کتاب نماز، جلوه‌ پرستش، ستایش، نیایش

کتاب نماز، جلوه‌ پرستش، ستایش، نیایش (تأملی در نمازهای حضرت فاطمه (س)) نوشته احمدرضا اخوت و تأملی است بر نسبت نماز با سه ساحت اصلی زندگی دینی؛ عبودیت، حمد و دعا. نویسنده با تکیه‌ بر آیات قرآن و نمونه‌هایی از نمازهای حضرت فاطمه (س) نشان می‌دهد که نماز فقط مجموعه‌ای از اذکار و حرکات نیست؛ بلکه می‌تواند نقشه‌ای برای جهت‌دادن به افعال، نیت‌ها و کیفیت زیستن باشد. این کتاب را انتشارات قرآن و اهل بیت نبوت (ع)، ناشر آثار مجمع مدارس دانشجویی قرآن و عترت (ع)، منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب نماز، جلوه‌ پرستش، ستایش، نیایش اثر احمدرضا اخوت

کتاب نماز، جلوه‌ پرستش، ستایش، نیایش، نوشته‌ی احمدرضا اخوت، از این ایده آغاز می‌شود که زندگی انسان بر پایه‌ی سه فعل اصلی شکل می‌گیرد؛ پرستش، ستایش و نیایش. نویسنده این سه‌گانه را نیروهایی می‌داند که در همه‌ی اعمال انسان حضور دارند و کیفیت زندگی را می‌سازند. نماز در این کتاب به‌عنوان عملی برجسته مطرح می‌شود؛ عملی که هر سه بعد را همزمان با خود دارد. کتاب نشان دهد که نماز در نگاه قرآنی، هم نشانه‌ی عبودیت است، هم محل ظهور حمد و تسبیح و هم جایگاه اظهار فقر و درخواست از خداوند.

کتاب نماز، جلوه‌ پرستش، ستایش، نیایش اثر احمدرضا اخوت در بخش پرستش به عبودیت خالص، نفی شرک، نسبت عبادت با توحید و پیوند آن با سبک زندگی می‌پردازد. نویسنده در بخش ستایش از حمد به‌عنوان واکنش آگاهانه به کمال و نعمت یاد می‌کند و نمونه‌های فراوانی از آیات حمد را کنار هم می‌گذارد تا نشان دهد ستایش در قرآن فقط یک لفظ نیست؛ نوعی دیدن و تصدیق‌کردن حقیقت است. در بخش نیایش نیز دعا، فقر، اخلاص، خوف و طمع و نسبت آن‌ها با نماز بررسی می‌شود.

استناد به دعاها، روایات و فرازهایی از صحیفه‌ی سجادیه، فضای کتاب را از بحث صرفاً مفهومی فراتر برده است. کتاب نماز، جلوه‌ پرستش، ستایش، نیایش به جایگاه نماز در قرآن نیز می‌پردازد. نویسنده از سوره‌های مختلف به‌ویژه بقره، مؤمنون، طه، انعام و... نکته‌هایی درباره‌ی نماز استخراج کرده است؛ از پیوند نماز با خشوع، زکات، عهد، دوری از لغو و حفظ مستمر آن گرفته است تا نسبت نماز با هدایت و سامان‌یافتن زندگی. اشاره به نمازهای حضرت فاطمه (س) نیز به این اثر جهت می‌دهد و آن را به تأملی در سبک زندگی این فرد پیوند می‌زند.

خلاصه کتاب نماز، جلوه‌ پرستش، ستایش، نیایش

نماز را می‌توان از سه زاویه‌ی به‌هم‌پیوسته فهمید؛ پرستش خداوند، ستایش کمال و جمال او و نیایش از سر نیاز و فقر. احمدرضا اخوت با گردآوری و تحلیل آیات قرآن توضیح می‌دهد که این سه ساحت فقط در نماز حضور ندارند؛ بلکه در همه‌ی افعال انسان جاری‌اند و نماز یکی از روشن‌ترین محل‌های ظهور آن‌هاست. نویسنده سپس با بررسی آیات مربوط به عبودیت، حمد، دعا و نیز جایگاه نماز در سوره‌های مختلف، تصویری از نماز ارائه می‌دهد که آن را به متن زندگی، اخلاق، جهت‌گیری انسان و حفظ پیوند او با خداوند وصل می‌کند.

چرا باید کتاب نماز، جلوه‌ پرستش، ستایش، نیایش را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب نماز، جلوه‌ پرستش، ستایش، نیایش را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب نماز را با سه مفهوم پرستش، ستایش و نیایش پیوند زده است.
• نویسنده با استنادهای فراوان قرآنی، امکان دنبال‌کردن بحث از دل آیات را فراهم کرده است.
• کتاب نشان می‌دهد که نماز در نسبت با خشوع، زکات، عهد، دوری از لغو و جهت کلی زندگی فهمیده می‌شود.
• خواندن این کتاب به درک تفاوت میان عبادت ظاهری و عبودیت آگاهانه کمک می‌کند.
• بخش‌های مربوط به حمد و دعا، معنای اذکار و درخواست‌های درون نماز را روشن‌تر می‌کنند.
• ارجاع به نمازهای حضرت فاطمه (س) به بحث کتاب بُعدی مصداقی داده است.

