل رشد نقاشی پرداخته شده و نشان داده شده است که چگونه مددکار اجتماعی، روانشناس یا مشاور می‌تواند از این داده‌ها برای تشخیص دقیق‌تر و مداخله‌ی درمان‌محور استفاده کند.

چرا باید کتاب در فراسوی نقاشی کودکان را بخوانیم؟

این اثر نشان می‌دهد چگونه می‌توان از نقاشی کودک به‌عنوان پلی میان دنیای درونی او و مداخله‌ی حرفه‌ای استفاده کرد. کتاب در فراسوی نقاشی کودکان علاوه‌بر معرفی آزمون‌های نقاشی، خواننده را با ظرایف مشاهده، مصاحبه و تفسیر بدون پیش‌داوری آشنا می‌کند و نمونه‌های میدانی متعددی برای فهم بهتر مفاهیم ارائه داده است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب به مددکاران اجتماعی، روانشناسان، مشاوران، مربیان مهدکودک و دبستان و دانشجویان رشته‌های مرتبط پیشنهاد می‌شود. همچنین به والدینی که دغدغه‌ی فهم بهتر رفتار و نقاشی فرزندان خود را دارند می‌توان خواندن آن را توصیه کرد.