کتاب گذری بر رساله های تمثیلی روحانی با تاکید بر سیر‌العباد الی المعاد،‌‌ منطق الطیر‌، ارداویراف نامه‌، مصباح الارواح

کتاب گذری بر رساله‌های تمثیلی روحانی با تاکید بر سیرالعباد الی المعاد، منطق الطیر، ارداویراف نامه، مصباح الارواح نوشته‌ی سیدسجاد نقیبی کوشیده است مجموعه‌ای از مهم‌ترین سفرنامه‌های روحانی و رساله‌های تمثیلی در سنت ایرانی و اسلامی را در کنار هم بگذارد و تحلیل کند. نویسنده در این اثر از مباحث نظری تمثیل در بلاغت فارسی و عربی آغاز کرده و سپس به سراغ چهار متن شاخص می‌رود و آن‌ها را از منظر ساختار، شخصیت‌های رمزی و درونمایه‌های عرفانی بررسی می‌کند. نشر آرنا آن را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب گذری بر رساله های تمثیلی روحانی با تاکید بر سیر‌العباد الی المعاد،‌‌ منطق الطیر‌، ارداویراف نامه‌، مصباح الارواح

کتاب گذری بر رساله‌های تمثیلی روحانی با تاکید بر سیرالعباد الی المعاد، منطق الطیر، ارداویراف نامه، مصباح الارواح اثری پژوهشی از سیدسجاد نقیبی است که به تمثیل و سفر روحانی در ادبیات فارسی و متون دینی می‌پردازد. نویسنده در مقدمه از دو نوع سفر جسمانی و روحانی سخن گفته است و نشان می‌دهد چگونه سنت‌های مختلف، از زرتشت و ارداویراف تا دانته و صوفیان مسلمان، تجربه‌ی عروج و معراج را در قالب قصه و تمثیل روایت کرده‌اند. در ادامه‌ی کتاب گذری بر رساله‌های تمثیلی روحانی با تاکید بر سیرالعباد الی المعاد، منطق الطیر، ارداویراف نامه، مصباح الارواح فصل اول به تبیین مفهوم تمثیل اختصاص یافته است؛ از تعریف‌های بلاغیان قدیم مانند جرجانی، سکاکی و خطیب قزوینی تا دیدگاه‌های جدید درباره تمثیل توصیفی، تمثیل روایی، فابل، پارابل و تمثیل رمزی. نویسنده تمثیل را در علم بیان، بدیع و بلاغت اسلامی دنبال کرده است و به امثال قرآنی، تمثیل در تورات و انجیل و سنت تفسیر تمثیلی در مسیحیت نیز پرداخته است. در بخش‌های بعدی کتاب گذری بر رساله‌های تمثیلی روحانی با تاکید بر سیرالعباد الی المعاد، منطق الطیر، ارداویراف نامه، مصباح الارواح زندگی و آثار سنایی، عطار، زرتشت بهرام پژدو و شمس‌الدین محمد بردسیری کرمانی معرفی شده است. سپس نویسنده به ادبیات تطبیقی رو می‌آورد، کمدی الهی دانته را کنار ارداویراف نامه و سیرالعباد می‌نشاند و خاستگاه ادبیات تطبیقی و سابقه‌ی رساله‌های تمثیلی روحانی در متون اسلامی و غیر اسلامی را مرور می‌کند. در فصل پایانی کتاب گذری بر رساله‌های تمثیلی روحانی با تاکید بر سیرالعباد الی المعاد، منطق الطیر، ارداویراف نامه، مصباح الارواح چهار متن اصلی یعنی سیرالعباد سنایی، منطق الطیر عطار، ارداویراف نامه و مصباح الارواح بردسیری کرمانی به‌طور جداگانه تحلیل شده‌اند. ساختار سفر، شخصیت‌های رمزی، نمادهای حیوانی و انسانی، تصویر دوزخ، برزخ و بهشت و نسبت عقل، شرع و سلوک عرفانی در این آثار بررسی شده است تا جایگاه آن‌ها در تاریخ عرفان و ادبیات فارسی روشن‌تر شود.

خلاصه کتاب گذری بر رساله های تمثیلی روحانی با تاکید بر سیر‌العباد الی المعاد،‌‌ منطق الطیر‌، ارداویراف نامه‌، مصباح الارواح

کتاب گذری بر رساله‌های تمثیلی روحانی با تاکید بر سیرالعباد الی المعاد، منطق الطیر، ارداویراف نامه، مصباح الارواح از مفهوم «سفر روحانی» آغاز می‌کند؛ سفری که در آن روح، نه جسم، از «اسفل السافلین» به «اعلی علیین» می‌رود و برای تحقق آن همراهی عقل و معرفت و شرع لازم است. نویسنده ابتدا تمثیل را در لغت و اصطلاح، در علم بیان و بدیع، و در سنت‌های دینی یهودی، مسیحی و اسلامی توضیح می‌دهد و انواع تمثیل اخلاقی، اندیشه‌محور، رمزی و رؤیایی را از هم جدا می‌کند. سپس در کتاب گذری بر رساله‌های تمثیلی روحانی با تاکید بر سیرالعباد الی المعاد، منطق الطیر، ارداویراف نامه، مصباح الارواح به سراغ چهار متن اصلی می‌رود: ارداویراف نامه به‌عنوان سفر روحانی زرتشتی به دوزخ و بهشت، سیرالعباد سنایی به‌عنوان معراج نفس در قالب پیر راهنما، منطق الطیر عطار به‌عنوان حرکت جمعی مرغان به سوی حقیقت و مصباح الارواح به‌عنوان متنی سرشار از نمادهای اخلاقی و عرفانی. نویسنده نشان می‌دهد چگونه این آثار با زبان رمز، نماد و قصه، مفاهیم پیچیده‌ی سلوک، ترک تعلقات، کشف و شهود و عوالم پس از مرگ را تصویر کرده‌اند.

چرا باید کتاب گذری بر رساله های تمثیلی روحانی با تاکید بر سیر‌العباد الی المعاد،‌‌ منطق الطیر‌، ارداویراف نامه‌، مصباح الارواح را بخوانیم؟

خواندن گذری بر رساله‌های تمثیلی روحانی با تاکید بر سیرالعباد الی المعاد، منطق الطیر، ارداویراف نامه، مصباح الارواح امکان آشنایی هم‌زمان با مبانی نظری تمثیل و نمونه‌های شاخص آن در ادبیات فارسی را فراهم می‌کند. این اثر نشان می‌دهد چگونه سفر روحانی، معراج، نماد و قصه در کنار هم شبکه‌ای از معنا ساخته‌اند که برای فهم عرفان ایرانی و تاریخ نقد ادبی اهمیت دارد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی گذری بر رساله‌های تمثیلی روحانی با تاکید بر سیرالعباد الی المعاد، منطق الطیر، ارداویراف نامه، مصباح الارواح به دانشجویان و پژوهشگران ادبیات فارسی، عرفان اسلامی، الهیات و ادبیات تطبیقی پیشنهاد می‌شود؛ همچنین به علاقه‌مندان به متون کلاسیک مانند منطق الطیر و سیرالعباد که به دنبال درکی تحلیلی‌تر از ساختار تمثیلی و سفرهای روحانی این آثار هستند.