خواندن کتاب نماز، جلوه‌ پرستش، ستایش، نیایش را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب نماز، جلوه‌ پرستش، ستایش، نیایش به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که می‌خواهند نسبت نماز با توحید، دعا و حمد را بفهمند.
• علاقه‌مندان به مباحث قرآنی که به‌دنبال استخراج معنا از مجموعه‌ای گسترده از آیات هستند.
• کسانی که می‌خواهند نماز را در پیوند با سبک زندگی و افعال روزمره بررسی کنند.
• مخاطبانی که به تأمل در سیره و نمازهای حضرت فاطمه (س) علاقه دارند.
• پژوهشگرانی که درباره‌ی عبودیت، ستایش و نیایش در قرآن مطالعه می‌کنند.

بخشی از کتاب نماز، جلوه‌ پرستش، ستایش، نیایش

«فصل دوم: جایگاه نماز در قرآن

تار و پود یک زندگی افعال و اعمال جاری در آن است. اگر نقشه داشته باشد و نقشه‌اش مطابق نقشه خداوند باشد زیبا و ستودنی می‌شود و اگر نقشه نداشته باشد و طبق خواهش‌های نفسانی شکل بگیرد، نقش از عذاب رسم می‌کند و لباسی از آتش درست می‌سازد.

خداوند برای اینکه تار و پود زندگی ما را از ریسمان محکم نازل شده از عرش ببافد، نماز را برایمان قرار داده است. انتظار می‌رود با نماز همه افعال و اعمال سامان یابد و رنگ و بافت الهی به خود بگیرد.

در سوره مبارکه بقره اهمیت نماز را با امامت حضرت ابراهیم (ع) و قرار دادن بیت الحرام به عنوان محل ثواب و امن و مکانی برای نماز می‌توان مشاهده کرد. این آیات نماز را در جریانی از دینداری و اسلام‌خواهی مطرح می کند و در نهایت انسان را به صبغه الله می‌رساند. صبغه که به رنگ تعبیر شده است همان تار و پود یک زندگی است:

وَ إِذْ جَعَلْنَا الْبَیتَ مَثابَةً لِلنَّاسِ وَ أَمْناً وَ اتَّخِذُوا مِنْ مَقامِ إِبْراهیمَ مُصَلًّی وَ عَهِدْنا إِلی إِبْراهیمَ وَ إِسْماعیلَ أَنْ طَهِّرا بَیتِی لِلطَّائِفینَ وَ الْعاکفینَ وَ الرُّکعِ السُّجُودِ (۱۲۵) وَ إِذْ قالَ إِبْراهیمُ رَبِّ اجْعَلْ هذا بَلَداً آمِناً وَ ارْزُقْ أَهْلَهُ مِنَ الثَّمَراتِ مَنْ آمَنَ مِنْهُمْ بِاللَّهِ وَ الْیوْمِ الْآخِرِ قالَ وَ مَنْ کفَرَ فَأُمَتِّعُهُ قَلیلاً ثُمَّ أَضْطَرُّهُ إِلی عَذابِ النَّارِ وَ بِئْسَ الْمَصیرُ (۱۲۶) وَ إِذْ یرْفَعُ إِبْراهیمُ الْقَواعِدَ مِنَ الْبَیتِ وَ إِسْماعیلُ رَبَّنا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّک أَنْتَ السَّمیعُ الْعَلیمُ (۱۲۷) رَبَّنا وَ اجْعَلْنا مُسْلِمَینِ لَک وَ مِنْ ذُرِّیتِنا أُمَّةً مُسْلِمَةً لَک وَ أَرِنا مَناسِکنا وَ تُبْ عَلَینا إِنَّک أَنْتَ التَّوَّابُ الرَّحیمُ (۱۲۸) رَبَّنا وَ ابْعَثْ فیهِمْ رَسُولاً مِنْهُمْ یتْلُوا عَلَیهِمْ آیاتِک وَ یعَلِّمُهُمُ الْکتابَ وَ الْحِکمَةَ وَ یزَکیهِمْ إِنَّک أَنْتَ الْعَزیزُ الْحَکیمُ (۱۲۹) وَ مَنْ یرْغَبُ عَنْ مِلَّةِ إِبْراهیمَ إِلاَّ مَنْ سَفِهَ نَفْسَهُ وَ لَقَدِ اصْطَفَیناهُ فِی الدُّنْیا وَ إِنَّهُ فِی الْآخِرَةِ لَمِنَ الصَّالِحینَ (۱۳۰)»