کتاب اسلام سیاسی مدرن در ترکیه

کتاب اسلام سیاسی مدرن در ترکیه نوشته‌ی محمدرضا احمدی طباطبایی و مهدی پیروزفر با همکاری مرتضی پیروزفر است که انتشارات دانشگاه امام صادق علیه‌السلام آن را منتشر کرده است. این کتاب به بررسی ریشه‌ها، تحولات و گفتمان‌های اسلام سیاسی در ترکیه از فروپاشی امپراطوری عثمانی تا دوره جمهوری می‌پردازد و در کنار فصل‌های تألیفی، شامل ترجمه مقالات پژوهشگران ترک درباره دولت، خلافت، رابطه دین و سیاست، مدیریت و مفاهیم اخلاقی در سنت فکری ترک - اسلامی است. تمرکز اصلی اثر بر ترکیه نوین، سکولاریسم آتاتورکی و بازگشت تدریجی جریان‌های اسلام‌گرا به عرصه سیاست است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب اسلام سیاسی مدرن در ترکیه

کتاب اسلام سیاسی مدرن در ترکیه مجموعه‌ای است پژوهشی که با مقدمه‌ای تحلیلی از محمدرضا احمدی طباطبایی و مهدی پیروزفر آغاز می‌شود و سپس در قالب هشت فصل به سراغ جریان‌ها، مفاهیم و چهره‌های اثرگذار بر اسلام سیاسی در ترکیه نوین می‌رود. نویسندگان در مقدمه، از امپراطوری عثمانی و نهاد خلافت تا فروپاشی آن، شکل‌گیری جمهوری سکولار به رهبری مصطفی کمال آتاتورک و سیاست‌های اسلام‌زدایی، و سپس بازگشت تدریجی دین به عرصه عمومی را به‌صورت تاریخی و تحلیلی مرور کرده‌اند. در ادامه کتاب اسلام سیاسی مدرن در ترکیه در فصل اول به‌طور مفصل جریان‌ها و گفتمان‌های اسلامی معاصر ترکیه را با استفاده از نظریه گفتمان لاکلا و موفه دسته‌بندی می‌کند؛ از اسلام رادیکال و اسلام اجتماعیِ نزدیک به فتح‌الله گولن تا اسلام سیاسی اربکانی و گفتمان‌های شیعی اثنی‌عشری و علوی. فصل‌های بعدی ترجمه مقالات پژوهشگران ترک است؛ برای نمونه، اسماعیل یاکیت مفهوم دولت و حکومت‌داری را در سنت اسلامی و در تجربه ترک‌ها بررسی کرده است، متفکرانی دیگر به پیدایش اندیشه سیاسی اسلامی در ترکیه، نسبت دین و سیاست در تاریخ فکری این کشور، مفهوم مروت و نقش آن در مدیریت، نگاه مولانا به سیاست و جامعه، تفسیرهای نو از سیاست اسلامی و اصول مدیریت عمومی در سیاست اسلامی پرداخته‌اند. کتاب اسلام سیاسی مدرن در ترکیه با ترکیب تاریخ، اندیشه سیاسی، جامعه‌شناسی دین و تحلیل گفتمانی، تصویری چندبعدی از تحولات اسلام‌گرایی در کشوری ارائه کرده است که از خلافت عثمانی تا احزاب اسلام‌گرا در جمهوری سکولار، فرازونشیب‌های متعددی را تجربه کرده است.

خلاصه کتاب اسلام سیاسی مدرن در ترکیه

کتاب اسلام سیاسی مدرن در ترکیه ابتدا زمینه تاریخی را ترسیم می‌کند: از امپراطوری عثمانی و نهاد خلافت تا فروپاشی آن، تأسیس جمهوری ترکیه، سیاست‌های سکولاریستی آتاتورک و تلاش برای حذف دین از عرصه عمومی. سپس نشان داده شده که این پروژه اسلام‌زدایی به‌طور کامل موفق نشده و بافت مذهبی جامعه، زمینه بازگشت جریان‌های اسلامی را فراهم کرده است. در بخش تحلیلی، نویسندگان با تکیه بر نظریه گفتمان، چند گفتمان اصلی را در ترکیه معاصر شناسایی کرده‌اند: اسلام رادیکال با دال مرکزی اسلام سیاسی رادیکال و مفاهیمی چون خلافت و جهاد؛ اسلام اجتماعیِ مبتنی بر اسلام غیرسیاسی، تصوف، ناسیونالیسم ترک و دموکراسی؛ اسلام سیاسی مدرنِ اربکانی که بر حضور فعال دین در سیاست، اتحاد جهان اسلام، جهاد و فعالیت حزبی در چارچوب دموکراسی تأکید کرده است؛ و در کنار آن‌ها گفتمان‌های شیعی اثنی‌عشری و علوی که بیشتر بر اسلام غیرسیاسی، حفظ هویت مذهبی، تساهل و فاصله از قدرت متمرکزند.

چرا باید کتاب اسلام سیاسی مدرن در ترکیه را بخوانیم؟

اسلام سیاسی مدرن در ترکیه امکان فهم لایه‌های فکری و تاریخی اسلام‌گرایی در ترکیه را فراهم کرده است؛ از خلافت عثمانی تا احزاب اسلام‌گرا و گفتمان‌های رادیکال، اجتماعی و شیعی. خواننده با مفاهیم کلیدی مانند دولت، خلافت، سکولاریسم، دموکراسی و جهاد در بستر ترکیه آشنا می‌شود و می‌تواند تحولات سیاسی این کشور را دقیق‌تر تحلیل کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه اسلام سیاسی مدرن در ترکیه به دانشجویان و پژوهشگران علوم سیاسی، روابط بین‌الملل، مطالعات ترکیه و جهان اسلام پیشنهاد می‌شود؛ همچنین به کسانی که در پی شناخت ریشه‌های فکری احزاب اسلام‌گرا، سکولاریسم آتاتورکی و نسبت دین و سیاست در ترکیه هستند.